1 



EARAIL 

DHURACHDACH 

DO 

PHEACAICH NEO-IOMPAICHTE: 

LE 

10SEPH ALLEINE, 

If 

EADAR-THE ANGAICHTE O 'N BHEURLA, 



I. SMITH, D.D., 

A NIS AIR A LEASACHADH. 




Deanaibh aithreachas , agus bithibh air r uf~niompacliadh } 
chum gu y m hi bhur peacanna air an glanadh as. 

Gniomh. iii. 19. 



GLASGOW: j 
PUBLISHED BY D. MACVEAN. 



MBCCCXXXIX. 



DO'N LEUGHADAIR. 



A Leughadair, 

Is e 'n run sonraichte bh' aig Ughdair an leabhair 
so t'anam a stiuradh gu sonas siorruidh. Na h-uile ni 
dh' f heudadh e-san a dheanamh chum na criche so, rinn 
e. Dean thusa nis do chuid fein do 'n obair, le curam, 
le fein-cheasnachadh agus le h-urnuigh, a chum as gu m 
biodh a shaothair air a beannachadh do t'anam. 

Is ann air ghaol leas t'anama chuir air aghaidh mar an 
ceudna a thug aon urramach agus chrabhach fainear an 
leabhar a chuir sa chanain so ;* agus bha 'n run ceudna 
aig an neach a thagh a chuid so dheth,f is aig an neach 
a thionndaidh e. — 'Nuair tha muinntir eile mata a' 
gabhail uirread shuim do t'anam priseil agus neo-bhas- 
mhor, an e nach gabh thu fein suim dheth cuideachd ? 
Tha dochas agam gu ? n gabh : agus an lathair agus an 
ainm an De bheo, tha mi guidhe ort gu durachdach, air 
gradh t'anamafein, gu 'n leugh thu 'n leabhar so le curam, 
a ris agus a ris, thairis agus thairis. Ma leigeas e f haicinn 
duit gu bheil thu 'n cunnart, tha mi guidhe gu >n gabh 
thu gu grad rabhadh, 's gu 'n teich thu o 'n fhearg ata 
ri teachd ; is ma leigeas e f haicinn duit gu bheil thu 
cheana air t-f hior-iompachadh, gu 'n toir thu do Dhia 
a ghloir, is gu n' gluais thu mar is cubhaidh do oighre na 
beatha maireannaich. — Agus tha mi guidhe air Dia nan 
uile ghras gu 'n lean e 'n obair so le cumhachd a Spioraid, 
is 'nuair a bhios tusa ga leughadh no ga h-eisdeachd, gu 
'n toir e fein duit a bheannachadh. Amen. 

Leugh gu curamach ann ad Bhiobul gach aon sgrioptur 
gus am bi thu air do sheoladh fad an leabhair. 



* This was the pious and benevolent Lady Glenorchy, who paid for 
the Translation. 

t This Translation is from the abridgement of Mr. Thornton, entitled, 
Alleine's Admonition. 



AN CLAR-INNSIDH. 

Taobh-duilleig. 



An Roi'radh le R. Baxter 4 

Cuire teann do pheacaich gu pilleadh ri Dia 

chum bhi air an sabhaladh 15 

Caib. I. — A' feuchainn ciod anns nach 'eil iompach- 
adh a' co-sheasamli ; is a' ceartachadh cuid 

mhearachdan m' a thiomcbioll 18 

Caib. II. — Ciod anns am beil iompaehadh a' co- 

sheasamh 25 

Caib. III. Gur eigin iompaehadh no basachadh. . 57 
Caib. IV. Comhara na muinntir neo-iompaichte . . 84 
Caib. V. Truaighe na muinntir neo-iompaichte. . 103 

Caib. VI. Seolanna gu iompaehadh 127 

Caib. VII. Argumainte gu iompaehadh 149 

Co^dhunadh an iomlain 161 

Earail araid do cheannarda theaghlaichean , 174 



This translation of " Alleine's Admonition to Uncon- 
verted Sinners" was first published in 1781, at the desire 
and expense of Lady Glenorchy. The book has been 
deservedly popular, and passed through many editions. 
This new edition has been carefully revised and cor- 
rected; the orthography has been modernised, which 
renders the work more easily read and understood by 
common readers. Where any obscure passage occurred 
the original English was consulted, and the passage 
was rendered more clearly and more agreeable to the 
original. As a specimen of carelessness, this passage, 
" Come off thy knees to the sermon, and come to thy 
knees from the sermon," was rendered, " Thigibh do 'n 
t-searmoin a ris," edition 1822, p. 30. See p. 29 of this 
edition. 



AN ROI'-RADH, 

LE 

RICHARD BAXTER. 



A Leughadair 9 

Tha mi ga mheas mar tjhrocair mhor o 
Dhia, gu bheil cothrom agam aan uair eile lab- 
hairt riut le durachd mu thiomchioll leas t-anama, 
mun laidh mo cheann san uir, is mun d' theid mi 
thoirt mo chunntais suas do m' Breitheamh. Mar 
neach a bhios gu goirid air mo ghairm air falbh, 
's nach urra labhairt riut tuille gus an coinnich 
sinn ami am bith-bhuantachd, tha mi guidhe ort 
smuainteacha gu trie agus gu cudthromach air do 
staid. Seall romhad, c' ait am beil thu dol ; seall 
a'd'dheigh, cionnus o bha do chaithe-beatha ; agus 
seall an taobh a stigh dhiot ciod an staid am beil 
t-anam, na'm beile deas arson siorruidheachd. Seall 
cuideachd os do cheann cia gloirmhor an neamh air 
an d' rinn thu dearmad, agus ciod an Dia thari bhi 
na charaid no na namhaid siorruidh dhuit; a reir 
mar a ni thu do roghainn, agus mar a chaitheas tu 
do bheatha. Seall air na nithe so, agus cuimhnich 
do bhas mar tha focal De agus reusan ga d'sheoladh. 
Ann an ainm Chriosd tha mis' a' reic riut na teachd- 
aireachd so, 2 Cor. v. 19? 20. agus ma chuireas tusa 
cul ri, is ann air do chunnart. Mur gabh thu cuire 
na trocair an dras, cha'n f haigh thu trocair nuair a 
ghlaoclhas tu air a son gu cruaidh la eile. 

Tha fios agam, a pheacaich thruaigh, nach gabh 
t-anamianna suim do na nithe so; ach tha fios a- 
gam gun d' thug Dia dhuit tuigs' agus reusan, 
(agus tha e tairgse grais dhuit) gu t-anamianna 



V 



chur fo chois ; is mur bi thu 'n toiseach ad dhuine, 
cha bhi thu gu brath ad naomh. Tha fios agam 
cuideachd gu bheil an saoghal mu 'n cuairt duit 
aingidh, is gu bheil ionus gach ni agus neaeh a 
th' ann, ullamh gu d' bhaca' agus gu d' bhuair- 
eadh. Ach tha fios agam nach cuir so airsan tha 
faicuan le beo-chreide* neamh agus ifrinn air 
thoiseach air, ni 's rao na chuireas fras no osag 
gaoithe air duine bhiodh a' teicheadh arson an- 
ama Luc. xii. 4. O dhuine, smuainich cia mor 
an dealacha eadar na bheil agad ri chall is na 
bheil agad ri chosnadh; eadar na bheir an t-aibh- 
isteir dhuit is na bheir Dia dhuit; is cha'n fheud 
e bhith nach gabh thu suim an sin do t-anam. 

Theaga' gu'n tachair cuid de dh' amadain ort (oir 
co ach amadain a chuireas an aghai' focail Dhe ?) 
a their ruit nach ruig thu leas uirread shaoithreach, 
is f haicill, is chrabhai' is churam ; gur leor dhuit 
a bhi cosmhuil ri daoin' eile, 's nach 'eil ann an an- 
bhar diadhachd ach neonachas agus amaideachd. 
Seadh, theaga' gu 'n dean cuid do mhinisteirean 
an t-soisgeil fein, (a mhuinntir bu choir misneach 
thoirt duit) fanaid afr do chrabha, air do ghiulan 
faicilleach, is air do dhiadhachd ; 's gun abair iad 
nach 'eil ann ach cealgaireachd, cion ceille, agus 
gaol a bhi sonnraichte seach daoin' eile ; nach 'eil 
ann ad chridhe laidir ach dochas uaibhreach, fein- 
speiseil, agus faoin, is nach 'eil ann ad dhearbh- 
bheachd a gradh Dhe, (an deigh gach dicheall gu 
d' ghairm is gu d' thagha dheanadh cinnteach,) ach 
dannadas agus cuthach. 

Cha 'n iongantach daoin' a dhi-mola' mar so an 
ni sin air nach 'eil iad fein eolach, is a labhairt an 
aghaidh iompachai agus obair an Spioraid, o 
nach 'eil fios aca ciod is ciall da. — Do 'n mhuinn- 
tir so feudai sibh na ceisdean so leanas fheoruich. 



vi 

Ge nach dean iad iadsan atharracha', theaga' gu 'n 
dean iad sibh fein a dhaighneacha. 

Ceisd L Am barail chealgach, an amaideach, 
mhi-cheilli' gu'm faigh daoine bas ? Na 'n diong 
solas, no saibhreas, no inbhe 'n t-saoghail so ni sam 
bith do 'n anam ri uair f haghail ? Na 'n cum iad 
a cholann gun dol na smur san duslach. 

C. 2. Am beil anam neo bhasmhor aig daoine ; 
bhios beo fad saoghal an deigh nabeatha so? Luc. 
xii. 40. 

C. 3. Nach iomchuidh do 'n aite sam bi iad gu 
siorruidh, na do 'n aite sin anns nach bi iad ach 
tamull beag? Is nach glice dhoibh an ionmhas a 
thasgai' far am bi 'n co'nuidh bhith-bhuan, na far 
nach 'eil iad ach an diugh air thuras, is far nach bi 
iad theaga' nochd na maireach? Mat. vi. 19? 20.; 
2 Cor. iv. 16—18.: agus v. 1—3, 6—8. 

C. 4. An saoil iad nach airi' Dia air ar n-uile 
chridhe, 's air ar n-uile ghradh, Mat. xix. 27. 
Nach comhara gu bheil duine gun chiall cho math 
as gun chreide' ma tha tuille graidh aige do sholas 
peacach na do Dhia, 2 Tim. iii. 4. do 'n t saoghal 
na da Chruthai'ear, 1 Eoin ii. 15, 16? Nach bu 
chor do dhaoine rioghachd Dhe agus f hirinnteachd 
iarrui' thar gach ni, Mat. vi. 33 ? agus saoithreacha 
gu h-araid arson a bhith sin a mhaireas gu siorr- 
uidh, Eoin vi. 27? Stri dheana gu dol asteach air 
a gheata chumhann Luc. xiii. 24. agus na h-uile 
dhicheall a dheana' chum ar gairm is ar taghadh a 
dheana' cinnteach, 2 Pead i. 10. 

C. 5. An saoil iad, as eug'ais naomhachd gu'm 
faic aon neach Dia? Eabh. xii. 14. Mat. v. 8,; 
Tit. ii. 14. Nach 'eil an inntin fheolmhor na 
naimhdeas do Dhia agus fo bhinne bais, ach an 
inntin spioradail a* toirt sith agus beatha ? Nach 
faigh iadson a chaitheas am beatha' reir na feola, bas ; 



vii 



ach iadsan a ghluaiseas a reir an Spioraid, slainte? 
Is am buin neach air bith do Chriosd aig nach 'eil 
a Spiorad? Roin. viii. 1. 5 — 10. 

C. 6. An saoil iad am feud ionmhas duine bhi 
air neamh, gun a chridhe bhi ann cuideachd, Mat. 
vi. 2h Agus nach e 9 n dealacha mor tha eadar 
daoine aingidh agus diaghai', gu bheil an dara pairt 
na 'n naimhdean do naomhachd Chriosd (ge d' tha 
iad a giulan ? ainm) ach a phairt eile toirt speis da 
reachd is ag iarrui' nan nithe ta shuas ; mar gu'm 
biodh iad marbh do 'n t-saoghal so, *s am beatha 
follaichte maille ri Dia ann an Criosd? Phil. iii. 
18—20.; Col. iii. 1—5. 

C. 7. Feoruich dhiu, am beil e cosmhuil gu'n 
dean Dia, nach toir dhoibh tora' na talmhainn, na 
nithe aimsireil gun saothair, a bheatha mhairthea- 
nach, agus neamh a thoirt doibh gun churam, gun 
saothair, is gun dian-iarrui? gu sonraichte nuair 
dh'iarr e gun churam a bhi oirn mu 'n aon, ach 
cruai-spairn a dheana gu ruigheachd air an aon 
eile, Mat. vi. 25. 33.; Eoin vi. 27. Seadh, nach 
e steidh gach uile chreidei' gu bheil Dia ann, is 
gu'n toir e duais do 'n mhuinntir a dh' iarras e gu 
dicheallach, Eabh. xi. 6. 

C. 8. Feoruichibh dhiu, seadh feoruichibh d' 
ur cluasan, agus d' ur fiosracha fein, am beil a 
chuid is mo do na bheil ag radh riu fein Criosd- 
ui'ean a 5 caitheamh am beatha gu diadhaidh, a 
cumail an anamianna fo chois, a' tasgai' an ion- 
mhais air neamh, a gradhacha Dhia, 's ag iarruidh 
a rioghachd agus f hireantachd thar gach ni eile ? 
Seadh, nach ann tha chuid is mo dhiu gun chra- 
bha, gun churam, gun durachd ann an obair an 
anama; gun iomradh idir a thoirt air a mhuinntir 
is soilleire agus is anabharra cionta, aig am beil 
mar gu'm b' e an damnadh air a dheanadh cinn- 
teach? 



viii 

C. 9« Feoruich an dean ainm a' Chriosdui 9 na 
daoine so shabhaladh, ge nach bi iad diadhaidh na 
naomha? Na 'n urra iad Dia thoilleachadh le bhi, 
gu breugach, a giulan ainm a Chriosdui' gun dragh 
a chur orra fein le chaithe-beatha? Am beil min- 
isteir sam bith aig am bi danadas a shearmonacha 
nach feum, Chriosdui'ean misgeach, neoghlan, agus 
saoghalta mar so, a bhi air an iompacha 's air an 
atharracha mu'm feud iad a bhi air an sabhaladh? 

C. 10. Feoruichibh do 'n luchd-teagaisg sin a 
tha cur cealgaireachd as ur leth-sa, mur 'eil iad 
fein ag ra' gu bheil am peacadhsa ro-ghraineil, is gu 
bheil Dia ga bhagradh leis a pheanas is mo ann an 
ifrinn, Mat. xxiv. 51. Ma seadh, ciod a thachras 
do na cealgairean so tha gabhail os laimh gu bheil 
iad nan Criosdui'ean, nuair nach 'eil; aig am beil 
fios air toil am maighstir, ach nach 'eil ga deanadh. 

C. 11. Nach do chuir iad cul nam Baisteadh ris 
an t-saoghal, ris an fheoil, agus ris an Aibhisteir; 
is nach cT thug iad suas iad fein do 'n Athair, do 
'n Fhear-shaoruidh, is do *n Fhear-naomhachaidh ? 
Am beil chuid is mo a' coimhead nam boide so 
mar an dicheall ? Mar 'eil, cionnas ata fear-bristidh 
cumhnainte ni 's iomchuidh air slainte na neach 
nach deachaidh riabh a bhaisteadh ? 

C. 12. Nach 'eil nadur Dhe cho naomha 's gur 
blaispheim a ra' gu' n toir e anam air bith asteach 
maille ris do neamh gun iompachadh 's gun ath- 
nuadhachadh? 1 Pead. i. 15, 16. 

C. 13. Feoruich dhiu c' arson a thainig Criosd 
chum an t-saoghail. Nach ann a thearnadh a 
phobuill o'm peacadh ? Mat. i. 21. a sgrios oibre 
an Aibhisteir? 1 Eoin iii. 8. a ghlanadh dha 
fein pobull sonruichte eudmhor mu dheadh oibre, 
Tit. ii. 14. 's a thoirt dhathigh chum Dhia nan 
anama chaidh air seacharan f Luc. xv. agus xix. 



IX 



lO.-^Ciod ma 'ta thachras dhoibh-san nach gabh 
os laimh pilleadh, na 'm peacaidh a threigsinn, na 
bhi air an iompachadh, na air an naomhachadh ? 

C. 14. Feoruich dhiu c ? arson a chaidh am 
baisteadh ann an ainm an Spiorad naoimh ? Am 
feud neach sam bith dol astigh do neamh gun bhi 
air a bhreith leis an Spiorad, cho math as leis an 
uisge ? Eoin iii. 3, 5, 6. Na 5 m buin neach air 
bith do Chriosd, mur ? eil Spiorad Chriosd aige ? 
Rom. viii. 9. 

C. 15. C arson a thug Criosd rabha do dhaoine 
cho bitheanta gu bhi air am faicill an aghaidh ceal- 
gaireachd nam Pharaiseach, nam feudadh Criosd- 
ui'ean cealgach a bhi air an sabhala ? Nach robh 
na Pharisich nan luchd teagaisg urramach, fogh- 
luimte, agus faicilleach mu thiomchioll moran d' 
an giulan ? Ach nach robh iad cuideachd a' geur- 
leanmhuin nan naomh, nan naimhdean mi-runach 
do Chriosd, da dheisciobuill, agus da phobul ? 
Nach robh e feumail do ? n mhuinntir so bhi air an 
iompachadh ? Agus nach ? eil na Criosdui'ean 
cealgach agus aingidh sin tha 'n dras a' geur-lean- 
mhuinn nan creid'each cho olc ris na Pharisich, 
agus cho feumail air iompachadh, cia math air bith 
an aidmheil ? Seadh nach 'eil an cor ni 's measa, 
mar tha iad a' deanadh dearmaid air creideamh ni's 
oirdheirce ? Mat, xv. 7, 8. agus xxiii. 23, 24. 

C. 16. Ambeil neach air bith as eug'ais naomh- 
achd iomchuidh arson staid naoimh agus shona 
neimhe ? Na'm feud anam mi-naomha Dia f hai- 
cinn, a gradhachadh, a chliudhachadh, agus a 
mhealtuinn gu siorruidh ; na tlachd a ghabhail 
ann an obair is ann an coluadar nan naomh ? Taisb. 
xxi. 27. agus vii. 15. 

C. 17. Feoraichibh dhiu ciod an dealacha tha 
eadar an Eaglais, no na naoimh, is a chuid eile do 



'n t-saoghal ? Nach e gu bheil an dara pairt air 
an iompachadh, air an atharrachadh, 's air an ath- 
ghintein ; is a phairt eile 'mhain nan luchd-aidmheil ? 
Feoruich dhiu nach 'eil naire orra bhi g radh anns 
an chrcud, " Creid^am anns an Spiorad naomh — 
gu bheil Eaglais naomh ann ; — creideam ann an 
co-chomunn nan naomh," &c. nuair tha iad a' cur 
cul ris an Spiorad, a 5 deanadh fanaid air na naoimh, 
is a' seasamh an taobh amach d' an comunn ? Am 
beil dochas aca bhi ann an comunn nan naomh air 
neamh, mur bi iad nan comunn air thalamh cui- 
deachd ? 

C. 18. Am beil iad da rireadh a' creidsinn gu 
bheil neamh agus ifrinn ann? Mur 'eil, c' arson a 
tha iad a' gabhail os laimh a bhi nan Criosdui'ean 
idir ? Ach ma tha, c' arson nach eil iad nan Criosd- 
ui'ean da rireadh, crabhach, eudmhor, naomha ? 
Oir as eug'ais naomhachd cha 'n fhaic neach Dia. 

C. 19* Nach 'eil righrean, breitheamhnan is na 
h-uile dhaoine a' cur dealachadh eadar duine agus 
duine ; eadar am math agus an t-olc, an t-umhal 
agus an t-eas-umhal, caraid agus eas-caraid ? Agus 
nach mo gu mor a ni an Dia uile-naomha dea- 
lachadh chur eadar am firean agus an t-aingidh ? 
Mai. hi. 17, 18. 

C. 20. Feoruich dhiu c' arson a chaidh minis- 
teirin orduchadh idir, na c' arson a tha iad a sear- 
monacha, mur ? eil iompachadh atharrachadh, agus 
naomhachadh feumail ? Seadh, feoruich dhiu am 
beil iad a' creidsinn focail De, anns am beil gach 
ni tha thus' a' gnathachadh agus a' creidsinn, air 
an sparradh gu soilleir agus gu teann air na h-uile 
dhaoine ? 

'Nuair a f hreagras iad na ceisdean so air 

choir, bidh e soilleir co dhiu 's tusa, na iadsan, tha 
amaideach, cealgach, agus cuthach. — Ach ma bhios 



xi 

anam air bith dhiu a chi a mhearachd, agus f heum 
air iompachadh ; ghuidhinn airsan, ortsa, 's air gach 
aon, an seola na dha so leanas a thoirt fainear. 

1. Na sguir am feasd do smuaineachadh le 
cudlhrom air na nithibh so gus am bi do chridh 5 
air atharrachadh, Salm cxix. 59, 

2. Thig dh'ionnsuidh Chriosd agus gabh ris mar 
do Shlanui-fhear, t-Fhear-teagaisg, agus do Righ; 
is bheir e dhuit m'aitheanas anns na chaidh seach- 
ad, le trocair agus tearruinteachd as so suas. Eoin 
i. 12.; iii. 16.; v. 40.; agus 1 Eoin v. 11, 12. 

3. Biodh dearbh-bheachd agad a gradh Dhe, a 
maitheanas do pheacaidh, agus a sonas siorruidh 
neimhe; a chum as gu mothaiche' tu nach ? eil ann 
an solas an t~saoghail so ach aolach agus sal char, 
air a choimeas ris an aoibhneas neamhaidh sin ata 
sruthadh o chreideamh, o dhochas, agus o ghradh ; 
o shith-choguis agus o umhlachd treibhdhireach. 

4. Na peacaich ni 's mo le d ? dheoin, na gu dana. 
Seachainn an t-olc a dh' f heudas tu a sheachnadh. 
Isai. lv. 7. 

5. Bi seachantach air droch chuideachd, air cos- 
las peacaidh, agus slighe buairidh; is gleidh cuid- 
eachd na muinntir tha iriosail faicilleach, treibh- 
dhireach, agus naomh. Sal. cxix. 115, 63. 

6. Feith air Spiorad Dhe le gnathachadh dich- 
eallach, durachdach, agus coilionta air na mead- 
hona sin a sheol e fein duit. Eisd leugh, smuain- 
ich, agus dean urnuigh. Guidh gu dian arson 
grais gu t-iompacha'. Feith mar so, ? s cha'n fheith 
thu ? n diomhain, Salm xxv. agus xxxvii. 34. ; lxix. 6. 

Gheibh thu Seolai' eile san leabhar ro-fheumail 
sin (Ear ail Dhurachdach I. Alleine.) Leabhar a 
ghuidhinn ort a leugha gu trie is gu durachdach, 
gus am faic thu staid t-anama, J s an glaodh thu 
Ciod an ni mi chum 's gu'm biihinn air mo sha- 



xii 

hhald\ — Tha h\ t-ughdair sin, mar gu'm b 9 ann, a' 
glaodbaich riut o na mairbh, agus tha mis' a glao- 
dhaich riut mar neach a bhios cuideachd ann an 
saoghal eile gu goirid, nach 'eil gliocas air thalamh, 
na fois na co-fhurtacbd air bith aig an anam, as 
eug'ais bbi measarra, seirceil, 'cothromach, agus 
naomha. 'S e so ar gliocas, ? s e so ar gnothach, 
agus ar n-obair mhor san t-saogbal so. 

O Thighearna! ghabh thusa truas do gach h-uil' 
anam a chi na chluinneas na nithe so, 's leig f hai- 
cinn doibh gu bheil iad uile a reir briathra firinn- 
each Dhe. O na leig le fuil, le teagasg, le eiseim- 
pleir, agus le Spiorad Chriosd, a bhi air an call 
gu siorruidh! Thoir do J n mhuinntir neo-iom- 
paichte bhi air an iompacha ? s air an atharracha'; 
? s thoir do n mhuinntir a chuir annadsa an do- 
chas, gun bhi gu brath air an atharracha na air an 
gluasad. Stiuir iad le d J Spiorad, dion iad le d' 
chumhachd, cum a suas iad le d' ghras, is thoir d' 
an anama fadheoidh seilbh air oighreachd do 
chloinne, trid losa Criosd, ar Tighearna. Amen. 

RICHARD BAXTER. 



EARAIL DHURACHDACH 



DO 

PHEACAICH, &c. 

Cuireadh tean do Pheacaich gn pilleadh ri Dia 
chum bhi air an sabhaladh. 

A mhuinntir ionmhuinn agus ghradhach, is e 
mo run, mar stiubliard leis am bii mhath a bhi 
dileas, a chuibhrionn fein a thoirt do gach aon. 
Ach mar a bhios iomgainn shonraicht' air an 
Leigh mu thiomchioll na muinntir is tinne, 's is 
cunthartaiche staid; is mar a mhaothaicheas 
cridhe athar gu h»araid osceann an leinibh tha 
dlu do 'n bhas ; is amhlui' tha 'n aireamh do 
anama neo-iompaichte 'n ar measg-sa 'g iarrui' 
grad oidheirp a thoirt air an spionadh as an 
teine, Iude 23. Air an aobhar sin is ann orra 
so a bheir mi cheud aire. 

Ach ciod an argumaint a ghnathaicheas mi ? 
ciod nabriathran a roighnicheas mi? A Thigh- 
earna, cia leis a chuireas mi iompai' orra ; cia 
leis an ni mi 'n cosnadh? O nach robh fios 
agam! sgriobhainn le deoir; sparrainn gach 
earail le gul; ghuidhinn orra air mo ghluinean, 
is bheirinn dhoibh le durachd gach boinne do m' 
fhuil. O cia taingeil a bhithinn nan gabhadh 
iad os laimh, an deigh sin uile aithreachas a 
dheanadh agus pilleadh! 

"Ach, a Thighearna, cia neo-chomasach mis' 
arson na h-oibre so ! Cia leis a dhruigheas mi 
air a' chridhe tha mar chloich! an eirich na 
mairbh as an uaigh air m' iartas ? An labhair 
mi ris na creagan, na 'n glaodh mi ris na sleibh- 



16 



tean, an dochas gun eisd iacl ri m' earailibh ? 
An toir mrs^ a fhradharc do 'n dall? c'uin a 
rinneadh so riabh le duine? Ach dhuit-sa, O 
Thighearna, cha'n 'eil aon ni eacomasach: is 
urra thu, seadh cridh , a pheacaich a bhioradh. 
Cba 'n urra mis 1 ach am bogh' a th arming air 
thuairmeas; stiuir thus' an t-saighead eadar al- 
taibh an airm-eididh: marbh am peaca, ach 
sabhail anam a pheacaich, a thionndaidheas a 
a shuil na chluas gus na nithe so a leugha na eis- 
deachd. ,, 

Mo bhraithre, ceadaichibhdhomh labhairt ribh 
mar charaid, gn dileas saor, anns an aon ni is 
cudromiche bhuineas duibh ; oir is e gnothach 
mor an leabhairso geur-mhothacha thoirt duibh 
air 'ur staid; ur n-iompacha', agus 'ur sabhala\ 
Cha'n'eil mi dol a labhairt ribh ann am briathra 
deas-chainnteach na seolta; cha 'n e ur cluas a 
thoileachadh tha idir air m 1 aire, ach urn-anama 
shabhala : 's ann air ur cridhe, 's cha ' n-ann air 
ur cliu tha mi suireadh. M ur faigh mi ur cridhe, 
ciod sam bith eif a gheibh mi, tha mi falamh. 
Mur biodh a mhiann orm ach ur cluas a thoil- 
eacha, sheinninn oran eile dhuibh, agus sgeul bu 
bhinne ; chuirinn adhart socair fur ceann, is lab- 
hrainn sith ribli ; oir cionnas is urra Ahab speis 
a bhi aige do Mhicaiah, bhios " do ghnath a' fais- 
neachd uilc mu thiomchioll ?" 1 Righ. xxii. 8. 
Ach nach " fearr lotan caraid na sodal baoith ? 
a bhios ri miodal lebileannuair tha isealg arson 
an anama;" Sean. vii. 21, 23. agus vi. 26. 
Nam bithinn a' dol a bhreuga naoidhein dh'f heud- 
ainn a luasga na chadal le oran fonn'ar ; ach 
nuair a thuiteas an leanabh san teine, cha 'n 
f haoineis mar so idir a bhios air aire a pharanta. 
Tha aobhar agamsa bhi durachdach gun am- 



17 



harus, a chionn gu bheil fios agam " mur eirich 
sibhse, 's mur tig sibh learn," gu bheil sibli caillte 
gu siorruidh, As eugais iompachai clia 'n eil 
slainte sara bith ri fhaotainn. Is eigiu domh 
buadhachadli oirbh na ur fagail am buillsgean 
truaighe. 

Ach an so tha spairn nV oibre teachd orm a 
ris. " A Thighearna, tagh thusa claclian 
dhomh as a chladach, 1 Sam. xvii. 40, 45. Tha 
mi teaclid an ainm Tighearna nan sluagh, Dia 
armailtean Israeil?" Tha mi teachd amach 
mar an t-oganach Daibhidh, a ghleachd " cha 

ann ri fuil agus feoil, ach ri uachdranacha, 
ri cumhachdan, agus ri prionnsui' dorchadais 
an t-saoghail so," Eph. vi. 12. Air an la 'h 
diugh buaileadh an Tighearn am Philisteanach, 
is " thugadh e airm o 'n duine laidir' a chum as 
gu faighinn-sa na priosanaich air falbh as a lain- 
han. " A Thighearna, tagh mo bhriathra, tagh 
m 1 arma ; 's 'nuair a chuireas mi mo lamh sa 
mhala, thoirt as cloich g 1 a tilge 1 , dean thus 'a 
giulan chum a chomharai, *s a sparra, cha 'n 
ann an' clar-eudainn, 1 Sam. xvii. 49. ach an 
cridhe a pheacaich neo-iom-paichte, ga bhuala 
chum an lair, cosmhuil ri Saul na leaga' sona, 
Gniomh. ix. 4. a stiuireadh air anama dlr ion- 
nsui' do Mhic, mo mhaighstir. O Thighearna, 
Dhia mo mhaighstir, guidheam ort, soirbhich 
learn air an la so 's cuir t-aingeal air thoiseach 
orm a reiteacha mo shlighe, Gen. xxiv 12. 
chum is mar a naisg seirbhiseach Abraham, 
Isaac, agus Rebecca mu'n do ghabh e fbis gu'n 
ceanglainsa cuideachd Criosd agus anama mo 
phobuill, inu 'n dealaich sinn r a cheile." 

Ach tha mi a' piileadh air m 1 ais ribhse. Tha 
cuid agaibh aig nach 'eil fios ciod is ciall do iom- 



18 



pacha na atharracha; 's is diomhain toiseacha 
ri 'r comhairleacha gu ni nach 'eil nos agaibh 
ciod e : air an aobhar sin feuchai' mi dhuibhse 
Ciod e iompacha na atharracha. Tha cuid eile 
'g altrum duil ri trocair ge do bhuanaich iad san 
staid am bheil iad ; agus dhoiblisan feuchai' mi 
Gur eigin iompacha. Tha cuid eil' ann am bar- 
ail f haoin gu bheil iad air an iompacha' cheana; 
dhoibh-san feumai' mi comharan na muinntir 
neo iompaichte a leigeil f haicinn. Tha cuid eil' 
air nach 'eil eagal uilc, o nach 'eil iad ga mhot- 
hach, 's air an aobhar sin tha cadal am barr a 
chroinn ; dhoibh sin feuchai mi truaighe na mu- 
inntir neo-iompaichte. Tha cuid eiP a' suidhe 
sios o nach leir dhoibh an slighe mach ; do 'n 
mhuinntir so seolai'mi Meadhonaan IompachaV 
Agus fa dheire, chum gach aon neach a bhros- 
nacha', co-dhuinidh mi le Argumainte gu lorn* 
pacha. 

CAIR. L 

Jl feuchain ciod amis nactieil Iompacha a? co- 
sheasamh ; is a ceartacha cuid mhearachdan 
m? a thiomchioll. 

Thug pobull dall Shamaria aora' do 'n ni nach 
b' aithne dhoibh, Eoin iv. 22. is thog muinntir 
na h-Aithne altair " Do 'n Dia neo-aithnichte," 
Gniomh. xvii. 23 tha fios aig gach aon, da 'n 
eoll nadur an duine, gu feum an inntin an tois- 
each solus fhaotainn ma 'm feud an t-anam a 
bhi air iompacha. 'Nis, a chum is gu'n leighis- 
inn mearachdan cuid do dhaoine tha smuaineach 
gu bheil iad air an iompacha nuair nach eil ; 's 
gu fograinn eagal agus iomgain cuid eile, tha 
saoilsinn nach 'eil iad air an iompacha nuair a 



19 



tha ; feuchai' mi dhuibh nadur an iompachai, 3e 
leigeal f haicinn duibh ciod na nitlie 's nach 'eil, 
agus ciod na nithe sam beil e a' co-sheasamh. 

Ann toiseach, feuchai' sinn ciod na nithe 's 
nach 'eil e. 

1. " Cha 'n e aidmheil a' chreideirnh Chriosdui' 
a ghabhail oirn fein anns am beil iompacha a' 
co sheasamh." Tha tuille na ainm anns a' 
chreideamh Chriosdui." Ma tha 'n t-abstol Pol 
ceart, Cha "n ami an cumhachd, 1 Cor. iv. 20. 
Nam V ann sa chreidimh Iudhach agus Phag- 
anach a threigsinn, is ann sa chreidimh Chri- 
osdui' aideacha', bhiodh iompacha a 1 co-she- 
asamh, co na Criosdurean a b' fhearr na muin- 
ntir Shardeis agus Laodicea! aca so uile bha 
deagli ainm agus deagh aidmheil, ach a chionn 
nach robh ac' ach ainm, tha iad air an dite 1 le 
Criosd agus air an sgeith amach, Taisb. iii. 1. 
1 6. Nach lion'ar iad a tha 'g ainmeachadh ainm 
an Tighearn Iosa, gidheaclh nach 'eil a' treigsin 
aingidheachd ? 2 Tim. ii. 19. agus " a' gab- 
hail os laimh eolas a bhi ac' air Dia, ach nan 
oibre tha ga aicheadh ?" Tit. i. 16. Is an 
gabh Dia riu so mar f hior aithrich, arson an 
aidmheil amhain, ge do bhuanaich iad nam peaca ? 
Cha 'n eiF so comasach. Nan deana lochran 
na h-aidmheil an gnothach cha robh na h-oig- 
hean amaideach air an druideach amach, Mat. 
xxv. 12. Seadh tha sinn a' faicinn cha 'n e 
mhain luclid aid mheil, ach luchd searemonaic- 
hai 1 Chriosd, a's luchd deanai' mhiorbhuiiean air 
am fogradh air falbh, a chionn gu'nrobh iad cuid- 
eachd nan luchd deanai' na h-eucorach, Mat. vii. 
22, 23. 

2. " Cha 'n e ionnlad an uisge, no suaichean- 
tas Chriosd a ghabhail oirn fein ami am bais- 



20 



teadh is ciall do iompacha." Tha rnoran a- 
giulan suaiclieantais Chriosd nach 'eil a seas- 
amh aig a bhrataich,no ga leantuin mar an cean- 
nard. Chaidh Ananias agus Sapphira, agus 
Magus a bhaisteadh, cho-math ris a cbuid eile. 

Mo ehairde dileas, "Na bithibh air 'ur meal- 
la, cha gbabh Dia ri fanaid," Gal. vi. 7. Co dhiu 
's ann as ur baisteadli na ni air bith eile tha 'ur 
n-earbsa, a "urnuighean fada," Mat. xxiii. 14. 
a " trasg gu bitheanta," Luc. xviii. tha mise 'g 
innse dhuibh o'n Dia bheo, ma tha aon air bith 
agaibh dearmadach air urnuigh, na neoghlan, 
na mi-rimach, na sanntach,, na anacaiteach, na 
fanaideach, na speiseil mu dhroch chuideachd 
Seanr. xiii. 20. an aon f hacal, mur 'eil sibh nur 
Criosdui'ean naomh, faicilleach, agus fein-aich- 
eil, Eabh. xii. 14/ Mat. xvi. 25. cha 'n urra sibh 
bhi air 'ur sabhala ; ni 's lugha na bhios sibh as- 
so suas air 'ur n-atharracha '« air 'ur n-ath- 
nuadhacha le aithreachas. 

3. " Cha 'n e giulan neo-choireach am fia- 
nuis dhaoine tha air a chiallacha le ioinpacha. 
Chan 'eil so a' toirt barr air fireantachd nan Scri- 
obhach agus nam Pharaiseach, agus air an aob- 
har, sin cha'nurr'ear toirt gurioghaehdNeimh, 
Mat. v. 20. "Bha Pol, mu 'n d' iompaicheadh 
e, neo choireach a reir na fireantachd a tha san 
lagh, Phil. iii. 7. Cha 'b urra duine beum a 
thoirt da. B' urra 'm fear a dh' f hireanaich e 
fein a radh gun robh e saor o f hoireigin ea-coir, 
agus adhaltrus, &c. Luc. xviii. 1 1. Tha ni eig- 
in a thuille so agad-sa rimhuth, air neo, cionnas 
air bith mar tha thu ga d' fhireanacha fein, ni 
Dia do dhite. Cha 'n 'eil mi idir a' deana tair 
air giulan neo-choireach, ach tha mi toirt rab- 
hai' dhuibh gun stad aige. Tha ar dleasnas do 



21 



Dliia clio f hiachuichtf oirn r'ar dleasnas do dhu- 
ine. Cka'n f heud sinn da chlar an lagh' a sga- 
radh o cheile. 

4. " Cha mho 's e iompachadh a bhi a' coil- 
ion a' gach dleasnais diadhai 1 o 'n taobh amach. 
Tha e ro-shoilleir gu feud coslas na diadhachd 
a bhi aig moran as eugais a cumhachd, 2 Tim, 
iii. 5. Feudaidh iad urnuigh fhada, 12. eis- 
deachd gu taitneach, Marc. vi. 2o. dragh is cos- 
das a chur orra fein an seirbheis Dhe, Isai. i. 
11. is na dheigh sin uile bhi nan coigrich do 
Iompacha. Feudal duine na dleasnais fhollais 
so uilP a choiliona', seadh u a mhaoin air fad a 
thoirt do na bochdai is a chorp gu bhi air a los- 
ga," 1 Cor. xiii. 3. 's na dheigh sin uile bhi na 
chealgair. 

5. " Cha 'n e iompacha, cuideachd, an cean- 
gal sin a tha oilein, cleachda na lagh dhaoine, 
na anshocair, a' cumail air truailleachd is coirb- 
deachd ar naduir." That sinn tuille 's ulla' gu 
oilein a ghabhail an riochd grais: ach nam 
foghna' sin co 'n duine V fhearr na Iehoash? 
Am feadh a bha Iehoiada an sagart os a cheann, 
bha e cho togarach gu seirbheis De 's gu 'n robh 
e brosnacha' nan sagairt fein a leasachadh an 
Teampuil, 2 Righ. xii. 2, 7. Ach cha robh an so 
ach deadh oilein, oir cho luath 's a dhealuich am 
fear-stiurai' a bh' aige ris, leig e f haicinn nach 
robh e ach mar mhada-alluidh air slabhraf , is 
thuit e air falbh gu iodhal-aoradh. 

6. An ath-ghoirid ; " Cha 'n ann an soil- 
seacha, na 'n geur mhothacha, cha n 1 ann an 
cuid atharrachai' na 'm pairt leasachaidh, ata 
Iompacha a co-sheasamh." Feudal duine bhi 
air a shoillseacha, 's na dheigh sin uile tuiteam 
o 'n chreideamh, Eabh. vi. 4. Bha Felics air 
chrith fo gheur-mhothachadh, Gniomh. xxiv. 



22 



25. is leasaich Herod e fein aim am moran nithe 
Marc. vi. 20. Feudai ampeacachbhi air a dhus- 
ga le h-uablias agus geur-mhothacha, 's gun bin 
idir air a chlaoi' na air a cheusa le cumhachd 
grais Tha moran aig am bheil barail mhath 
air an staid, a cliionn gu 'nd 1 fhuair an coguis 
dusgadh arson am peacaidh; a' gabhail geur- 
mhothachaidh an riochd iompachaidh. Am be- 
aclid na muinntir so bha Cain iompaichte, nuair 
a blia coguis chionntach ga sgiursa feadh an t- 
saoghail. gus an do thilg e e-fein am builsgean 
ghnothaiche 's aim damhair oibre, Gen. iv. 13, 
14. Tha cuid eile nam barail fein iompaichte 
cliionn gu'n do threig iad an gnathacha mi-riag- 
liailteacli as an droch cuideachd, gun do chean- 
nsaich iad cuid d 1 an anamianna, 's gu'n d 1 flias 
iad riaghailteach agus measarra. Ach feudai' 
gu leoir a bin san staid so naeh 'eil fathasd air an 
naomhacha.' larruidh moran dol asteach do 
rioghachd neimh," Luc. xiii. 24. is tha cuid 
nach 'eil fada uaipe, Marc, xii. 24. 's a tha ach 
beag nan Criosdurean," Gniomh. xxvi, 28. gid- 
headh a bhios an deigh laimh air a cheann mu 
dheire. Tha moran, am fad a bhios an coguis 
gan sgiursa, ri urnuigh, ri leugha, ri eisdeachd, 
is ri stridh 'n aghaidh nam peacai' sin is mo do 
bheil speis aca ; ach cha luaithe tha 'n leoghan 
a' cadal, na tha iad a' pilleadh athbhuailt a dh 1 
ionnsuidh an aingidheachd — Co bu chrabhai no 
na h-Iudhaich nuair a bha lamh Dhe air a lea- 
gail orra? Salm lxxviii. 34, 35, Ach cha 
luaithe chaidh an amhghar seachad na leig' iad 
Dia as an aire, 's a dhearbh iad gu 'n robh an 
creide 1 cealgach, rami 36, 37, Theaga 1 gu 'n 
do thilg thu niach peaca eigin nach giulaine do 
choguis, is ged sheachainn thu gach cionnt 'i 



23 



graineala na cheile san t-saoghal, is gidheadh gu 
bheil do nadur salach gun bhi fatliasd air a 
ghlana, 2 Pead.ii. 20, 22. Feudal tu meall luaith^ 
a tharruing gu dealbh geige, na ainmhidh, na 
duine, 's a bhi fad na h-uine na-luaitk': mar sin 
feudai duine neo-aompaicht' a choslas a chaoch- 
la' air iouia doigh, is a nadur a bhi fathasd gun 
mhuthadh. 

An co-chur. Eisdibh ma ta, O dhaoine pea- 
cach, is thugaibh fainear, mar bu mhath leibh a 
bhi beo, Isai. lv. 3. Carson a mheallas sibh 
sibh-fein, is a shuidhicheas sibh air ghaineamh 
Steidh 'ur dochais ? Tha fios again gidheadh 
nach gnothaeh furasd an dochas so a spionadh 
uaibh: is eigin da so bhi searbh leibhse, 's gun 
amharus cha 'n eil e taitneach leamsa. Tha mi 
dol na chinnseal mar Leigh a bhiodh a dol a 
ghearradh aon da bhuil o chaomh-charaid : is 
eigin da dheana, ge h-ann le cridhe goirt, le 
suil dheuraich, is le laimh chrithich. Ach, a 
bhraithre, tuigibh mi ; cha 'n 'eil mi ach a lea- 
gail seann tigh, (bha ulla' gu tuiteam air 'ur 
ceann is 'ur brutha' fo') chum is gu 'n togainn 
e ni 's maisich 's ni 's fearr, air sheol as gu mair 
e gu siorruidh. "Basaichi' dochas a chealgair/' 
Seanr. xi. 7. ma sheasas Dia ri fhocal. Is nach 
fearr dhuitsa, O pheacaich, rabha 1 ghabhail na 
thra, 's do dhochas faoin agus mealltach a leigeil 
dhiot, na do shuilean a bhi air am fosgla' tuille 
s anmoch leis a bhas, agus thu fein fhaotainn 
ann an ifrinn mu 'm bheil fios agad c'aif a bheil 
thu? Cha bhithinn-sa dileas do t-anam mur 
innsinn duit gu bheil thu fathasd am buillsgean 
do pheacai' ma 's ann as aon do na nithe sin a 
chaidh a ror-ainmeacha tha t-earbsa. Leig le 
d 1 choguis labhairt. Ciod a th' agad ri thagradh 



24 



air do shon fein ? An e gu bheil thu giulan su- 
aicheantais Chriosd ? gur ann air a dli' ainmich- 
ear thu ? gur ball da eaglais f haicsinnich thu ? 
gu bheil eolas agad air puinca' a chreider* ; gu 
bheil thu riaghailteaeh ad ghiulan; curamach 
mu dhleasneas dhiadhai' o 'n leth a muigh; gu 
bheil thu cothromach a 7 .othaiche, 's gu 'n 
robh mi-shuaimhneas aga< ad choguis: Tha 
mise 'g innse dhuit o Dhia nach dean cuis diu 
do lethsgeul a ghabhail aig cathair-bhreitheanais. 
Ge math iad so uile eha dearbh iad gu bheil thu 
iompaichte, 's cha 'n eil iad diongalf a chum do 
shabhaladh ! O ! sibhs' uiP aig nach 'eil ach na 
nithe so ri thagra% smuainichibh air 'ur staid, 
agus grad phillibh. Bithibh durachdach ann an 
urnuigh, ann an leugha% 's 'nar cridheacha fein 
a mhion-f hiosracha. Na gabhaibh fois gus an 
dean Dia an obair iomlan annaibh; oir mur bi 
sibh air 'ur n-atharrachadh, is daoine caillte sibh. 

Ach mas e 's gu bheil a mhuinntir so teachd 
goirid air iompacha% ciod a thachras do 'n phea- 
each ro-aingidh ? Theaga' nach seal esan air na 
nithe so, 's nach mo dh' eisdeas e riu ; ach ma 
thuiteas da an leugha na bhi 'n aif eisdeachd 
dhoibh, biodh fios aige o 'n Dia sin a chruthaich 
e, gu bheil esan ro f had' o rioghachd neimh. Am 
feud duine bhi riaghailteaeh agus faicilleach, is 
gidheadh gun bhi air iompacha ? 'c aite ma ta 'n 
seas am misgfhear agus an geocach? Am feud 
duine cuideachd a ghleidhe* leis na h-oighean glice, 
's gidheadh a bhi air a dhruideadh amach; a- 
gus nach mo gu mor na sin a sgriosar companach 
nan amadan? ,, Seanr. xii. 20. Ma dh' fheudas 
duine bhi ceart agus cothromach na ghnothaiche, 
's gidheadh gun bhi air f hireanacha le Dia: ciod 
a thachras dnista, O dhuine thruaigh, g' am bheil 



25 



do choguis ag innse gu bheil thu cuilbheartach 
ad dhreuchd, failneach ad f hocal, agus ulla' le 
teangai' bhreugach, gu cothrom a ghabhail air 
do choimhearsnach ? Ma dh' fheudas daoine 
bhi air an soillseacha 's air an toirt gu dleasnais 
dhiadhaidh a ghnathacha', 's an deigh sin uile 
blii air an call ar son fantuinn aca', gun dol air 
an aghaidh gu lan-iompacha ; ciod a ting ribse, 
O theaghlaiche truagha, tha caitheadh 'ur 
beatha gun Dia amis an t-saoghal? agusribhse, 
O thruaghana peacach, aig nach 'eil Dia aeh 
tearc 'nur srauainte ; tha cho aineolach is nach 
aithne dhuibh, is cho neo-churamach in nach aill 
leibh urnuigh dheanamh ? O deanaibh aithre- 
achas is bithibh air 'ur n-iompacha; " bristibh 
dhibh 'ur peacai' le fireantachd." rachaibh dh' 
ionnsuidh Chriosd arson maitheanais agus grais 
gu 'r n-ath-nuadhacha ; thugaibh sibh fein suas 
da, chum gluasad maille ris an' naomhachd, air 
neo cha 'n fhaic sibh gu siorruidh Dia. O gu 
'n eisde' sibh rabhainne Dhet Na ainmsan tha 
mise aon uair eile 'g 'ur n-earalacha'. " Pillibh 
air mo chomhairle," Seanr. i. 23. " Treigibh a 
chuideachd amaideach, is bithibh beo>" Seanr. ix. 
6. "Bithibh ineasarra, cothromach, diadhaidh," 
Tit. ii. 12. "Glanaibh 'ur lamhan, a pheacaicha; 
glanaibh 'ur cridheacha sibhs' aig a bheil an 
inntin dhubailte," Seum. iv. 8. " Sguiribh do 
'n olc; ionnsuichibh am math a dheanamh/' Isai. 
i. 16, 17. Ach ma ghabhas sibh air 'ur n-ag- 
haidh, is eigin duibh basachadh, Esec. xxxiii. 1 J . 
CAIB. II. 

Jl Jeuchainn ciod amis a bheil Iompachadh cC 
co-sheasamh. 
Cha' n fheud mi 'ur fagail le 'r suilean leth- 
fhosgailte, cosmhuil risan a chunnaic daoine g' 



26 



imeachd mar chraobhan, Mar. viii. 24. Tha 
'm focal "prodhaiteach arson teagaisg chomath 
is arson achasain," 2 Tim. iii. 16. Air on aob- 
har sin an deigh 'ur stiurra' 'n fhad so ro' cho- 
lion cunnart agus mearachd, theid mi nis astigh 
leibh dh'ionnsuidh cala' na firinn. 

An ath-ghoirid ma ta, tha iompacha a' co- 
sheasamh an atharracha 1 iomlan a theachd air 
a cliridhe *s air a chaithe-beatha. Nadur agus 
aobhar an atharrachai' so blieir mi oidhirp air 
a leige* 5 ris duibh. 

1. " [s e Spiorad De ughdair agus fhear- 
oibreachaidh, ,,) is air an aobhar sin theirear ris 
"naomhacha 'n Spioraid." 2 Thessal. ii. 13. 
agus athnuadhacha 'n Spioraid Naoimh," Tit. 
iii. 5. Gidheadh cha 'n 'eil so a druideadh 
amach pearsa eile na Trianaid ; oir tha 'n t- 
abstol a teagasg dhuinn buidheachas a thoirt do 
" Athair 'ar Tighearna losa Criosd, a dh' ath- 
ghin sinn." 1 Pead. i. 3. agus tha air a radh 
gu bheil Criosd, "a' toirt aithreachais do Israel," 
Gniomh. v. 31. is theirear ris an t- Athair sior- 
ruidh," Isai. ix. 6. agus ruinne a shliochd, agus 
" a chlann a thug Dia dha," Eabh. ii. 13. Isai. 
liii. 10. O cia sona 'n daimh so ! tha 'n Trianaid 
air fad mar athair aig an nuadh-chreatair ; ach 
a chionn gu bheil an obair air a h-earbsa gu|h- 
araid ris an Spiorad Naomh, tha e air a radh 
gu bheil sinn " air ar breith o 'n Spiorad," Eoin 
iii. 8. 

Uaidh so chi sinn gu bheil an obair so osceann 
cumhachd duine : " Tha sinn air 'ar gineamhuin, 
cha 'n aim o thoil na feola, na o thoil duine, ach 
o Dhia, " Eoin i. 1 3. Na smuainich gu brath 
gu bheil thu comasach air thu fein iompacha : 
nam b' aill leat gu'n tachra so, na biodh suil 



27 



agad ri dheanadh ad neart fein. Is ais-eirigh 
o na mairbh e, Taisb. xx. 5. Ephes. ii. 1. is 
nuadli-chruthachadli e, Gal. vi. 15. Ephes. ii. 10. 
clia lugha na uile-cliumhaclid a tlia comasach 
air, Ephes. i. 19. Is am bheil neart duine cos- 
mhuil ri leithid so do nithe ? Mur 'eil agad acli 
na deagh bheusan a fhuair thu o nadur, gne 
mhaith, mhacant agus stuama'', &c, tha thu 
fathasd ad choigreach do f hior-iompacha : oir is 
obair osceann naduir so. 

2. " Tha do cheann-aobhair aig an obair so ; 
aon o 'n leth astigh, is aon o "n leth ainach. ,! ' 
(1.) " Is e 'n t-aobhar o'nleth astigh saorghras 
Dlie." u Cha'tt ann o oibre fireantachd a rinn 
sinne, ach a reir a throcair fein shabhail e sinn, 
le ath-nuadhachadh an Spioraid Naoimh," Tit. 
iii 5. " O thoil fein ghin e sinn," Seum. i. 18. 
Tha sinn air 'ar tagha 's air 'ar gairm a chum 
bhi air 'ar naomhachd', 's cha 'n ann a chionn 
gu bheil naomhachd sam bith again lr, Ephes. 
i. 4. 

Cia taingeil air a shon so Peadar ! " Gu ma 
beannaichte gu'n robh Dia agus athair 'ar'n Tigh- 
earn" losa Criosd, a rinn ar n-ath-ghin-tein, na 
mhor-throcair," 1 Pead. i. 3. 'S cia ulla' blia 
Pol gu saor-throcair Dhe aideacha' san ni 
cheudna ! " Dia tha saibhir an trocair, arson 
a mhor-ghraidh leis 'n do ghradhaich e sinn, 
cho-bheothaich e sinn maiile ri Criosd : le gras 
tha sibh air 'ur slanuchaY' Ephes. ii. 4, 5. 

2. " Is e aobhar ar n-iompachaidh o'n leth 
amuigh airidh augus eadar-ghuidh ar Slanui'ear 
bheannaichte." " Do dhaoine ceannairceach 
fliuair e tiolaca, ^ Salm lxviii. 18. Agus is ann 
da thrid-san ata Dia 'g oibreachadh annainn 
gach ni tha taitneach na lathair fein, Eabh. xiiL 



28 



21. Is aim do thridsan ata sinn a faotainn na 
h-uile bheannachda spioradaill ann nithe 
neamhaidh. Ephes. i. 3. Is esan a rinn eadar- 
ghuidh arson nan daoine taghta mu 'n do chreid 
iad. Eoin xvii. 20. Is ann do thoradh a shaoi- 
threach-san gach duine iompaichte, Isai. liii. ] J . 
Agus co mhathair a dh' fhuiling riamh arson 
leinibh uirrid as a dh' fhuiling Criosd air arson- 
ne ! Gach pian, is spairn, is cradh a dh' fhuil- 
ing e air a cllrann-cheusai , b" iad sin piantaidh 
'ar n-ath-ghineamhuin-ne, Gniomh. ii. 24. Tha 
e air a dheana' na naomhacha , air arson-ne, I 
Cor. i. 30. Naomhaich se e fein (na thug se e 
fein seachad mar naomh-iobairt) a chum as gu 
'm biodhmidne air ar naomhacha', Eoin xvii. 19. 
Agus is ann trid ofrail a chuirp-san, aon uair 
arson na h-uile, tha sinn air 'ar deana naomha, 
Eabh. x. 10 

3. " Is iad na h-ionstrumainte leis am beil 
an t-iompacha so ga oibreacha', ministrealachd 
an fhocail, agus am focal fein." (1.) "Ann 
losa Criosd ghin mise sibh, troi' an t-soisgeil," 
J Cor. iv. 15. Is iad minis tearan Chriosd an 
dream a th' air an cur a dh' fhosgla suilean 
dhaoine, 's ga 'n iompa dh' ionnsui" Dhia, Gniomh. 
xxvi. 18. (2.) Tha sinn air ar n-ath-ghintein 
le focal na firinn : is e so a shoillsicheas an U 
suil, a dh' iompaicheas an t-anam, Salm xix. 7, 
8, is a tha comasach air ar deana glic a chum 
slainte, 2 Tim. iii. 15. Is e so an siol neo- 
thruaillidh leis a bheil sinn air ar n-ath-ghintein, 
1 Pead. i. 23. Ma tha sinn air ar glana", *s 
ann leis an fhocal, Ephes. v. 26. Ma tha sinn 
air ar naomhaeha'', 's ann trid na firinn, Eoin 
xvii. 17. e so ata 'g oibreacha' creideimh 
ananinn, is ga 'r n-ath-ghineamhuin, Rom. x. 
17. Seum. i. 18, 



29 



Cia mor an speis bu choir a bhi agaibhse do'n 
fhocal, O dhaoine naomha! oir is arm leis a bha 
sibh air 'ur n-iompacha ? Cia duraclidach bu 
choir dhuibhse bhi ga irruidh, O pheacaicha! 
oir is an leis is eigin duibh bhi air 'ur n-iom- 
pacha cuideachd ; cha'n 'eil meadhon gnathaichte 
sam bith ann ach e. Sibhs' a mhothaich a chuni- 
hachd ga'r n-athnuadhadhacha% bithibh toig- 
hech uime 'm fad is beo sibh ; bithibh gu brath 
taingeil air a shon: ceanglaibh e m'ur muineal; 
sgriobhaibh air 'ur dearnaibh e; taisgibh nur 
broillach e, Seanr. vi 21. 22. Nuair a tha sibh 
ag imeachd, deanaclh e 'ur stiura'; nuair a tha 
sibh a' cadal deanadh e 'ur coimhead; nuair a 
tha sibh a r dusga', deanadh e cainnt ribh. Ab- 
raibli leis an duine naomh Daibhi , ? clia di- 
chuimhnich mi chaoidh' t-iartais, oir leo-san 
rinn thu mo bheothacha', Salm cxix. 93. Sibhse 
tha neo-iompaichte, leughaibh am focal le curam, 
dluthaichibh ris an aite 'm bheil e air a shear- 
monadm 1 le cumhachd; lionaibh na dorsa mar 
a mhor-bhuidheann easlan, dhall, bhacach, she- 
argta a' feithe' ri gluasad an uisge, Eoin v. 3. 
Guidhibh gu'n tigeadh an Spirad anns an fho- 
cal: thigibh chum na Searmoin o'ur gluinean, 
agus thigibh o'n t-searmoin gu'r gluinean a-ris. 
Cha'n fhas an siol raur bi e air uisgeacha' le 
deoir is le urnuighean is air altrum le culsmu- 
ainte cho math as le uraeha'. 

4. " Is e crioch an iompachai (na run an Ti 
tha ga ©^reacha') slaint 1 an duine, 's gloir Dlie." 
Tha sinn air ar tagha trid naomhachai 1 chum 
slainte, 2. Thess. ii. 13. air ar gairm, a chum as 
gu'm bithmid air ar gloracha: Rom. viii. 30, 
ach gu h-araid a chum as gu'm biodh Dia air 
a ghloracha 1 , Isai lx. 21. gu 'n cuiremaid'n ceill 



30 



a chliu, 1 Pead. ii. 9. 's gu *m bithmid tarbhach 
arm an deagh oibre, Col i. 10. O chriosduidh ! 
na di-chuimhnich ciod a clirioch gus an deachai 
do ghairm ; leig le d 1 sholus dealra', Mat. v. 16. 
leig le d 1 locliran lasadh, is le d 1 thoradh a bhi 
math agus pailt, is an deadh am, Salm, i. 3. 
biodh t-nile run a reir run De, a chum anns 
gach ni gu 'm biodh esan air a ghloracha leat, 
Phil. i. 10. 

5. " Is e an neach tha air atharracha, mar 
so am peacach taghta, agus sin gu h-iomlan, na 
uile cheatfaidh agus chumhachdan, na bhallaibh 
uile, 's na inntinn." Cha 'a e an seann tigh a 
leasachadh ach a leagail, is aitreabh ur a chur 
suas na aite, a ni iompacha' 1 : cha mho is e mir 
do eudach ur a chur air an t-seann trusgan ; ach 
an aitreabh is an trusgan a bhi gu h-iomlan 
nuadh. Tha naomhachd a 1 ruith ro 1 cheatfaidh 
ro' chridhe, 's ro' chaithe-beatha 'n duine iom- 
paichte. Is duine nuadh e, Ephes. iv. 24. nuadh 
chreatair. " Tha na h-uile ni nuadh." 2 Cor. 
v. 17. Tha iompacha a' dol domhain, is a ruig- 
heachd air a chridhe, Gniomh. ii. 37. agus vi. 
14. a' tilge gach ni bun os ceann, is a' fagail 
duine mar gu 'm b' ann an saoghal eile. Tha 
e ruith air feadh an duine gu h-iomlan, na inn- 
tin, na bhallaibh, is na chaithe-beatha anns gach 
earrainn deth. 

1. " Na inntinn." Tha e a' deanadh athar- 
rachadh iomlan an taobh astigh. An toiseach, 
tha e ag atharrachadh na barail, agus breith- 
neachadh na h-inntin, air "chor 's gu bheil an 
saoghal is gach ni th' ann mar neo-ni ann^an 
suilean an duine iompaichte, an coimeas ri Dia 
's ri ghloir, Gniomh. xx. 24. Phil. i. 20. Salm. 
lxxiii. 25. Fosglaidh e suil na h-inntin, agus 



31 



tionndaidh e daoine o dhorchadas gu solus/ 
Gniomh. xxvi. 18. Ephes. iii. 8. 1 Pead. ii. 
12. An duine nach faca roiinhe cunnart sam 
bith na staid, tha e nis ga f haicinn fein caillte, 
caillte gu tur, Gniomh. ii. 37. ni 's lugha na 
bhios e air ath-nuadhacha' le cumhachd grais. 
Esan a shaoil roimhe nach robh moran cron sa 
pheaca', tha e 'nis a' faicinn nach 'eil dorainn sam 
bith coimeas da: tha e faicinn gu bheil am 
peaca' na ni mi-reusant', eacorach, agus ro- 
ghraineil ; air chor as gu bheil e ga sheachna 
's a' teiche' uaithe, is grain aige seadh dheth- 
fein arson bhi ciontach ann, Rom. vii. 18, lob 
xlii. 6. Esec. xxvi. 31. 

Nis, a reir an t-soluis nuaidh so, tha caochla 
inntin agus breathnachaidh aig an duine na bh' 
aig roimhe ; nis is e Dia gach ni leisan ; cha 
'n 'eil neach aig * air neamh na air thalamh 
coimeas da," Salm lxxiii. 25. Tha e ga roigh- 
neacha' ro' 'n domhan uile ; 's fearr leis a chaoi'- 
neas gradhach na beatha: is solasaiche leis 
dealradh a ghnuis na ola 's fion, is gach teachd- 
an-tir air an do shocruich e roimhe sin a chridhe, 
Salm iv. 6. 7. 'S e so guth an duin' iompaichte ; 
"Is e 'n Tighearna mo phorsan, their m' anam: 
Co th' agam air neamh ach thusa? 's cha'n eil 
neach air thalamh air a bheil mo chion ach thu, 
Is e Dia neart mo chridhe, 's mo chuibhrionn 
buan am feasd," Salm lxxiii. 25, 27. Tuir. iii. 24. 

San dar h-aite, " bheir iompacha' do dhuine 
caochla toile, araon a thaobh nam meadhona 
agus na criche." 1. u Tha 'n run air athar- 
racha'," Esec. xxxvi. 26. Ier. xxvi. 33. Isai. 
xxvi. 8, 9. Tha crioch nuadh is run nuadh aig 
an duine iompaichte. Tha nis Dia thar gach 
ni na aire, 's cha 'n 'eil suim aige do ni san t- 



32 



saoghal coimeas ri Criosd a bin air a chliudh- 
acha' leis, Phil. i. 20. Tha e ga mheas fein 
ni ?g son a' ma chuireas e onoir sam bith air 
Criosd, na ma ni e seirbheis sam bith dha na 
ghinealach, na 's na h-uile ni eile 's urr an 
saoghal a thoirt seachad. Is e 'n aon ni son- 
raiclxt 1 a th 1 air aire^ainm Ios\ abhi air ardacha, 
san t-saoghal, agussguabanabhrathar astrioch- 
da sios uile da sguaibsan. Gen. xxxvii, 7. 

A leughdair, am beil thus 1 a facinn so, nach 
'eil thu feoruich dhiot fein, an e so is run duitsa ? 
Stad tamull, agus smuainich air a ghnothach 
chudthromach so. 

2. Tha roghainn an duin' iompaichte air a 
h-atharracha' cho math ri run. Tha e nis a 1 
roighneacha 1 sligh' eile, Salm cxix. 15. Tha e 
roighneachadh Dhia mar a chuibhrionn, Criosd 
mar a Shlanui'f hearUsnaomhashd mar a shlighe 
dh' ionnsuidh Dhia, Eoin xiv. 6. Rom. ii. 7. 
Tha e roighneachadh Iosa mar a Thighearna. 
Col. ii. 6. Cha 'n ann arson eigin idir a tha e 
dol dli 1 ionnsuidh Chriosd, mar gu "n seideadh 
an doinionn e ; ach tha e gabhail ris le run suid- 
hichte mar an roghainn is fearr, Phil. 1. 23. is an 
ni a thaghadh e ro 1 ionmhas an t-saoghail 
so uile, ge d'f haigheadh e 'n t-iomlan cho fhad as 
a Vaill leis A ris, tha e gabhail, naomhachd mar 
a shlighe, 's a 1 gluasad na ceima, cha 'n ann an 
aghaidh a thoil ach le togra' 's lan-speis di : 
66 Roighnich mi slighe t-aitheanta," Salm cxix. 
173. Tha e meas lagh Dhe, cha 'n ann mar a 
clming 1 , ach mar oighreachd, seadh oighreachd 
bhith-bhuan, ran 111. Tha e gabhail teisteis 
De, cha 'n ann mar chuibhreach na mar uallach, 
ach mar a sholas is mar a shonas, 1 Eoin v. 3. 
Salm cxix. 14, 16, 17. Cha *n e mhain gu bheil 



33 



e giulan cuing Chriosd, ach tha e ga gabhal. 
Tha e gabhail naoinhachd, cha 'n ann mar a ni 'n 
duine tinn deoch-leigliis shearbh a's eigin da ol 
no basachadh, ach mar a ghabhas an duine 
acrach am biadh d' am bi speis aige. Cha fl n 'eil 
urn* air bith cho taitneach leis (nuair tha e na 
bheachd fein,) ris an nine sin a tha e buileachadh 
ann an oibre naomha. 'S iad so a sholas agus 
aidhear; miann a shul agus aoibhneas a chridhe, 
Job xxiii. 12. Salm cxix. 82, 131, 162, 174, 
agus lxiii. 5. Cuir a nis do choguis dh' f heu- 
chainn an tu fein an duine. O cia sona thu ma 
e so do chor ! Ach feuch gu'm bi thu cura- 
mach agus mion ann an ceasnacha' chochud- 
romach. 

Anns an treas aite, "bheir iompacha do dhuine 
caochla' aigne," 2 Cor. vii. 11. Tha so air fad 
a' ruith ann sruth-chlais nuadh : tha Jordan a nis 
air a philleadh air ais, is a shruth a 1 ruith an aird, 
an aghaidh cursa naduir. 

Is e Criosd a dhochas, 1 Tim. i. 1. is e so 
zonmhas, Phil. iiL 8. is ann an so tha shuil, is ann 
an so tha chridhe. Mar cheannaiche bhiodh 
ullamh gu basachadh san doinionn, tha e toileach 
gach ni tha aige thilgeil thar bord, ma dli** 
fheudas e ach an t-aon seud so a ghleidhe. 

Tha a cheud thogra', cha ''n ann an deigh oir, 
ach an deigh grais, Phil. iii. 13. Tha ciocras 
air na dheigh mar dhuine acrach; tha e ga 
iarruidh mar airgiod is a' claodhach air a shon 
mar ionmhas foluichte: b' fhearr leis bhi gras- 
mhor na bhi saibhir: b' fhearr leis gu 'm b" 1 e 
duine bu naomha air thalamh, na chumhach- 
daiche. Am fad as a bha e feolmhor b' i chainnt, 
O! nam biodh urram mor agam, is pailteas 
storais agus saibhreis ; nam biodh m 1 ainmheach 

B 



34 



air a phaighe', 's teachd-an-tir agam fein is aig 
mo chuideachd, an sin bn duine son a mi. Ach a 
nis tha a ghuth air atharracha' : O ! ars' an duin' 
iompaichte, nam biodh mo plieacaidh air an 
claoi', nam biodh a leithid sin do thomhas grais 
agam a leithid sin do cho-chomunn le Dia, ge d' 
bhithinn bochd agus suarach, cha bhiodh umhail 
agam dheth, mheasainn mi fein am dhuine sona. 
A Leughdair, an i so canain t-anamsa? 

Tha aoibhneas an duine iompaichte air athar* 
achadh. Is aoibhniche leis slighe teisteis De, na 
saibhreas mor da mheud, Salm cxix. 14. Tha e 
" gabhail toil do naomh-reachd Dhe," cha 'n ^eil 
aoibhneas air bith aige coimeas do bhi smuain- 
teachadh air Criosd, a' mealltuinn a chuideacbd, 
is a faicinn a luchd-muinntir a soirbheachadh. 

Tha a churam air a ghlan atharracha'; bha 
uair a bha a chridhe leagta cho mhor air an 
t-saoghal as gu 'm bu leoir leis mionade iomal- 
laeh urn" a bhuilleachadh air anam* Ach a nis 
cha 'n 'eil curam tuilF air arson nan asail, oir 
tha a chridh' air a shocrachadh air an rioghachd. 
A nis is e 'n aon ni tha cur iomgain air " Ciod a 
a ni mi chum as gu 'n sabhalar mi ?" Gniomh. 
xvi. 32 # Is e churam sonraicht' anam a thear- 
nadh. O cia taingeil a bhiodh e dhuit nan cuire' 
tu as amharus e mu thiomchioll so ! 

Tha eagal air atharracha mar an ceudna: 
Eabh. xi. 25, 27. Aon uair cha robh ni sam bith 
9b cur uirread eagail air ri call a mhaoin na ur- 
ram na toil-inn tin a chairdean, is tuiteam fa dium» 
badh dhaoine cumhachdach ; cha robh ni air bith 
a V eagalaiche leis na iomra chluinntin air pein, 
na bochdainn, na michliu: ach a nise tha na 
nithe so faoin na shuilean an coimeas ri eas-onoir 
na diumadh Dhe, Cia faicilleach a tha e gluasad 



35 



mu 'n saltair e air rib, na mu 'm faigh e tuis- 
leadh ! Tha eagal air an conuidh, tha e sealltuin 
roimhe "s tha e gu bitheanta ga tilgeil thar a gh- 
ualainn, mu 'n glacar e uair sam bith le peaca, 
Salm xxxix. 1. Seanr xxviii. 14. Ecles. ii. 14, 
Tha e fb oillt ma thuiteas da uirread as smuain- 
teach air fabhar Dhe a chalh, is e so an t-aon ni 
tha eagal bais aige roimhe, Salm li. 11,12. agus 
cxix. 8. Cha 'n eil ni san domhan a chraidheas 
e cho mor ri smainteachadh air dealacha' ri 
Criosd. 

Tha a ghaol a' ruith ann am mutha 1 rathaid. 
c< Chaidh mo ghaols 4 ' a cheusadh ! ars Ignatius 
a' labhairt mu thiomchioll Chriosd. Is e so mo 
ghradhsa, v ars an leannan, Caintic. v. 16. Is cia 
mor an solas leis a bheil Augustin gu bitheanf a- 
dortadh amach a ghraidh air Chriosd ? " Fai- 
ceam thu, O sholuis mo shul! Thig, O aoibhneis 
mo spioraid. Dearcam ort, O bheatha 'm 
anama. O nochd thu fein domh, mo mhor-agh, 
is mo lan-chomh-f hurtachd ; mo Dhia, mo bhe- 
atha, 's uile ghloir m' anama. Leig dhomh t- 
f haicinn, O mhiann mo chridhe. Leig dhomh 
do ghleidhe, O ghaoil m' anama. Leig dhomh 
do ghlaca, leig dhomh do mhealtuinn O fhir- 
nuadh-phosda neamhaidh." 

Tha a bhron euideaehd a 1 ruith arson mutha 1 
aobhair, 2 Cor. vii. 9, 10 Sealla d'a pheacai 1 , 's 
do Chriosd air a clieusadh, is gann a dhruidheadh 
air roimhe, cia goirt a^tha iad anis a ruigheadh 
a chridhe ! 

Tha fhuath air ghoil, is a chorruich a' lasadh 
an aghaidh a pheacaidh, Salm cxix. 104. Cha 
'n 'eil faighidin aige ris fein ; tha e ga mheas fein 
mar amadan, is a* meas jainm air bith tuille 's 
math air a shon, 'nuair tha f hearg air a dusga, 



36 



suas an aghaidh a pheacai' Salm lxxiii, 22. Seanr. 
xxx. 2. 

A nis mata " dean thusa comhra' ri d' chridhe 
fein," is feuch ciod an taobh tha t-aigne am bith- 
eantas a' ruith, is do chridh ag aomadh, am bheil 
no nacli 'eil e dh'ionnsui' Dhia ann an Criosd os- 
ceann gach aon ni eile. Tha gun amharus, dus- 
gadh aigne, grad agus laidir, f a f haotainn gu 
trie ann an cealgairean aig a bheil nadur buail- 
teach d'a leithid sin do thiomadh : agus, air an 
laimh eile, tha na naoimh iad fein as eugmhais 
an aigne mhothachail so, far am bheil an nadur 
ni 's maille, 's ni 's do-dhusgaidh. Is i cheist 
mhor am beil an inntin is an toil gu daingean air 
an soerachadh air Dia, thar gach ni eile o'm bheil 
againn ri bheag na mhor de bhuannachd : 's ma 
tha 'n t-aigne gu treibh-dhireach a' leantuin na 
roghainn so ged nach 'eil e cho laidir na cho mho- 
thachail as bu mhath leinn cha 'n 'eil agadh nach 
'eil an t-atharacha' slanteil. 

2. Tha 'n t-iompacha' iomlan " air feadh nam 
ball uile." Na buill a bha roimhe nan ionstrui- 
mainte do 'n pheaca', tha iad a nis nan soithiche 
naomh am beo-theampul Chriosd, Rom. yi. 16. ; 
1 Cor. iii. 16. An t-snil a bha roimhe so luain- 
each, macnusach, ardanach, sanntach, tha i nis, 
cosmhuil ri suil Mhirire, ri bron osceann a pea- 
caidh, Luc. vii. 38. a' dearcadh air Dia na oibre, 
Salm viii. 3. a' leughadh f hocail, Gniomh viii. 
30. a' sealltuinn sios agus arson diol-deirc 's cus- 
paire trocair, is arson cothrom agas fath seirbheis 
air bith a dheana' do 'n Tighearna. 

A cJiluas a bha roimhe so fosgailte do ghairm 
an Aibhisteir, is aig nach robh uirread speis do 
ni sam bith as a bh' aice do chomhra' salach 
agus faoin, is do ghaire an amadain, tha i 



37 



nis air a fuaigheal ri dorus tighe Chriosd, fos- 
gailte da theagasg. Tha i 'g ra' "Labhair, a 
Thighearna, oir tha do sheirbhiseach ag eisd- 
eachd is tha ciocras orra 'n deigh f hocail mar 
an deigh uisge 's ga mhiannacha' ni 's mo na 'n 
teachd-an-tir a bheathaicheas e, lob xxiii. J 2. 
"ni 's mo na nihil is a chir-mheala/' Salm xix. 
10. " An ceann, a bhalan do innleachda' saog- 
halta, tha e nis air aliona* le nithibh eile, 's air a 
shocrachadh air toil De, Salm i. 2. agus cxix. 97. 
Na smuainte "s an curam a tha ga liona', 's ann 
mu DJiia thoileacha' 's mu 'n pheaca' sheach- 
nadh a tha iad gu h-araid air am buileachadh. 

An eridhe bha lan do mhianna graineil, tha e 
nis air fas na altar chubrai', far am bheil teine 
graidh do Dhia air a ghleidhe 'n conui' beo ; is 
o 'm bheil gach aon la iobairt urnuigh, agus mo- 
laidh, maill? ri tuis athchuinge naoimh, bith- 
urnuigh agns osnaich', a sior dhol suas, Salm 
cviii. 1. agus cxix. 20. agus exxxix. 17, 18. 

Tha bheul air fas na thobar beatha, a theanga 
mar airgiod taghta, 's a bhilean a beathacha' 
moran, o 'n tha 'nis chomh-ra' air a dheana 1 
blasda le gras. Col. iv. 6. is am beul air a ghlana- 
dh o eholuadar salach, o mhiodal, o bhosd, o bh- 
reugan, o mhionan, o chulchaine, bha aon uair a 1 
bristeadh amach nan lasraiehean o 'n ifrinn sin 
a bha sa' chridhe Seum iii. 6, 7. 

An sgornan, a bha roimhe mar " uaigh f hos- 
gailte, ,, Rom. iii. 13. tha e nis a cur amach dea , > 
bholadh urnuigh, agus naomh-choluadar, is tha 
'n duin 1 a 1 labhairt ann an teangaidh eile, eadhon 
an' canain Chanaain, is a' gabhail an tlachd is 
mo ann a bhi labhairt mu Dhia, mu Chriosd, is 
mu shaoghal eile. Tha bheul a' cur an ceill glio- 
cais, agus is i theanga (th' air fas na trompaid 



38 



airgid a ehliudhachadh a Chruthai'ir) a ghloir, is 
am ball a's fearr do bhallaibh. 

A nis so far am faigh thu hi cealgair failneach 
Labhraidh e, theaga% mar aingeal, ach tlia a 
chridhe sanntach, no duais an easionracais na 
laimh ? no ma tha a lamh glan, tlia 'chridhe lan 
do shalchar, Mat. xxiii. 27. lan do churam mi- 
laghail, do anamianna neochlaoidhte, do uabhar 
agus do mhi-run. Theaga, mar iomhaigh Ne- 
buchadnesair, gu bheil, a cheann do dh? or, gu 
bheil moran eolais aige ; ach tha chasan do chreidh, 
tha aigne saoghalta, tha inntin talmhai', tha ghiu- 
lan feolmhor. Lean an diomhair e, 's gheibh thu 
a lorg ann an leth-rathad-eigin peacach ; cha'd 
atharraich e ach ann an cuid do nithibh. 

3. Tha 'n t-iompacha' iomlan " air feadh a 
chaith-beatha 's a ghiulan." Tlia 'n duine nuadh 
ag imeachd an slighe nuadh, Eph. ii. 2, 3. Tha 
a choluadar air neamh, Phil. iii. 20. Chaluaith' 
a ghairmeas Criosd, le ghras eifeachdach, na ni 
esan air ball a leantuinn, Mat. iv. 20. 'Nuair 
tha Dia a' toirt da cridhe nuadh, is a sgriobha- 
dh a lagh air inntin, tha esan air ball a' gluasad 
na shlighe 's a coimhead aitheanta, Esec. xxxvi. 
26, 27. 

Ge d' robh peaca' ann fathasd, gidheadh " cha 
'n 'eil uachdranachd aige ni 's mo os a cheann? 
Rom. vi. 7. 14. " tha thoradh aige chum naora- 
hachd," Caib. vi. 22. Is ge d' f haigh e ioma' 
tuisle, gidheadh is e lagh na beatha agus Ios' a 
tha e ag sior-leantuinn, Salm cxix. 30. Eabh. 
xii. 2, is tha speis aige do aitlieanta Dhe air fad, 
is a choguis a' gabhail suim do na peacaidh is 
lugha 's do na dleasnais is suaraiche, Salm cxix. 
113. 

Tha fhailinn agus anmhuinneachd fein nan 



39 



leth-trom air anam : cosmhuil ris an smuirnein 
a bhios an suil duine, ge nach 'eil e ach beag tha 
e ro-dhraghail. (O dhuine! 'm bheil thu a' 
leugha so, *s gun thu sealltuin astigh air t-anam 
le fein-cheasnacha' ?) Cha 'n 'eil am fior-aith- 
reach na aon duine san eaglais, is na dhnin , eil' 
aig an tigh ; naomh air a ghluinean agus carach 
na bhuth agus na ghnothaicliean ; cha toir e 
deachamh a* mionnt' agus cuimin ann dochas 
gu'n diol sin arson dearniaid a dheanadh ? air 
nithe cudthromach an lagha, ceartas agus tro- 
cair ; cha ghabh e os laimh bhi diadhai' 'nuair 
tha eleigeil thairis a dhleasnais do dhaoine, Mat. 
xxiii. 14. ach tha e pilleadh o uile pheacaidh, is 
a' coimhead uile orduigh Dhe, Esec. xviii. 21. 's 
ge nach urradh e so dheana' gu foirfe, gidheadh 
tha e ga dheana 1 gu dicheallach agus gu treibh- 
dhireach ; gun cheadachadh dha fein aon sam 
bith dhiubh a bhristeadh, Rom. vii. 15. A nis 
tha speis aige do 'nf hocal, tha e durachdach ann 
an urnuigh, is tha e fosgladh a laimhe 's a tarru- 
ing amach anama do 'n fheumach agus do 'n 
acrach, Rom. vii. 22 ; Salm cxix. 4. ; Isai. lviii. 
10. Tha e bristeadh air falbh a pheacai' le fir- 
eantachd, " agus aingidheachd le trocair a noch- 
da' do na bochdaibh/' Dan. iv. 27. Tha deadh 
choguis aige, toileach a bheath' a chaithe gu 
cubhaith anns na h-uile nithe Eabh. xiii. 18. 's 
e fein ghleidheadh gun oilbheum araon a thaobh 
Dhia agus dhuine. 

An so a ris chi thu mi-f hallaineachd moran do 
luchd aidmheil, a tha ga meas fein nan Crios- 
dui^ean math. Tha iad bristeach anns an lagh, 
Mai. ii. 9. a toirt fainear nan dleasnais is araide 
agus is usa, ach cha 'n 'eil iad a' dol roimh an 
obair gu h-iomlan ; tha iad mar bha Ephraim o 



40 



shean, cosmhuil ri aran nach deach a thionnda', 
Hos vii. 8. Theaga gu faigh tliu iad faicilleach 
nan cainnt, is cothromach nan gnothaiche, 'sgid- 
headh gu* n saotbair air bith chur orra fein an 
obair na diadhachd'; agus mu thiomchioll iad 
fein a cheasnacha', 's an cridh' a riaghla', clia 'n 
aithne dhoibh, ciod is ciall da. Gheibh thu iad 
coilionta san t-searmoin, ach lean iad gu'n tea- 
ghlaiche 's an sin chi thu gur beag aire th'aca air 
ni sam bitli ach an saoghal ; no ma tha seorta 
rathaid ao' air aora' nan teaghlaichean, lean iad 
gu 'n seomar uaigneis is chi thu 'n sin gur beag 
an suim da 'n an am. Theaga gu bheil beagan 
do choslas diadhaidh orra, -s gidheadh nach 'eil 
iad a^ cur srein r' an teangaidh is mur sin gu 
bheil an diadhachd uile diomhain, Seum. i. 26. 
Theaga gu bheil iad a' cleachdainn urnuigh 
araon nan teaghlaichean agus nan seomraichean, 
am follais agus an diomhair, ach lean iad gu 'm 
buthain agus gu 'n gnothaichean, 's an sin gheibh 
thu iad a' gnathacha bhreug, na foill-eigin eile 
gu cothrom a ghabhail air an coimhearsnach. 
Mar so gheibh thu 'n cealgair failneach anns 
gach earrainn da umhlachd. — An deigh na h-uir 
read a ra mu thiomchioll na muinntir a th' air 
an Iompacha 1 9 feuchamaid a nis. 

6. Co uaidh a tha sinn a 1 tionndadh, agus co 
dKionnsuidh" 

] . Is iad na nithe sin o 'in bheil sinn a tionnda' 
san iompacha' so, am peaca', an t-Aibhisteir, an 
saoghal, agus ar fireantachd fein. 

An toiseach, am peaca\ Nuair a tha duin' air 
iompacha', tha e cur cul gu brath ris a pheaca' ; 
seadh, ris gach uile pheaca', Salm exix. 128. 
Ach gu sonraichte, r'a pheacaidh fein, is gu 
h-araid ris a pheaca' bu toighiche leis, Salm xviii. 



41 



23. Is e 'm peaca' tlia dusgadh a dhiumadh 
agus a chorruich, 2 Cor. vii. 11. Is e so cuid- 
eachd a tha dusgadh a bhroin, ga leon agus ga 
lot. Tha e ga mhothacha' mar lann na thaobh, 
no mar bhior na shuil. Tha e caoidh agus a' 
gleachd fodha, 's a' glaodhaich gu goirt, Och is 
duine truagh misel Cha 'n 'eil uallach air bith 
is truime leis na a pheaca', Salm xi. 12. Nan 
tuga' Dia dha a roghainn, ghabhadh e os laimh 
trioblaid air bith fhulang air ghaol bhi saor o 
pheaca: tha e ga mhothacha' so mar chloich 
gheir na bhroig, a tha ga lot agus ga chradh 
gach ceum a tha e siubhal. 

Mu <n d' iompaicheadh e bha bar ail fhaoin 
aig air a pheaca'. Mar a rinn Uriah air nan, 
dh' araich e 'na uchd e; "dh' fhas e maille ris." 
Ach air do Dhia a shuilean fhosgla' le iompacha', 
tha e ga thilgeil uaithe le grain, Isai. xxx. 22, 
'Nuair a thig atharracha' slainteil air duine, tha 
geur mhothachadh aige cha 'n e mhain air cun- 
nart, ach mar an ceudn' air graineileachd a phea- 
caidh; agus O cia durachdach a guidhe ri Dia 
gu 'm biodh e air a ghlanadh! Tha grain aige 
dheth fein arson a pheacai' Esec. xxxvi. 31. Tha 
e ruith a dh' ionnsui' Chriosd, is ga thilgeil fein 
san tobar-ghlanar sin a tha arson peacaidh agus 
neo-ghlaine, Sechar. xiii, 1. 

Tha 'n duin' iompaichte, le uile chridhe, a' 
gleachd agus a' cogadh an aghaidh a pheacai' : 
tha e gu trie air a sharachadh, ach gu brath cha 
striochd e, 's cha leag e sios arma; ach cuiridh 
e cath math a chreidef cho f had 's is beo e. Is 
urradh e maitheanas a thoirt do namhdean eile, 
is urradh e truas a ghabhail diu, is urnuigh a 
dheanadh as an leith, Gniomh vii. 60. ach an so 
eha ghabh e ri reite, tha e leagta ri dioghaltas : 



42 



cha choigil a shuil is cha chaomhainn a lamh^ 
ged bhiodh e dha mar laimh dheis no mar shuil 
dheis. Biodh e na pheaca' prodhaiteach na 
solasach, na cliuteacli am measg a chairde saog- 
halta, gidheadh is fear leis a' phrodhait, an solas, 
agus an cliu so chall, na ceadacha" dha fein 
bnanachadh am peaca' sam bith le fios da, Luc. 
xix. 8. Cha nochd e baigh na cairdeas air bith 
ri aon pheaca' : ait air bith an tachair e ris tha e 
ga chronachacha , fl s a' cur na aghaidh, gun f hailt 
air bith aige ri chuir air is fearr na "An d' f huair 
mi thu, O mo namhaid! 

A leughhadair, an robh do choguis aig a 
h-obair am feadh a bha thu sealltuin thairis air 
na briathran so ? An do chnuasaich thu na nithe 
so ann do chridhe? An do leugh thu 'n leabhar 
an taobh astigh, a dh 1 fheuchainn am beil na 
nithe so da rireadh mar so ? Mur d 1 rinn thu 
so, leugh na nithe so a ris, is thoir air do choguis 
labhairt, agus innse' dhuit gu soilleir an i no 
nach i so do staidsa. 

An do "cheus thu 'n fheoil, le h-aigne 's le 
h-anamianna;" 's an d' rinn thu cha 'n e ? mhain 
do pheacaidh aideachadh, ach mar an ceudn' an 
treigsinn gu builleach, ad run is ad dhurachd, 
agus an seachnadh ann ad chaithe-beatha ; gun 
bhi ciontach an aon air bith dhiu le d' dheoin no 
le fios duit? Mur d' rinn thu so cha 'n 'eil thu 
air t-iompacha 1 fathasd. 

San dara h-aite, tha sinn a 1 philleadh o'n Aib- 
liisteir. Tha iompachadh a 1 ceangal an duine 
laidir, a' toirt uaidh arma, tilgeil a mach 'airneis, 
agus a' pilleadh dhaoine o chumhachd an Aib- 
histeir a dh' ionnsui' Dhia' Gniomh xxvi. 18. 
Roimhe so, cha luaithe a smeideadh an t-Aibhis- 
teir le 'mheur ris a pheacach, ga ghairm gu 



43 



cuideachd olc, gu cluiche chronail, no gu solas 
graineil; na dheanadh e air ball a leantuinn, 
"mar an damh a dh' ionnsui' a chasgraidh, is 
mar an t-amadan gu smachdachadh a chuip; 
mar a dheifricheas eun a chum an rib, is gun 
fhios aige gur ann chum a bhais ata e." \ch 
an deigh bhi air iompacha 1 tha e toirt seirbheis 
do mhaighstir eile, \s a 1 gabhail mutha rathaid, 
1 Pead. iv. 4. tha e falbh agus a' teachd air 
smeide' Chriosd, Col. iii. 24. Air uairibh feudal 
Satan a chas f haotainn an sas, ach da dheoin cha 
bhi e na thraill aige ni 's faide. Tha e seachan- 
tach air gach rib is buaire, 's air fhaicill an 
aghaidh innleachdan an Aibhisteir: anns gach 
ni tha eud aige roimhe, eagal gu 'n toir e uair 
air bith oidheirp air, no gu faigh e teum air. 
Tha e "gleachd ri uachdrana agus ri cum- 
hachdan," Ephes. vi. 21. Tha shuil an conuidh 
air a namhaid, 1 Pead. v. 8. is tha e ri faire anns 
gach dleasnas, a chum as nach faigh a namhaid 
greim air. 

San treas aite, tha sinn a' pilleadh o t-saog- 
hal. Roimh iompacha 1 's e 'n saoghal aig a bheil 
a bhuaidh. Tha duin' a striochdadh an dara 
cuid do Mhammon no do dheagh chliu fein; no 
tha " barrachd graidh aige do sholas na th"' aige 
do Dhia," 2 Tim. iii. 4. So far am bheil freamh 
ar truaighe o 'n cheud leaga' ; tha aomadh ar 
eridhe dh 1 ionnsuidh a chreutair ni 's mo na dh 1 
ionsui' Dhia, 's tha sinn a' toirt do 'n chreatair 
an speis, an earbsa, agus am meas sin bu chub- 
hai' dhuinn a thoirt do Dhia na aonar, Rom. i. 
25.; Mat. x. 37.; Seanr. xviii. 11.; Ierem. xvii. 5. 

Ach tha gras an iompachaidh a' cur gach ni 
ceart a ris. Tha e cur Dhia san righ chathair, 
agus an saoghal aig stol a choise, Salm lxxiii. 25. 



44 



Tha e cur Chriosd anns a' chridhe, "s an saoghal 
fa chois. Ephes. iii. 17. Taisb. xii. 1. Is amh- 
luidh their Pol. " tha mis' air mo cheusa' do 'n 
t-saoghal agus an saoghal dhomhsa," Gal. vi. 14. 
Roi' 'n atharracha' so V i aon iomguin, "Co 
nochdas duinn (do nithe 'n t-saoghail so) aon ai 
math?" Ach a nis tha e seinn mutha ceileir, 
"A Thighearna, tog thusa dealra' do ghnuis 
ormsa," 's biodh coirc is fion is sochairean an 
t-saoghail so aig a mhuinntir leis an ail, Salm iv. 
6, 7. Roimhe so, bha miann is toil-inntin a 
chridhe san t-saoghal ; agus is e V oran da 'n 
sin, " Anam, gabh t-f hois ; ith, ol, is bi subhach ; 
tha gu leoir do mhaoin agad air a thaisgaP suas 
arson ioma' bliadhna." Ach a nis shearg so 
uHe, a 's cha 'n 'eil ailleachd air bith ann gur fiu 
leis iarruidh." Air an aobhar sin tha e seinn le 
Salamadair binn Israeli, " Ni m' anam uaill san 
Tighearna ; 's e Dia cuibhrionn m' oighreachd ; 
thuit mo chrannochar ann an aite aoibhneach, 
agus is breagha m' oighreachd." Tha e ga mheas 
fein sona, 's a' deana gairdeachas na Dhia, Salm 
xxxiv. 2. Tuir. iii. 24. 's cha 'n 'eil ni sam bith 
eiie comasach air a thoileacha 1 . Sgriobh e diom- 
hanas agus briste cridhe air gach aon toilinntin 
shaoghalta, Ecles. i. 2. aolaaji agus calldach air 
gach ni oirdheirc air thalamh, Phil. iii. 7, 8. Is 
iad heath' is neo-bhasmhoracnd air am bheil e 
nis an ti, Rom. ii. 7. Tha e dian-shire' grais 
agus gloir, is an toir air a chrun air nach tig 
smal, 1 Cor. ix. 25. Tha a chridhe leagtf air 
Dia iarruidh, 1 Chron. xxii. 19. agus 2 Chron. 
xxil. 19. agus 2 Chron. xv. 15. Air tus agus 
thar gach aon ni, tha e "g iarruidh rioghachd 
Dhe agus f hireantachd-san ; is cha 'n 'eil diad- 
hachd na shuilean ni ^ mo mar ni faoin, ach mar 



45 



an ni is ro-chudromiche. Mat. vi. 33. Salm 
xxvii. 4. 

A nis mata, dean stad beag, is seall an taobh 
astigh dhiot. Ciod ris am mo do ghnothach-sa 
na so ? Nach 'eil thu gabhail os laimh gu 'm 
buin thu do Chriosd, ach nach 'eil thu toirt geill 
do 'n t-saoghal; Seadh nach 'eil thu gabhail 
tuille speis agus tlachd san t-saoghal na annsan ? 
Nach 'eil tlm ga d' mhothacha' fein ni 's sunn- 
taiche 's ni 's toilichte nuair tha % saoghal a' dol 
leat mar do mhiann, is tu air do chuartaeha' le 
solasan talrnhai', na 'nuair that thu air dol a 
thaoibh gu urnuigh agus smuainte 'n diomhair, 
na gu feitheadh air Dia na f hocal agus na aora'? 
Cha 'n eil comhar' air bith is cinntich' air neach 
a bhi fathasd neo-iompaichte, na nithe 'n t-saog- 
hail a bhi 'n uachdar na thogra*, na speis, agus 
na mheas, 1 Eoin ii. 15. Seum. iv. 4. 

An cridhe gach neach ata fior-iompaichte, 's 
ann aig Criosd a tha 'n uachdranachd. Cia 
ionmhuinn leis an neach sin ainm ? Cia cubh- 
rai' leis a bhola? Caint. i. 3. Salm xlv. 8. 
Tha ainm los' air a ghearradh air a chridhe, 
Gal. iv. 19. 's air a thasgai' mar cheanglachan 
mir (marluibhean cubhrai') na bhroilleach, Caint. 
i. 13, 14. Na bheachdsan, cha 'n 'eil an onoir 
ach aile, 's cha 'n 'eil ann an sugradh ach cuthach ; 
is thuit Mamon sios, cosmhuil ri Dagon roimh an 
airce, riabh o 'n chaidh Criosd air mhodh slain- 
teii a leige' ris da. 'S e so a chlach phriseil do 
'n fhior iompachan, 's e so ionmhas, 's e so a 
dhochas, Mat. xiii. 44, 45. 'S e so a ghloir, " Is 
leamsa mo ghradh, agus is le-san mise," Gal. vi. 
14.; Caint. ii. 16. O! 's aoibhneiclie le-san gur 
urradh e radh, Is leamsa Criosd, na ged fheudhadh 
e radh, Is leamsa an rioghachd, Is leamsa na 
h-Innsean, 



46 



Sa cheathramh aite, tha sinn a' pilleadh o V 
Jireantachd fein. Mu 'n iompaichear duine, 's i 
oidheirp e fein a chodacha' le dhuilleaga-fige fein, 
Phil. iii. 6, 7. Gen. iii. 7. is a shlanacha' le oibre 
fein, Mic. vi. 6, 7. Tha e ulla' gu earbs' a dhean- 
adh as fein, Luc. xvi. 1 5. agus xviii. 9. gu f hirean- 
tachd fein a sheide suas, agus gu strioehda do 
fhireantachd fein, ni 's ino na gu strioehda do 
fhirinteachd Dhe, Rom. x. 3. Ach bheir iom- 
pacha' dha mutha inn tin ; tha e 'nis a tilgeil air 
falbli fhireantachd fein mar bhroineig shalaich, 
Isa. lxiv. 6. A nis tha e bochd na spiorad; Mat. 
v. 3. ga dhite 's ga chasaid fein, Rom. vii. a' 
faicinn gu soilleir gu bheil e " ainniseach agus 
truagh, agus bochd, agus dall, agus lomnochd.^ 
Taisb. iii. 7. Tha e faicinn saoghal do aingid- 
heachd feadh an nithe naomha; tha e faicinn 
nach 'eil ach salchar na fhireantachd fein as an 
robh e deana'' bun, is cha ghabhadh e os laimh 
arson mile saoghal a bhi air f haotainn innte tuille, 
Phil. iii. 4, 7, 8, 9. Tha mheur do ghnath air a 
leon, Salm. ii. 3. air a pheacaidh, air uireasuidh. 
Tha nis meas mor aig air fireantachd Cliriosd : 
tha e faicinn an fheum a th' aige air Criosd anns 
gach aon dleasnas, araon a chum a phearsa 's a 
dheanadas fhireanacha\ Cha 4 ' n urradh e bhi 
beo as eugais ; cha 'n urradh e urnuigh a dheanadh 
as eugais. Is eigin do Cliriosd dol maille ris, air 
neo cha ''n urradh e teachd an lathair Dhe: tha 
thaice ri laimh Cliriosd, 'nuair a tha e ga strioehda 
fein an tigh an Tighearna: tlia e ga mheas fein 
mar dhuine caillte as eugais: tha a bheatha 
falaichte 's a 1 fas ann an Criosd, mar fhreamh 
craoibhe tha faotainn beatha 's daighneachaidh 
o 'n talamh. Roimhe su, bu sgeul faoin fuar leis 
iomra' mu Cliriosd, ach a nis cia taitneacli leis a 



47 



chluinntin ! Tha e nis a' glaodhaich, mar a rinn 
an fhianuis, ft Bliuam gach ni ach Criosd." 

An deigh fhaicinn co uaidh tha sinn a' pilleadh 
fenclm^ sinn a nis co dh' ionnsuidh. 

1. Dh' ionnsur Dhia an Athar, a Mhic, is an 
Spioraid Naoimh. 

2. Dli' ionnsui* 1 lagh, ordui'ean, agus slighe 
Chriosd. 

Cha 'n 'eil duin' air bith da rireadh air a naom- 
liacha' gus am bi a chridhe air a shocrachadh air 
Dia thar gach ni^ 's an roighnich e esan mar a 
chuibhrionn agus ard-mhath. Is iad na briathra' 
so is cainnt do chridhe a cbreid'ich ; " Is tusa O 
Dhia mo chuibhrionn," Salm cxix. 57. " Ni m 1 
anam uaill san Tigbearna." Salm xxxiv. 2. Is 
ann uaithe-san a thig m' f hurtachd ; is e 'mhain 
mo charraig is mo shlainte, 's e mo thearmun 
daingean. Is ann an Dia tha mo shlainte 's mo 
ghloir, is e carraig mo neart agus mo chathair 
dhidein. Salm lxii. J, 2 9 5 — 7. agus xviii. 1, 2. 

An aill leat a chur dh'ionnsur na deuchainn, 
am beil 'na nach 'eil thu air t-iompacha' ? Nis 
mata thuga 1 t-anam is gach ni tha 'n taobh a 
stigh dhiot fain ear: 

An do roighnich thu Dia arson do shonais agus 
t-oighreachd ? C ait a bheil toil-inntin do chridhe 
a' co-sheasamh ? Cia uaidh tha thu faotainn an 
t-solais is mo ? Thig mata, is le Abraham " tog 
suas do shuil gu deas agus gu tuath, gus an ear 
agus gus an iar;" seall mu 'n cuairt duit, ciod a 
V fhearr leat fhaotainn do na bheil air neamh 
no air thalamh a chum do dheana' sona ? Nan 
tuga' Dia dhuit do roghainn mar a thug e do 
Sholamh, is gu 'n abradh e riut, mar a thuirt 
Ahasuerus ri Ester. " Ciod a nis is aill leat, agus 
ciod i t-ath-chuinge, 's bithidh i air a deonacha' 



48 



dhuit?" Ester v. 3. Ciod a dlrtarra' tu? Imich 
gu garadh an t-Solais, agus tionail gach luibh 
chubhraidh as sin; an deanadh iad so do thoile- 
achadh? Imich gu tigh-storais Mhamoin, agus 
luchdaich thu fein cho trom as a shanntaicheas 
tu as sin: Falbh cuideachd gu luchairt na h-on- 
orach, is faigh urram agus cliu mar dhaoine mora 
na talmliainn: An deanadh aon diu so, no iad so 
uile do thoileacha', 's a thoirt ort thu fein a mheas 
ad dhuine sona ? Na 'n deana 1 , tha thu gu deim- 
hin feolmhor fathasd agus neo-iompaichte. Ach 
mur deanadh, imich ni 's faide ; gabh sealla do 
bhuaidhean oirdheirc Dhe ? do shaibhreas a thro- 
cair, do mhorachd a chumhachd, agus do dho- 
imhne do-sgrudaidh a naduir uile-f hoghainntich. 
An e so is fearr tha teachd air do cheairt, agus 
is mo tha ga d' thoileachadh ? Am beil thu 'g 
radh, "Is math a bhi san aite so? Mat. xvii. 4. 
"An so togai' mi mo phailliun;" an so gabhai' 
mi gu brath comhnuidh. Am fearr leat deal- 
acha' ris an t-saoghal uile na ri so? Ma 's 
seadh, tha chuis gu math eadar thu fein agus 
Dia. Is sona thu, O dhuine, is sona gu 'n robh 
thu riabh air do bhreith: ma 's urra Dia do dhe- 
ana' sona, sona cha 'n fheud thu gu 'n a bhith; 
oir dh' aidich thu 'n Tighearn' a bhi na Dhia 
dhuit. Deut. xxvi. J 7. Am beil thu 'g ra' ri 
Criosd, mar thuirt esan ruinne, " Bidh t-athair-sa 
na athair dhomh-sa, 's do Dhia-sa na Dhia dhom- 
sa." Eoin xv. 17. So far am beil an dealacha 4 
eadar an cealgair agus an creideach. An ceal- 
gair cha ghabh am feasd a thamh agus 'f hois ann 
an Dia: cha lughana gras agus iompacha' bheir 
air duine so a dheana', 's a leighiseas truaighe 
an leagai 1 , leis a chridll , a thionnda 1 o iodhail- 
bhreige dh' ionnsuidh an Dia bheo^ 1 Thess, i, 



49 



9. A nis their an t-anam, " A Thighearna, cia 
dhHonnsui' theid mi? Agad-sa tha briathra na 
beatha mairtheannaich," Eoin vi. 68. An so 
socruichidh an t-anam is gabhaidh e fois. O, cia 
mor aoibhneas ri faicinn a choir air Dia! 'N tra 
chi e so, tha e 'g ra\ u Pill gu d' shuaimhneas, 
O m' anam, oir bhuin an Tighearna riut gu ro- 
shaibhir/' Salm cxvi. 7. Seadh, tha e ulla' gu 
seinn mar a rinn Simeon ,"A Thighearna, ceada- 
ich a nis do t-oglach triall ann situ," Luc. ii. 29. 
is ag ra 1 le Iacob, 'nuair a dh' ath-bheothaich- 
eadh a chridhe aosda leis an sgeul ait a thainig 
g'a ionnsuidh, "Is leor e, " Gen. xlv. 28. 'Nuair 
a chi e gu bheil aige Dia ann an cumhnantan ri 
dol g'a ionnsuidh, " is e so uile shlainte, agus uile 
mhiann," 2 Sam. xxiii. 5. 

A dhuine an i so do staid-sa ? am beil fios- 
rachadh agad air na nithe so ; " Ma tha, is be- 
annaicht" thu o 'n Thighearna bha Dia 'g 
oibreachadh annad ; ghabh e greim air do chrid- 
he le cumhachd grais an iompachaidh, air neo 
cha bhiodh a chuis mar so. 

Tha 'n dnin 1 iompaicht a 1 pilleadh gu Iosa 
Criosd, an t-aon eadar-mheadhonair eadar Dia 
agus duine, 1 Tim. ii. 5. 'S i obair-san ar toirt 
a dh'ionnsui' Dhia, 1 Pead. iii. 18. Is e an t- 
slighe dh 1 ionnsuidh an Athair, Eoin xiv. 6. an 
aon dor us air am feud sinn dol as teach, Eoin x. 
7. an aon mheadhon gu bhi beo, an aon rathad, 
an aon ainm air a thoirt fo na neamha, leis am 
feud sinn a bhi air ar sabhala', Gniomh iv. 12, 
Cha 'n 'eil suil aig an duin' iompaichte ri slainte 
o neach air bith ach esan na aonar, air am bheil 
e ga thilgeadh fein le lan-earbsa, mar gu'n til- 
geadh duuY e fein air mhuir le lamhan sgaoilte. 

" An so, ars 1 am peacach iompaichte, gabhai' 



50 



mise do mhisneich mi fein a thUge', ma theid 
mi am mutha, theid mi am mutha ; ma bhasai- 
cheas mi, basaichi' mi sail aite so." Ach, a Thig- 
hearna, naleig thusa dhomli basacha 1 fo shuil 

iochdairdo throcair. Nah-iarr' orm t-f hagail, 

no pilleadh o bhi 'gad leantuinn." Rut. i. 16. 
An so tilgidli mi mi-fein ; ge d' bhuail thu mi ge 
d' mharbh thu mi, cha charaich mi air falbh o d' 
dhorus, lob xiii. 15. 

Mar so earbai' an t-anam truagh e fein ri 
Criosd, is leanai 1 e ris gu dileas agus gu dain- 
gean. Mu 'n d 1 iompaicheadh e bha Criosd sua- 
rach 'na shuil ean, is bha tuilF aire aig air f hear- 
ann air a chairdean agus air a mhalairt, na airsan, 
Mat. xxii. 5. Aeh a nis tha Criosd mar a thc- 
achd-an-tir dha,nach feud e sheachna' ; mar aran 
laitheil, is mar bheatha da anam agus da chridhe, 
Gal. ii. 20. Is e a run suidhichte gu'm biodh 
Criosd air ardachadh ann, Phil. i. 10. Bha uair 
a thuirt a chridhe, cosmhuil riu-san a dh' f heor- 
uich do 'n bhean-nuadh-phosda, u Ciod e do ghr- 
adhsa ni 's mo na neach eile ?" Caint. v. 9. 
Bha tuille tlachd aige na chuideachd shugaich, 
na chluiche chronail, na sholas talmhai', na bh' 
aige 'n Criosd. Mheas e diadhachd mar ni fala- 
mh, agus a solas mar f haoin-bhruadar Ach a 
nis " is e dhasan a bhi beo Criosd." Tha e cur 
an neobhrigh gach ni air an robh mor-mheas aige, 
" arson ro-oirdheirce eolaisChriosd," Phil. iii. 8. 

Tha am fior-iompachan a' gabhail ris an iom- 
lan do Chriosd : tha speis aige cha 'n e 'mhain do 
dhuais, ach mar an ceudna do obair Chriosd, 
Rom. vii. 12. cha 'n e 'mhain do Shochairean, 
ach do uallaich Chriosd mar an ceudna. Tha e 
toileach cha 'n e 'mhain an t-arbhar a bhualadh, 
ach a chuing a tharruing cuideachd: tha e gabh- 



51 



ail air fein aintheanta' Chrioscl; seadh, agus 
crann-ceusai' Chriosd maille riu, Mat. xi. 9. agus 
xvi. 24. 

An duine nach 'eil glan iompaichte cha 'n aill 
leis ach pairt do Chrioscl. Tha e toileach a bin 
air a naomhacha'. Tlia speis aige do shochair- 
ean, ach cha 'n 'eil meas aig air pearsai 1 Chriosd. 
Tha e mar gu 'm b 1 ann a roinn oifigean agus a 
shochairean. Is failinneach an steidh so ; is 
mearrachd ro-ehunnartach e : Co sani bith le *n 
ionmhuinn an am, biodh e air f haicill roimhe ; is 
mearrachd mhillteach e, rau 'n d' fhuair sibh gu 
bitheanta' rabha'; 's gidheadh tha e fathast ro 
choitcheann. Tha Iosa na ainm taitneach, ach 
cha "n 'eil daoin' "a' gradhachadh an Tighearna 
Ios' an treibh-dhireas," Ephes. vi. 24. Cha 
ghabh iad e mar tha Dia ga thairgse "gu bhi 
na Phrionnsadli agus na Shlanui'f hear." Gniomh. 
v. 31. Tha iad a sgaoile' nan nithe sin a chuir 
Dia cuideachd, oifige Righ agus Sagairt; seadh, 
cha ghabh iad slainte o Chriosd mar tha e ga 
tairgse ; tha iad an so ga roinn o cheile. Is e 
guth gach duine iad a bhi air an tearnadh o f hu- 
lang, ach cha 'n 'eil iad idir cho durachdach a 
dh' iarrui' tearnaidh o pheacacha'. Bu mhath 
leo an an am a bhi sabhailt ach bu math leo an 
anamianna' bhi sasaichte cuideachd. Seadh, tha 
moran a 1 deana' roinn an so a ris ; tha iad toileach 
cuid d* am peacaidh a threigsin, ach cha 'n fhag 
iad uchd Delilah, 's cha toir iad dealacha' dan 
leannan, Herodias. Cha '» urradh iad a bhi 
garg ri suil dheis no ri laimh dheis ; is eigin do 
'n Tighearna "maitheanas a thoirt doibh san ni 
so," 2. Righ. v. 18. 

O bithibh an-bharra' faicilleach sa chuis so ; 
tha *ur n-anama 'n earbsa ris. An duine tha da 
c 



52 



rireadh iompaichte, tha e gabhail Chriosd gu h- 
iomlan, mar tha e, gun chur ris, a thoirt deth, 
no cumail air ais uaithe. Tha e toileach Criosd 
f haotainn air a cumhnanta fein, seadh air cum- 
hnanta sam bith. Tha e toileach Criosd ga riagh- 
la/ cho math agus Criosd ga shabhaladh. Tha e 
'g ra 1 le Pol, " A Thighearna, ciod is aill leat mis' 
a dheana' ?" Gniomh ix. 6. ni sam bith, a Thighe- 
earna: tha mi g* am chur fein ad bhuil, thoir 
dhomh aon chumhnant is aill leat, Gniomh ii. 
37. agus xvi. 50. 

2. Tha 'n duin 1 iompaichtf a pilleadh dh"* ion- 
sui' lagh, ordui'ean agus slighe Chriosd. An cri- 
dhe sin a bha aon uair fuathach mu na nithe so, 
's nach b' urradh an cuibhreach a ghiulan, tha 
nis an speis is mo aige dhiu, 's tha e gan roighne- 
acha' chum a stiura^ gu brath, agus a riaghla,' 
Salm cxix. Ill, 112. 

Tha ceither nithe, tha mi toirt fainear, a tha 
Dia 'g oibreachadh anns gach fior iompachan, a 
thaobh lagh agus slighe Chriosd, leis am feud 
sibh bhur staid aMineac!^ ma bhios sibh dileas 
do V anama fein ; agus air an aobhar sin biodh'ur 
suil gu dilinn air 'ur cridhe, 'nuair a tha sibh 
gan leugha na gan eisdeachd. 

1 . " Tha 'n inntin a gabhail gu deonach ri lagh 
agus slighe Chriosd, is gam meas air gach doigh 
cothromach agus reusanta," Salm cxix. 112, 
128, 137, 138. Tha 'n cridh 1 a 1 gabhail tlachd 
do shlighe Dhe, 's le grain a' cur air cul gach 
fuath bha aige dh' i roimhe sin. Na briathra sin 
a bha cruai' leis roimhe so, tha e nis ga* meas 
a naomh, cothromach agus math," Rom. vii. 12. 
Cia mor an speis a bh' aig Daibhi' do lagh Dhe ! 
's cia ait a 1 cur an ceill a chliu, 's ga mholadh, 
araon arson a naduir oirdheirc agus a thoraidh 
ongantaichJ Salm xix. 8 — 11. &c. 



53 



1. "Tha 'n cridhe 'n geall air eolas fhaotainn 
air an iomlan do thoil Chriosd," Salm cxix. 124, 
125, 169. agus xxv. 4, 5. Is e run an duine 
iompaichte gun aon pheaca' bhi falaicht' air, is 
gun blii aineolach air aon dleasnas tha fiachuicht' 
air. Is i guidhe dhurachdach a chridhe, "A Thig- 
hearna, mata slighe olc sam bith annam, leig 
thusa ris domh i. An ni sin nach aithne dhomh, 
teagaisg thusa dhomh; is ma rinn mi aingi- 
dheachd, cha dean mi mar sin ni 's mo." An 
duine nach 'eil glan-iompaichte, tha e aineolach 
da dheoin; 2 Pead. iii. 5. cha 'n 'eil toil aige 
teachd dh' ionnsui' an t-soluis, Eoin iii. 20. Tha 
e toileach am peaca so no 'm peaca' ud eil' a 
ghleidhe, 's air an aobhar sin cha 'n 'eil tlachd 
aige fios fhaotainn gur peaca a th' ann, is cha 'n 
f hosgail e 'n uinneag a leigeil astigh an t-soluis. 
Ach tha 'n cridlie iompaichte toileach eolas fhao- 
tainn air an iomlan do lagh a Thighearna, ciod 
air bhith fharsuingeachd, Salm cxiv. 18, 27, 33, 
64, 66, 68, 78, 108, 124. Gabhaidh e gu h-uile- 
thoileach ris an fhocal a leigeas ris da aon 
dleasnas air nach robh aire na eolas aige roimhe, 
no bheir sealla dha air aon pheaca nach robh e 
roimhe, a 1 leirsinn, Salm cxix. 11. 

3. " Tha run saor agus suidhichte na h-inntin 
an geall air slighe Chriosd, a roghainn air uile 
sholas a pheacaidh, agus air soirbheas an t-saog- 
hail," Salm cxix. 103, 127, 162. Cha *n aire no 
eigin idir a tha 'g aontachadh a thoile, 's cha 
mho is smuainte grad no obann a tha ga h-ath- 
arachadh ; ach le run suidhichte agus saor tha e 
gabhail slighe Chriosd mar a roghainn. Salm 
xviii. 3. agus cxix. 30. Ni 'n f heoil, tha e fior, 
cuid ar-amach, ach bithidh an toil' an conuidh a' 
miannacha' lagh agus riaghalt Chriosd air chor 



54 



is nach 'eil na nithe so nan uallach dha idir, ach 
nan solas, 1 Eoin v. 3. Salm cxix. 60, 70. 
'Nuair a tha 'n duine mi-naomh a 1 siubhal an 
slighe Chriosd mar gu 'm biodh e 'n cuibhreach- 
aibh no 'n geimhlibh, tha esan ga cllieana 1 so gu 
reidh furasd, Salm xl. 8. Ier. xxxi. 33. 's a' meas 
lagh Chriosd mar a shaoirse, Salm cxix. 32. 45. 
Seum. i. 25. Tha e toillichte le maise na naom- 
hachd, Salm ex. 3. agus tha 'n comhara' so aige 
do ghna ann fein, " Gu 'm b' f hearr leis (nam 
faigheadh e a roghainn) an caithe-beatha bu tinne 
's bu naomha bhi aige, na bhi san inbh* a V airde 
's b' urramaich 1 air thalamic 1 Sam. x. 26. 
" Chaidh le Saul buidheann dhaoine, a bhean 
Dia r 1 an cridheachan." 'Nuair a bheanas Dia 
ri cridheachan a dhaoine taghta, tha iad air ball 
a leantuinn Chriosd, Mat* iv. 22. agus (ged tha 
iad air an tarruing) ruithidh iad gu h-ait na 
dheigh, Caint. i. 4. is tairgidh iad gu toil each iad 
fein gu seirbheis an Tighearna, 2 Chron. xvii. 16. 
ga iarrui 1 le n' uile mhiann, caib. xv. 15. — Tha 
fheum fein ann an eagal, ach cha 'n e idir is 
priomh-aobhar do umhlachd chridhe naomha. 
Cha 'n ann a dh' aindeoin a tha Criosd a, righ* 
ladh a luchd-muinntir ; is ann a tha e na Righ 
air pobull toileach. Tha iad trid a ghrais-san 
uile-thoileach dh' ionnsuidh a sheirbheis, agus ga 
deanadh o roghainn ; cha 'n ann mar thraillean, 
ach mar a mhac no bhean, o ghradh, agus o 
thogradh inntin. Ann an aon f hocal, is e lagh 
Dhe gaol an duin' iompaichte, Salm cxix. 159, 
163, 167, a mhiann, rann 5, 20, 40, a sholas rann 
77, 92, 103, 1 1 1, 143, agus cuis a bhithsmuainte, 
rann 97, 99, agus Salm i. 2. 

4. " Tha aomadh a chridhe 'n comhnuidh gu 
aitheanta Dhe a choimhead," Salm cxix. 4, 8, 



55 



167, 168. Is e curam gach aon latlia d* a bh- 
eatha gluasad maille ri Dia. Tha a run, mor, 
agus oidheirp math, ged tha e teachd fada goirid. 
Cha lugha na bhi foirfe tha air aire. 'S e so a 
tha e 'g iarrui', 's e so a tha e 'g oidheirpeacha'. 
Clia ghabhadh e os laimh stad aig tomhas air 
bith do ghras gun bhi glan-shaor do pheaea', 's 
coiliont ann an naomhachd, Phil. iii. 11 — 14. 

An so feudar failinn a chealgair fhaicinn. 
Cha 'n 'eil do dheigh aige-san air naomhachd, 
mur thuirt aon araid, ach nam faigheadh e droc- 
haid a dheana" db'i ga thoirt a chum neamh ; is 
cha 'n 'eil e 'g iarrui' dh'i ach direach uirread as 
a ni ghnothach. Ma gheibh e na dh' f hoghnas 
ga thoirt do neamh cha 'n 'eil tuille uaithe. Ach 
esan a tha da rireadh iompaichte, tha speis aige 
do naomhachd air a son fein, Salm cxix. 97. 
Mat. v. 6. is cha n' ann amhain arson neimh. 
Cha leoir leis uirread as a dh' f hoghnas gu the- 
arnadh o ifrinn ; tha e 'g iarruidh an tomhais is 
airde tha na chomas ruigheachd air : is cha 'n 
e 'mhain gu bheil e ga iarrui 1 so, ach tha e cuid- 
eachd ga shior-oidheirpeacha'. Ciod i mata do 
shlighe-sa, 's ciod an rathad a tha t-aomadh ? 
An i diadhachd t-obair, an i naomhachd do ro- 
churam ? Rom. viii. 1. Mat. xxv. 16. Phil i. 20. 
Mur i, tha thu fada goirid air bhi fior-iompaichte. 

An co-chur Agus an e 'n t-iompacha' so air 
an robh sinn a labhairt a's eigin a bhi againn mu 
'm feud sinn a bhi air ar sabhaladh ? Ionnsuich 
mata uaithe so, 1. Gur "cumhann an geata, 's 
gur aith-leathan an t-slighe tha treoracha dh' ion- 
nsui' beatha'. 2. Nach 'eil iadsan ach tearc a 
tha 'g amas orra. 3. Gu bheil feum air cum- 
hachd diadhai', chum peacach air bith iompac- 
hadh air mhodh slainteil a dh' ionnsui' Iosa Ch- 
riosd. 



56 



Guidheam ort mata, co air bith thu tha ga 
leugha' so, no ga eisdeachd, tionndai' do shuil 
ort fein an taobh astigli. Ciod a their do cho- 
guis ? Nach ^eil i ga d' theuma ? Nach 'eil i ga 
d' chradh ? An ni so do bharail, an i so do rog- 
hainn, an i so do shlighe air an robh sinn ag 
iomra' ? Ma 's i, tha chuis ceart. Ach nach 'eil 
do chridhe ga d 1 dhite', 's aginnse dhuit gu bheil 
a leithid so na leithid so do pheaca 1 , ris a bheil 
tha cleachdta, an aghaidh do choguis ? Nach 'eil 
e 'g innse dhuit gu bheil a leithid so 's a leithid 
so cheilg f holaichte sa bheil thu ciontach ? A 
leithid so na leithid so do dhleasnas air a bheil 
thu deana 1 dearmaid. 

Nach 'eil do choguis ga d 1 ghiulan gu d 1 she- 
omar, gu d' ionad uaigneach, agus ag innse dhuit 
cia tearc is faoin an sin urnuigh, leugha% agus 
fein-cheasnacha' ? Nach 'eil i ga d' ghiulan gu- 
ll' theaghlach agus a 1 feuchainn duit cia dear- 
madach thu 'n sin air earail Dhe, 's air anama 
do chloinne 's do sheirbhiseach ? Nach 'eil i ga 
d' tharruing gu 'd bhuth, gu d' dhreuchd, is a' 
feuchainn duit an sin diomhaireachd eigin ris am 
bheil thu cleachdta ? Nach 'eil i ga d' ghiulan gu 
t-ionada sugraidh', 's a' toirt ad ehuimhne na 
cuideachd a bha thu gleidhe' ; na h-uine bha thu 
struidheadh,isnan talantanabha thu a' mi-bhuil- 
eacha 1 ? Nach 'eil i ga d' tharruing gu d' sheomar 
uaigneis, agus a' leigeil f haicinn duit nithe tha 
faluichf o shuilean dhaoine, 's aithnichte dhuit 
amhain agus do Dhia ? 

O choguis ! dean do dhleasnas. An ainm an 
Dia bheo, tha mi 'g aithne dhuit thu dheana' do 
dhleasnais. Dean greim air a pheacach, glac e, 
cuir an sas e, leig ris a chunnart da. Ciod ! an 
e gu'm bi thu reidh ris na gu'n gabh tlm leis am 



57 



fad as a bhuanaiclieas e na pheaca' ? Duisg, O 
choguis ! Ciod is ciall duit, O chadalaiclie ! Am 
beil thu gun aon acliasan ad bheul ? Ciod so ! 
an leig thu do 'n an am thruagh so basacha' na 
neo-churam, gun suim do Dhia na do shiorruid- 
heachd, is tusa, gun smid as do bheul, a' fan- 
tuinn ad thosd ? Ciod so ! an leig thu dha sith 
bhi aige 's e dol air aghai' na pheaca' ? O mos- 
gail thu fein, eirich, dean t-obair ! Labhair mar 
shearmonaiche na uchd, glaodh amach, na caom- 
hain: tog suas do ghuth mar thrompaid: na 
biodh fuil an anama so air iarruidh air do 
laimh-sa. 

CAIB. III. 

A* feuchainn gur eigin lompacha' no basachct. 

Theaga' gu bheil thu ulla' gu radh, ciod is 
ciall do 'n iomairt so ? 's gu iongantas a gha- 
bhail c' arson a tha mi ga d' leantuinn cho du- 
rachdach, a' cumail fuaim na h-aon chaithream 
so gun tamh a' d' chluais, gu feum thu " aith- 
reachas a ghabhail is a bhi air t-iompachay 
Gniomh iii. 19. Ach is eigin domh a radh mar 
a thuirt Ruth ri Naomi, " Na h-iarr orm t-f ha- 
gail, na pilleadh o bhi ga d' leantuinn/' Rut. i. 
16. Na 'm bu ghnothach faoin a bhiodh air m' 
aire, cha bhithinn cho durachdaclr Nam feuda' 
tu bhi air do shabhala' mar a tha thu, leiginn 
leat gu toileach. Ach am b' aill leat gun iom- 
gain a bhi orm, nuair tha mi ga d' f haicinn ulla' 
gu basacha' ? Mar is beo 'n Dia sin a tha mise 
na f hianuis, cha 'n 'eil an dochas is lugha agam 
aon aghaidh agaibh f haicinn gu brath an neamh, 
mur bi sibh air 'ur n-iompacha\ Tha mi gu tur 
a call mo dhuil ri 'r slainte. ni 's lugha na ghabh- 



58 



as sibh os laimh pille' gu h-iomlan, agus sibli 
fein a lan-toirt suas do Dhia, ann an naomhachd 
agus ann an nuadhachd beatlia. An dubhairt 
Dia "gu deimhin, deimhin, mur bi sibh air 'ur 
breith a ris, cba 'n f heud sibh rioghachd Dhe 
fhaicinn," Eoin iii. 3. is an iongha' leibh na 
dheigh sin gu bheil 'ur ministeirean ri saothair 
gus am beirthear sibh aris? Na biodh iongan- 
tas oirbh mis'' a bhi sparra' naomhachd oirbh 
cho teann, no mi bhi cho toileach iomhaigh Dhe 
f haieinn air a tarruing oirbh : as eugais so, riabh 
cha deachaidh, is gu brath cha d' theid aon neach 
astigh do rioghachd neimh. An t-iompacha' sin 
air an robh sin ag iomra', cha tomhas ard e air 
a bheil cuid do Chriosdui'ean is naomha na cheil' 
a' ruigheachd: cha 'n eadh, gach aon anam a 
bhios air atharrachadh air an doigh so. 

Tha air innse' mu thiomchioll Romanach oird- 
heirc nuair a bha e greasad le gran do 'n bhaile 
re am gort, is a bha 'n sgioba leisg gu seola' re 
doininn, thubhairt e. " Is feumaladh ar turas na 
ar beatha." — Ciod an ni a shaoileas tus' is feum- 
ala'? Am beil t-aran feumail? Am beil do 
bheatha feumail ? Is mor is feumala' na sin t- 
iompaca'. Is e so gun amharus an aon ni feu- 
mail. An coimeas ris so, cha 'n eil do mhaoin 
feumail; feudal tu a reic uile arson na cloiche 
ro-phriseil so, is buannachd mhor a bhi agad na 
dheigh sin, Mat. xiii. 46. Cha 'n 'eil do bheatha 
feumail: feudai' tu dealacha' ri arson Chriosd, 
is buannachd an-bharr a bhi agad cuideachd. 
Cha 'n 'eil do chliu feumail; oir feudai' tu mi- 
chliu f haotinn arson Chriosd, is gidheadh a bhi 
sona'; seadh moran ni 's sona' na bhiodh tu as 
eugmhais, 1 Pead. iv. 14. Mat v. 10, 11. Ach 
tha t-iompacha' cho feumail as gu bheil do 



59 



shlainte no do dhamna 1 siorruidh an croclia' ris. 
Is nach 'eil e ro-iomchuidh ann an cuis cho 
cudthromach grad shealltuinn mu 'n cuairt duit! 
Ris an aon ni so, tha do slionas na do thruaighe 
fad uile sliiurruidheachd ann earbsa. 

Ach fenclm? mi ni 1 s mionaichde cho feumail 
is a tha e dhuit iompachadh, o na cuig nithe so 
aleanas; oir as eugais so, sa chend aite, "Tha 
do bhith an diomhanas." Nach mor am beud 
thn bhi gun fheum air bith annad; a' t-ullach 
air an talamh; ad mhi-mhaise sa chruthacha' ? 
Gidheadh is i so do staid gu brath gas an ioin- 
paichear thu, oir gus sin cha f hreagair thu chrioch 
gus an deachai' do chruthacha 1 . Nach ann air 
son toil De a tha thu, 's a bha thu air do chru- 
thacha , ? Taisb. iv. 11. Nach d' rinn e air a 
shon fein thu? Seanr. xvi. 4. An duin' thu, *s 
am beil reusan agad? Nach smuainich thu 
mata co uaith' agus & arson a f huair thu do 
bhith. Amhairc air an dealbh a thug Dia do d' 
chorp, agus feoruich dhiot fein, ciod a chrioch 
mu 'n do chruthaich Dia ni cho iongantacli ? 
Thoir fainear ceatfaidh oirdheirc agus ard t-an- 
ama: ciod an t-aobhar mu 'n do bhuilich Dia 
ort talanta cho priseil ? An ann a chum thu fein 
a thoileacha', 's t-anamianna sliasac!^? An do 
chuir Dia daoine, cosmhuil ri golain-ghaoithe dh' 
ionnsuidh an t-saoghail, gun ghnothach air bith 
ach a thional an neadan, a dh' arach an sliochd, 
agus an sin a bhi 'g imeachd ? Bha na cinnich 
fein a' faicinn ni b' f haide na so. Am beil thusa 
cho " uabhasach agus cho miorbhuilleach air do 
dhealbh, ,J Salm cxxxix. 14. is nach 'eil thu smu- 
aineachadh agad fein gu cinnteach gur ann arson 
crich' 1 aird agus oirdheirc eigin a chaidh do 
chruthacha , ? 



60 



O dhuine ! cuir do reusan car tiota sa chathair. 
Nach mor am beud gu 'm biodh creatair cho oird- 
heirc air a chruthaca' n diomhanas ? Gu deim- 
hin mur freagair thu chrioch gus an deachaidh 
do chruthacha' tha do bhith an diomhanas, seadh 
ni 's measa na bin \n diomhain. 

1. Tha do bhith ann an diomhanas. Tha duine 
neo-iompaichte cosmhuil ri inneal ciuil grinn aig 
a bheil gach aon da theuda briste, 's as an gleus: 
is eigin Spiorad an De bheo gach ni leasacha' *s 
a ghleusa' le cumhachd na h-ath ghineamhuinn, 
is le oibreachadh a ghrais' air neo cha bhi ann a 
d' nrnuigh ach donnalaich, is cha bhi seirbheis 
no moladh air bith a bheir thu seachad binn ann 
an eluasan an Ti is airde, Ephes. ii. 10. Phil, 
ii. 13. Hos. vii. 14. lsai. i. 15. Tha gach aon 
do d' cheatfaidh agus do d' chumhachdan cho 
truailir na 'n staid naturra, 's nach urradh thu 
seirbheis thaitneach a 1 thoirt do 'n Dia bheo gu 
brath, gus am bi thu air do ghlanadh o oibre 
marbha\ Eabh. ix. 14. Titus i. 15. 

An duine tha mi-naomhaichte cha 'n eil e 
comasach seirbheis a thoirt do Dhia : (1.) Cha 
'n 'eil eolas aig air an obair ; tha e cho ain-eolach 
air seirbheis as a tha e air focal na fireantachd, 
Eabh. v. 13. Tha cuid dhiomhaireachd ann an 
cleachda cho math as ann an teagasg na diad- 
hachd : a ris cha 'n aithne dhoibh-san nach 'eil 
air an ath-ghintein diomhaireachd rioghachd 
neimh, Mat. xiii. 11. 1 Tim. iii. 16. An leugh 
an duine nach d' ionnsuich riabh litir ; no 'n 
cluich esan aig nach robh clar-ciuil na laimh 
riabh fathasd ? Cha mho na sin is urra 'n duin 
naturra seirbheis thaitneach sam bitli a thoirt 
do 9 n Tighearna. Is eigin da 'n toiseach a bhi 
air a theagasg o Dhia, Eoin vi. 45. air a the- 



61 



agasg gu urnuigh, Luc. xi. 1 air a theagasg gu 
buannachd, lsai. xlviii. 17. air a theagasg gu 
imeachd, Hos. xi. 3. air neo cha 'n aithne dha ni 
air bhitli dhin 1 so a dheana' gu ceart na gu tait- 
neach. Is mar a tha e gun eolas arson na h- 
oibre, tha e cuideachd (2.) gun neart air a son. 
Cia lag a chridhe ! Esec. xvi. 30. Air ball tha e 
sgith : " an t-sabaid, cia tuirseach i ?" Mai. i. 
13. Tha e "gun neart," Rom. v. 6. seadh marbh 
ann am peaca', Ephes. ii. 5. 'S mar a tha e 
ain-eolaich agus ea-comasach air an obair so, is 
amhlui' cuidheachd a tha e (3.) gun togradh air 
bith aige ga h«ionnsui\ " Cha 'n 'eil iarruidh 
aige eolas f haotainn air slighe Dhe," lob xxi. 14. 
Cha 'n urradh e eolas f haotainn orra. Salm 
lxxxii. 5. (4.) Cha 'n 'eil innleachd no inneal 
iomchuidh aig' arson na h-oibre. Is cho f hurasd 
do dhuine clach chruaidh a shnaighe gun acf hu- 
inn, na tigh a thogail gun chungaidh, as seirb- 
heis thaitneach air bith a dheanadh as eugmhais 
grasan an Spioraid, Ma 's ann arson cliu 
dhaoine no faoin-ghloir a bheir sinn seachad 
deirce, cha 'n 'eil ar seirbheis taitneach le Dia, 
oir cha 'n ann o ghras a tha i sruthadh. Agus 
ciod a th' ann an urnuigh a bheoil, gun ghras 
anns a' chridhe, ach colluin anns nach eil anam ? 
Ciod am feum a th' ann an aidmheil ar peacai' 
mur ann o bhron diadhaidh agus o aithreachas 
neo-chealgach a tha i teachd ? Ciod am feum a 
tha 'nar n-uile ath-chuinge, mur 'eil iad air am 
beothacha' le durachd naomh, is a' sruthadh o 
bheo-chreideimh ann am buaidheanna aim an 
geallana Dhe? No ciod am feum a tha 'nar 
moladh agus 'nar buidheacheas, mur 'eil e teachd 
o ghradh is o thaing do Dhia, 's o 'n fhior- 
mhothacha' th' aig ar cridhe air a thiolaca 's 



62 



air a throeair ? Ar chor as gu'm bu eho mhatli 
dlmit suil a bhi agad ri cainnt o na clachan, 
reusan o na bruidean no coiseaclid o na ma- 
irbh, a's suil a bhi agad ri seirbheis air bith na- 
omh agus thaitneach do Dhia o dhuine neo-iom- 
paichte. 'Nuair ata chraobh olc, cionnas a dh' 
fheudas am meas a bhi math? Mat. vii. 18. 

2. Gun iompacha', tha do bhith ni 's miosa na 
bhi 'n diomhanas. Tha 'n t-auam neo-iompaich- 
te na aite-cumailno na chro aigna h-uiP ian neo- 
ghlan, Taisb. xviii. 2. na uaigh lan do thruaill- 
eachd agus do shalchar, Mat. xxiii. 27. na chair- 
bhinn ghraineil, air ghluasad le cnuimhean, is air 
lobha' le samh breun gus nach feudar teachd am 
fagus, Salm xiv. 3. O staid uabhasach! Nach 
'eil thufathasda 1 faicinnt-f heum air atharracha' ? 
Nach cuireadh e mulad air duine na naomh-sho- 
ithichean oir a bha ?n teampul Dhe f haicinn air 
an tionnda 1 gu cupain mhisge, 's air an salacha' 
le iodhol-aoradh ? Dan. v. 2, 3. An robli e na 
ni graineil leis na h-Iudhaich bhi faicinn Antioc- 
huis a' cur suas dealbh muic' aig dorus an team- 
puil ? Nach mor bu ghraineala' na sin an team- 
pul fein a bhi air a dheana'na stapull no na fhail- 
mhuc, is an t-Ionad ro-naomh air a dheana' na 
theampul do Bhaal ? 2. Righ. x. 27. Is i so 
direach staid an duine neo-iompaichte t tha do 
bhuill uiP air an tionnda' gu bhi nan seirbhisich 
do 'n Aibhisteir, agus do chridhe na chro neo- 
ghlaine, Epk.es. ii. 2. Titus i. 15. Feudai' tu 
f haicinn ciod a tha 'sa chridhe, o na nithe a tea- 
chd amach as ; oir " as a chridhe thig droch smu- 
ainte, mortadh, adhaltrus, striopachas, gadachd, 
fianuis-bhreige, blaispheime/' &c. tha iad so a 1 
leigeil f haicinn ciod an ifrinn a tha 'n taobh a- 
stigh. 



63 



Cia maslach am mi ghnathachadh so ! anam 
neamhai' ga aoirneagaich arm an clabar a phea- 
cai' ! mais' a chruthachai 1 , triath an t-saoghail 
ag imlich a mhuc-amair maille ris an struidheir, 
agns ag ol suas gu lonach an sgeith a's graineala'! 
An robh e na ni cho muladacli a mhuinntir aig 
an robh caithe-beatba soghail fhaicinn falamh 
anns na sraidean agus mic mbaiseach Shion, a 
bha mar or finealt, air am meas mar shoithiclie 
criadha, 's iadsan a bha air an sgeadacha 1 le sgar- 
laid nan sine 1 san otrach ! Tuir. iv. 2, 5. is nach 
mulaidaiche gu mor na sin a bhi faicinn an aon 
ni san t-saoghal so aig a bheil neo-bhasinhorachd, 
agus air a bheil iomhaigh Dhe, air fas " mar sho- 
itheach anns nach 'eil maise air bith ?" Ier. xxii. 
28. O masladh gun choimeas ? b'f hearrthu bhi 
air do thoirt ad mhile bloidean as a cheile na gu'n 
buanaiche tu ann an seirbheis cho salach. 

San dara h-aite, " As eugmhais iompachai^ha 
'n cruthacha' faicsinneach uile, cho math ris an 
duine fein, an diomhain." A mhuinntir ghrad- 
hach, rinn Dia gach creatair faicsinneach air 
neamh agus talamh arson seirbheis an duine, 
agus is e 'n duine amhain am fear-labhairt arson 
an iomlan. Tha 'n duine sa chruthacha 1 mar a 
tha 'n teanga' sa cholainn a chum labhairt arson 
nam ball eiV air fad. Cha 'n urra' na creatair- 
ean eile cliu thoirt d 1 an Cruthai'-f hear, ach le 
comharan balbha 's le sanas a thoirt do 'n duine, 
esan a labhairt air an son. Tha 'n duine mar 
gu'm b' ann na ard-shagairt ann an cruthacha 4 ' 
Dhe, chum iobairt mholaidh a thoirt suas arson an 
iomlain da cho'-chreatairean, Salm cxlvii. cxlviii. 
cl. Tha suil aig Dia ri cis mholaidh, o 'n iom- 
lan da oibridh, Salm ciii. 22* a nis tha chuid eiP 
air fad a' toirt an cis do 'n duine, chum a phaig- 



64 



he 1 lelaimh-san: is ma bhios esan fealitach no 
mi-dhileas, tha e dean a' foill air Dia agus air a 
chruthacha', °s a' spuineadh a Clirutliai'-f hear do 
'n ghloir bu chubhai 1 dha f haotainn o 'n chreat- 
air. 

O cia eagalach an smuain so ? gu'n toga Dia 
a leithid so do shaoghal, is gu 'n cosdadh e uir- 
read chumliachd agus ghliocais agus mhaitheis 
ris, uile 'n diomhain, is gu 'n deanadh an duine 
a spuillidh do 'n ghloir a bhuine' ) dha f haotainn 
o 'n iomlan. O smuainich air so ! am feadh a 
tha thu neo-iompaichte, tha uile sheirbheis nan 
creatairean dhuit an diomhain ; tha do Ion ga <T 
bheathacha 1 'n diomhain ; tha ghrian a' toirt a 
soluis dhuit an diomhain, tha na reultan a toirt 
seirbheis dhiomhain dhuit nan slighe, Breith. 
v. 20. Hos. ii. 21, 22. ga dheanadh sin ann an 
diomhain; an diomhain tha t-ainmhidh ga A" 
ghiulan. Ann an aon f hocal, tha uile shaothair 
agus uil' obair a chruthachai', ga d 1 thaobhsa, 
ann an diomhain. Arson so tha 'n cruthachadh 
uile 'g osnaich, Rom. viii. 22. fo chuing dhaoine 
mi-naomhaichte, nach 'eil gam buileaehadh air 
gloir Dhe ach air an anamianna fein. 

San treas aite, " As eugmhais iompacliaT tha 
do dhiadhachd diomhain." Seum. i. 26. CaiJlidh 
tu do shaothair ann a d' oibre crabhaidh air fad, 
oir cha 'n urra' iad Dia thoileachacha', Rom. viii. 
8. no t-anam a shabhaladh, 1 Cor. xiii. 2, 3. a 
chrioch bu choir a bhi aig do dhiadhachd. Cia 
math air bith aogas t-oibre, gidheadh cha 'n 'eil 
tlachd aig Dia innte, Isai. i. 14. Mal.i. 10, Is 
nach eagalach an ni t-iobairt a bhi mar mhurt, 
agus t-urnuigh mar ghrainealachd ? Is lxvi. 3. 
Seanr. xxviii. 9. Tha moran a' cur rompa leasa- 
chadh, 'nuair tlia iad fo eagal arson am peacai', 



65 



's a' saoilsinn gu'n dean beagan urnuigh agus de- 
irice gach ni chur ceart agus a leigheis. Ocli ! 
a dhaoine, cha ghabh Dia ri aon dm' so am fad 
as a bhios 'ur cridheacha' mi-naomh. Nacli bu 
churamach, saoithreachail Iehu? is gidheadh 
chuireadh a sheirbheis air fad air cul, a chioim 
nach robh a chridlie treibh-dhireach, 2 Righ. x. 
le Hos. 1, 4. Nach bu neo-choireach Pol. ? is 
gidheadh gus an deachaidh iompacha cha robh 
anns gach ni ach calldach, Phil. iii. 6, 7. Tha 
daoine 'm barail gu bheil iad ri moran 'nuair 
a tha iad a' frithealadh air seirbheis Dhe, 's tha 
iad ullainh gu mhaoidh air Isai. lviii. 3 Mat. 
vii. 22. is gu mheas gu bheil e 'm fiacha' dhoibh, 
'nuair 's ann a tha 'n seirbheis graineil leis, a 
chionn nach, 'eil am pearsa naomhaichte. 

O anaim ! na smuainich 'n tra bhios do phea- 
cai' 'n toir ort; gu 'n dean beagan urnuighean agus 
caileigin do leasacha' Dia thoileacha', is eigin 
duit toiseachadh aig a chridhe; mur bi sin air 
ath-nuadhacha 1 , cha bhi seirbheis air bith a ni 
thu taitneach. 

Is iad cuid do na breitheanais aimseireil a 
bhagair Dia an aghaidh nan ludhach, gu 'n tog- 
adh iad tighean, ach nach aiteachadh iad iad ; gu 
'n cuireadh iad, ach nach buaineadh iad; isgu'n 
biodh an saothair air ithe' suas le coigrich, Deut. 
xxviii. 30, 38, 39, 41. Am beil e na thruaighe 
mhor ar saothair cuiimanf a chall; cur an diom- 
hain, is togail an diomhain? is nach mor is 
truaighe na sin ar saothair a chall 'nar crabhadh ; 
urnuigh, eiscleachd agus trasg a dheanamh 'n 
diomhain? Is truaigh agus call siorruidh so. 
Na meall thu fein; ma theid thu air t-aghaidh 
ann ad staid pheacaich, ge do sgaouV tu macli 
do lamhan 9 fallachai' Dia uait a shuilean, is ged 



66 



dhean thu iomad urnuigh cha eisd e riut, lsai. 
i. 15. Ma theid duine gu 'n sgil an cinnseal ar 
n-oibre, 's gu mill e i, cha toir sinn ach beag 
buidheachais da airson a shaothair. Is aill le 
Dia aoradh fhaotainn mar is coir, 1 Chron. xv. 
13. Mu ni seirbhiseach ar n-obair direach an 
aghaidh ar n-orduigh, is docli e dh* fhaotainn 
buillean na buidheachas. Ni 's lugha na bhios 
obair Dhe air a deana* 1 mar tha e fein ag iarruidh, 
cha bhi e toilichte: 's cha 'n fheud i bhi air a 
deanamh mar a tha esan ag iarruidh, mur *eil i 
sruthadh o naomh-chridhe, 2 Chron. xxv. 2. Sa* 
cheathramh aite, " Gun iompacha', tha do dhochas 
ann an diomhain." lob viii. 12, 13. "Chuir an 
Tighearna cul ri d' mhuinghin," ler. ii. 37. 

1. " Tha do dhochas ri solas no co'-f Hurtachd 
an t-saoghail so an diomhain." Gun bhi air 
t-iompacha , cha 'n fheud thu co'-fhurtachd f hao- 
tain ni 's mo na slainte. Gun so cha bhi sith 
agad, Is. lix. 8. and lvii. 21. is gun eagal De cha 
bhi " co^fhurtachd an Spioraid naoimh agad, 
Gniomh. ix. 31. Tha Dia a' labbairt sith am- 
hain ri phobull naomha, Salm lxxxv. 8. Ma tha 
sith mhealitach agad, is tu fathasd a 1 d 1 pheacana, 
cha 'n ann o Dhia tha 'n t-sith sin a' teachd : is 
air an aobhar sin feudaidh tu bharalacha' co's 
ughdair dh 1 i. Is fior thinneas am peaca 1 , lsai. 
i. 5. seadh an tinneas is meas air bith ; tha e na 
loibhre sa cheann, Levit. xiii. 44. na plaigh sa 
chridhe, 1 Righ. viii. 30. na bhriste sna cnam- 
hain ; Salm li. 8. guinidh e, lotaidh e, cradhaidh 
e, claoidhigh e, 1 Tim. vi. ( 0. Feudai' duine suil 
a bhi aige ri fois ann an iarguin tinneis, agus 
'nuair a bhios a chnamhan as an alt, ni 's luaithe 
na ri co^fhurtachd gus an treig e' pheacaidh. 

O dliuine thruaigh! aig nach 'eil fois air bith 



67 



ach na thig* o chion mothachaidh "nuair is ino do 
chunnart, agus is dluithe do 'n blias thu. Tlia 
thu cosmhuil risan a their ann an eatromas fhia- 
ruis, Tha mi gu math; 's a labhras air eiridh 
agus dol mu thiomchioll oibre, 'nuair a chi thu 
'm bas na eudann, is a tha bheatha ionnas air 
caochla' cheana. Mar so, gu bitheanta saoilidh 
an duine neo-iorapaichte gu bheil e slan an uair 
is mo a chunnart. 

Is e nadar a pheacai' tinneas agus trioblaidean 
eugsamhluidh a dhusgadh feadh anama. Tha 
inntin mhi-thoilichte a pheacaich ga bhuaire'' le 
doinionn ; agus tha curam anbharr ga chnamh is 
ga ithe"'. Ciod a th' ann an anamiann ach lasair 
a loisgeas ? Ciod a th' ann an ardan ach tinneas 
basmhor ; is an sannt ach pagha' nach gabh cas- 
gadh? Ciod a th' ann am farm ad is am mirun, 
ach gath na cnuimh sa chridhe? 'S ciod a th' 
ann an leisg spioradail is an neo-churam mu staid 
ar n-anama, ach cadal basmhor agus tromalighe? 
'S cionnas a dh'f heudas suaimhneas no sith bhith 
aig aon anam air am beil a leithide so do thin- 
neis ? Ach bheir gras an iompachai' leighis agus 
fois da? Bheir e dha sith chinnteach agus 
bhith-bhuan. " Is mor sith muinntir aig a 
bheil speis do faitheantean ; cha toir ni sam bith 
oilbheum dhoibh-san." Salm cxix. 195. 'S i 
slighe na diadhachd amhain anns am faighear 
sith agus solas, Seann iii. 17. Uaithe so bha 
Daibhidh a' faotainn barrachd solais na o gach 
ni eile na rioghachd, Salm cxix. 103, 127. Gu 
brath gus am bi a choguis air a glanadh, cha 'n 
fheud sith bhi aice, Eabh. x. 22. Is malluichte 
an t-sith sin a tha r'a faotainn an slighe peacai' 
Deut. xxix. 19, 20. Cha 'n 'eil trioblaid anns 
an t-saoghal is eagalaiche na aon chuid, Sith ris 
a pheaca 1 , na Sith anns a pheaca\ 



68 



2. " Gun iom pacha', tha do dhochas ri slainte 
shiorruidh diomhain, seadh ni 's measa na diom- 
ham;" tha e cronail do Dhia, agus sgriosach 
dhuit fein. Tha bas, an-dochas, blaispheimi, air 
am filleadh asteach aim. (1.) Tha bas aim: 
" spionar do dhochas as do phailliun," (spionaidh 
Dia as a f hreamhan e) " 's bheir e thairis gu 
Righ nan uabhas tlm," lob xviii. 14, Feudal 
tu do thaic a leige* ris an tigh so, ach clia seas e, 
lob viii. 13. tuitidh e air do cheann mar shean 
bhalla 'nuair a leigeas duine a thaic ris. (2.) Tha 
andochas ann : C'ait a bheil dochas a chealgair, 
'nuair a bhuineas Dia air falbh anam ? lob xxvii. 
8. an sin tha crioch gu brath air a dhochas. Cia 
ea-cosmhuil e ri dochas an fhirein, a chrioch- 
naicheas ann lua'-ghaire? Seanr. x. 28. 'Nuair 
a their am firean ri uair a bhais, " Tha gach ni 
criochnaichte ? s e is eigin do 'n aingidh a radh 
" Tha gach ni caillte." Feudaidh esan a radh 
da rireadh, mar a thuirt lob ann am mearachd, 
" C'ait a nis a bheil mo dhochas ? Rinn e gu tur 
mosgrios; dh' fhalbh mi; 's tha mo dhochas mar 
chraoibh a chaidh ghearray lob xix. 10. " Tha 
dochas aig an fhirean na bhas," Seanr. xiv. 32. 
'Nuair tha cholainn is a chail a' basachadh, tha 
dhochas, a 1 beothacha' : oir is dochas beo a dho- 
chas-san, 1 Pead. i. 3. ach is dochas millteach 
dochas an fhir eile. " Nuair a bhasaicheas an 
t-aingidh, basaichidh a dhochas," Seanr. xi. 7. 
Gearrar air falbh e cosmhuil ri lionan faoin an 
damhain-alluidh, lob viii. 14. agus cosmhuil ri 
duine toirt suas an deo failnichidh e, lob. xi. 20. 

0 cia truagh, thar na h-uile dhaoine, iadsan aig 
nach 'eil dochas ach anns a bheatha so amhain ! 

1 Cor. xv. [9. (3.) Tha blaispheimi san dochas 
so. Ma tha duil againn a bhi air ar sabhaladh 



09 



as eugmhais iompachai', tha duil againn gu 'n 
dean sinn Dia breugach. Dh' innis e dhuit, O 
pheacaich, trocaireach mar tha e, nach dean e 
gu brath do shabhala 1 ma theid thu air t-aghaidh 
na t-aingidheachd. Isai. xxvii. 11. 1 Cor. vi. 9. 
Ana an aon fhocal dh' innis e dhuit nach dean 
ii i sam bith do ghnothach ni's lugha na " fas ad* 5 
nua-chreatuir," Gal. vi. 15. Is nach dana, seadh 
nach cuthaich dhuit a shaoilsinn " Nacli dean 
Dia mar tha e 'g radii?*' Cha r n fheud sinn 
buaidhean Dhe chur an aghaidh a cheile. Glo- 
raichi' Dia a throcair, ach cha mhaslaich e f hirinn : 
mar a mhothaicheas am peacach dana gu dhorainn 
shiorruidh, ma theid e air aghaidh. 

Ach an so their cuid " Tha sinn a' cur ar do- 
chuis an Dia 's a' deanadh earbs' a losa Chriosd, 
agus air an aobhar sin tha fiughair againn a bhi 
air ar sabhaladh." 

FreagrcC 1 . " Cha 'n earbs' ann an Criosd so 
idir, ach earbs 9 an aghaidh Chriosd." — Earbsa 
bhi agad rioghachd Dhe fhaicinn gun a bhi air 
t-atb-ghintein ; agus am as air a bheatha mhair- 
eannaich san t-slighe fharsuing; ciod so ach 
earbs' a bhi agad gur faidh breige Criosd ? Is 
iad briathra Dhaibhi\ " Tha mo dhochas ann a 
t-fhocal/' Salm cxix. 81. ach is ann tha do dho- 
chas-sa an aghaidh an fhocail. Feuch dhomh 
aon fhocal o Chriosd airson do dhochais, gu 'n 
sabhail e thu ann a t-aingidheachd, no ad neo- 
churam, is gu brath cha ghluais mise do dhochas. 

2. " Tlia Dia le grain a' cur air chul a leithid 
so do dhochas." A mhuinntir sin a tli air an 
diteadli leis an f haidh, 's a chaidh air an aghaidh 
''nam peacana, tha e air a ra" "gidheadh gu 'n 
leigeadh iad an taice ris an l^nearim," Mic. iii. 
1 1. Ach cha 'n fhuiling Dia bhi mar so na phrop 

D 



70 



do dhaoine peacach. Na peacaich dhana sin a 
bha dol air an aghaidh nan aingidheachd, is gid- 
headb andean amh earbs 1 a Dia Israeil, Isai. xlviii. 
1, 2. thilg an Tighearna uaithe iad, mar a cbra- 
tbas |duine air falbli na dreasan a leannas r'a 
eudach. 

3» " Ma tha feum air bith ann a d' dhoehas 
glanaidli e tbu o d' plieacana 1 Eoin iii. 3. ach 
is doc-has mailmen^ e sin a bheir misneach do 
neach air bith buanachadh 'na aingidheachd. 

Ceist. Am V aill leat sinn a thuiteam ann an 
ea-dochas 

Freagra\ Na biodh dochas gu brath agaibh 
dol do neamh mar tha sibh, ann an staid neo- 
iompaichte, Gniomh. ii. 37. Na biodh dochas 
agaibh gu brath gnuis Dhe fhaicinn as eugmhais 
naomhachd. Ach na cuiribh uaibh air chor air 
bith <ur dochas ri trocair, ma dli' iompaicheas 
sibh is ma ni sibh aithreachas ; is ni mo dli' 
fheudas sibh bhi gun dochas gu 'n ruig sibh air 
iompacha* 's air aithreachas ma ghnathaicheas 
sibh na meadhona mar tha Dia 'g iarruidh. 

Sa chuigeadh aite. "As eugmhais iompachai% 
tha gach ni' rinn is' dh' fhuiling Dia an diomhain 
dhutsa," Eoin xiii. 8. Titus ii. 14. Cha diong e 
bheag air bith a chum do shabhaladh. Tha 
moran a thagras so mar reusan airson an dochais, 
" gu 'n d' fhuair Criosd bas airson pheacach." 
Ach cuimhnich thusa nach d' fhuair Criosd riabh 
bas a shabhala 1 nam peacach sin a bhuanicheas 
mar a tha iad gun iompacha' gun aithreacheas, 
2 Tim. ii. 19. Is iad da cheist a bha Diadhair 
araid cleachdadh ri fheoruich na cheasnacha, 
diomhair. ] . Ciod a rinn Criosd air do shon ? 
agus 2. Ciod a rinn Criosd annad? As eug- 
mhais oibreachaidh an spioraid g'ar n-ath- 



71 



ghineamhuin, cha'n fheud pairt air bith a bhi 
again n do shochaireau na saoirse. Tha mi 'g 
innseadh dhuibh o'n Tighearna, nach urra' Criosd 
fein \\r sabhala' ni's luglia na ghabhas sibh os 
laimli bhi air 'ur n-iompachadh. Oir, 

1 . " Bhiodh so an aghaidh na h-earbs' a th 1 
aig an Atliair ann." Is e an t-eadar-mhead- 
honair seirbhiseach an Athar, Isai. xlii. 1 . is an 
uaithe tha ughdaras aige, is ann na ainm a tha 
e 'g oibreachadh, agus a reir iartais a tha e a' 
firenacha', Eoin x. 18, 29. agus vi. 38, 40. « Dh' 
earb Dia ris-san na h-uile nithe," dh 1 earb e 
ghloir fein ris agus slainte nan daoine taghta, 
Mat. xi. 27. Eoin xvii. 2. Do reir so, tha 
Criosd, mu 'm bheil e fagail an t-saoghail, a 1 toirt 
cunntais da Athair anns an da chuid so do 'n 
obair a chaidh earbsa ris, Eoin xviii. 4, 6, 1 2. 
A nis mhasluicheadh Criosd gloir Athar, an ni 
sonraichte sin a chaidh earbsa ris, nan deanadh 
e daoine a shabhala' 'nam peacaidh; oir bhiodh 
so an aghaidh gach cuid d'a run, is an aghaidh 
gach aon d'a bhuaidhean. 

( 1 .) Bhiodh e 'n aghaidh a ruin ; oir is e so a 
run gu 'm biodh daoine air an toirt " a chum 
slainte trid naomhachaidh," 1 Thess. ii. 13. 
" Thagh e daoine chum as gu 'm biodh iad 
naomha," Ephes. i. 4. Tha iad air an tagha 
chum maitheanais agus beatha, trid naomha- 
chaidh, 1 Pead. i. 2. Ma's urradh thusa mata 
run siorruidh agus comhairle neochaochlaidheach 
Dhe atharracha', no ma's urra tu thoirt air-san, 
a sheulaich an t' Atliair brib a ghabhail, is an ni 
sin a dheanamh a tha 'n aghaidh ughdarais, an 
sin, is cha mho na 'n sin, a dh'fheudas suil a bhi 
agadsa ri dol do neamh san staid a bheil thu. 
Dochas a bhi agad gu 'n sabhail Criosd thu gun 



72 



bin air t-iom pacha 1 , ciod sin ach dochas a bhi 
agad gu 'm bi Criosd neo-dhileas d'a Athair amis 
a ghnothach mhor sin a dh' earb e ris ? Cha d' 
rinn is cha dean e aon anam a shabhaladh, ach 
iadsan a thug Dia dha le iompacha 1 agus le naom- 
hacha', Eoin vi. 35, 37. Na meall thu fein mata 
le shaoilsinn gu 'n sabhail Criosd thu air sheol 
a bhios an aghaidh toil Athar, rann 38. 

(2,) Bhiodh so an aghaidh gach aon d'a bhuajd- 
hean. Bhiodh e an toiseach, " an aghaidh a 
cheartais:*' oir an so tha ceartas breitheanais De 
a' co-sheasamh, " gu 'n toir e do gach neach a 
reir a ghniomhara , , ,, Rom. ii. 5, 6. Nis na 'n 
cuireadh daoine do 'n f heoil, is gu buaineadh 
iad do 'n Spiorad a bheatha mhaireanach," Gal. 
vi. 7, 8, c' ait am biodh gloir ceartais De ? Nach 
b' ea-corach an ni gu 'm faigheadh an t-aingidh 
duais an fhirein ! A ris, " bhiodh so an aghaidh 
naomhachd Dhe." — Na 'n sabhala 1 Dia daoine 
'nam peacana bhiodh a naomhachd gu ro-mhor 
air a maslacha 1 's air a salacha\ Tha daoine mi- 
naomh an sealla 1 Dhe ni 's graineala na mucan 
agus naithrichean, Mat. xii. 34. Pead. ii. 22. 
Ciod an ea-coir is mo do fhior-ghlaine Dhe na 
shaoilsinn gu 'n feud an leithid so conuidh a 
ghabhail maille ris ? (C Cha 'n urra' iad seasamh 
na bhreitheanais ; cha 'n urra' iad fuireach na 
fhianuis," Salm i. 5. agus v. 4, 5. Mur fuilin- 
geadh Diabhidh an leithide so na thigh, no na 
shealla, Salm ci. 3, 7. an saoil sinn gu 'n fulling 
Dia? — Bhiodh so " an aghaidh f hirinn oir dh' 
eighich Dia o neimh, " ma their neach air bith 
gu "m bi sith aige ged bhuanaicheas e na phea- 
caidh, gu 'n las a chorruich-san an aghaidh an 
duine sin," Deut. xxix. 19, 20. gur iad-san am- 
hain a dh' aidicheas agus a threigeas am peacaidh 



73 



a gheibh trocair/' Seanr. xxviii. 13. is gur iacl- 
san amhain " aig am beil lamhan glan is cridhe 
neo-chiontach, a theid suas gu tlmlaich naomha," 
Salm xxiv. 3, 4. C ait a nis am biodh firinn 
Dhe, nan deanadh e, an deigh so uile, peacaicli 
a shabbaladli as engais naomhachaidh ? O pliea- 
caich dhana! am bheil thu ciio amaideach as a 
shaoilsinn gu 'n dean Criosd Athair breugach, is 
gu 'n brist' e fliocal fein a clium thus* a shabha- 
ladh ? — Bliiodh so " an aghaidh a gliliocais na 
sochairean bu phriseala 1 thoirt dhoibh-san aig 
nach biodh meas orra ; 's nacli biodh air chor air 
bith iomchur' air am faotainn. 

(1.) Cha bliiodh meas ac' orra. Cha *n 'eil 
moran suim aig an cluine aingidh do shlainte 
mhoir Dhe, Matt. xxi. 5. Tha clio beag iarruidh 
aig air Criosd, as a th 1 aig an duine shian air an 
leigh, Mat. ix. 12. Cha *n 'eil suim aige d'a 
chunga^-leighis ; tha e saltairt air f huil le tair, 
Eablu x. 29. Am biodh e cosmhuil ri gliocas 
mata slaintf a chur a dh 1 aindeoin air a mhuinn- 
tir sin nach tuga 1 buidheachas air bith air a son ? 
An dean an Dia uile-ghlic e fein an ni sin a thoir- 
misg e dhuinne, " a nithe naomli' a thoirt do na 
madraidh, is a neamhnuidhean thilgeil a dlr ionn- 
suidh mime, nach deanadh ach mar gu 'm b' ann, 
tionnda air agus a reubadh," Mat vii. 6. B' e 
so a throcair a dheana' suarach gun amharus. 
Tha gliocas ag iarruidh gu 'm biodh onair Dhe 
air a sabhala'' cho math ri anama dhaoine ; is C? 
ait am biodh onoir Dhe na cliu a ghrais, rian 
tilgeadh e mar so air falbh e air an dream sin 
nach 'eil aon chuid airidh na toileach air fhao- 
tainn. Seadh cuideachd. 

(2.) Cha \\ 'eil iad air chor air bith iomchuidh 
air fhaotainn. Tha gliocas De soilleir aim a bhi 



74 



deana' nan nile nithe freagarach agus iomchuidli 
airson a cheile; aim a bhi toirt air a chrich freagra"' 
do na meadliona air a cliuspair freagra* do 'n 
cheatfa 1 , 's air a ghibht a bhi iomchuidh airson an 
neach a tha ga faotainn. Ach, mo thruaighe ! 
ciod a dheana' creatair mi-naomh an neamh ! 
Cha bhiodh toil-inntin air bith aig ann, a chionn 
nach biodh aon ni ann iomchuidh air. Cha bhio- 
dh an t-ait iomchuidh air, is cha bhiodh a chuid- 
eachd iomchui' air : oir " ciod an comunn th' aig 
dorchadas ri solus," aig truailleachd ri foirfeachd, 
aig graineileachd agus sailiche ri gloir agus neo- 
bhasmhorachd ? Cha mho a chordadh an obair 
ris. Cha taitneadh mola' na neamh r'a chluais: 
is cha 'n fhaigheadh a bheul bias air orain nan 
naomh no air laoidh Jian aingeal. An druigh do 
cheol air t-ainmhidh ? na 'n toir thu e dh' eis- 
deachd fuaim an inneil-chiuil a's binne ? Sgaoil 
do bhord le feisd fa chomhair an neach a tha dol 
eug le piantean tinneis agus ann aite solais bheir 
thu dha oilbheurn. Och ! ma 's fada leis an 
duine thruagh searmoin, is ma tha e meas na 
sabaide na sgios agus na tuirse, Mai. i. 31. cion- 
nus a chordadh e ris a bhi gu siorruidh anns an 
staid so. 

Os-barr, Na 'm biodli peacaich air an sabha- 
ladh as eugais iompachaidh, " bhiodh so an ag- 
haidh uiP-f hiosrachaidh ; agus, an aghaidh uile- 
chumhachd. ,, Tha e sgriobhta mar lagh sior- 
ruidh ann an orduigh neimh " nach faic neach gu 
brath Dia ach iad-san aig a bheil an cridhe glan," 
Mat. v. 8. A nis nan tugadh Criosd aon neach 
do neamh gun iompacha', b' eigin da 'n toirt as- 
tigh gu 'n f hios da Athair, (agus an sin c' ait 
am biodh ^16-111108^01^ ! na 'n aghaidh a 
thoile, ('s an sin c' ait am biodh uile-chumhachd? 



75 



air neo eigin da thoil atharracha^ ('s an sin c 
ait am biodh a neo-chaochlaidheachd ?) 

A pheacaich, nacli leig thu fatliasd dhiot do 
dhochas faoin ri bin air do shabhala' san staid am 
beil thu ? An treigear an talamli air do shonsa/' 
(arsa Bildad,) " is an atharruichear a charraig as 
a h-aite ?" lob xviii. 4. 'S nach fend mis' air 
an doigh cheudir a radii riutsa. An d' tlieid lagh 
neimh atharrachadli air do shonsa, is ordugh 
siorruidh Dhe thilgedk bonn os-ceann ? An toir 
Criosd masladh do bhnaidhean Athar? An dean 
e ea-coir air a cheartas; am breugaich e 'fhirinn ; 
an naraich e 'ghliocas ; an salaich e a naomhachd 
O, cia neo-chomasach, amaideach agus lan do 
blaispheimi a leithid so do dhochas ! A shaoilsinn 
gu 'n sabhail Criosd thu gun bhi air t-iompacha', 
ciod sin ach a shaoilsinn gu 'n dean thu do 
Shlanui'-fhear na pheacach, is gu 'n toir thu 
tuille maslai 1 dha na thug na bheil do dheamhain 
an ifrinn dha riabh ? Agus an gleidh thu ni 's 
faide dochas anns a bheil uirread bhlaispheimi ? 

2. Cha sabhail Criosd thu gun iompaclla ,, , oir 
bhiodh so " an aghaidh f hocail fein." Cluinn 
agus creid a bhriathra' : " Gu firinneach tha mi 
a gradJi ribh, mur iompaichear sibh nach teid sibh 
a steach do rioghachd neimh," Mat* xviii. 3. is 
eigin duibh bhi air 'ur breith a ris," Eoin iii, 7. 
u mur dean mise do nighe', cha 'n 'eil cuid agad 
annam," Eoin xiii. 8. " dean aithreachas, no 
basaich," Luc. xiii. 3. Shaoileadh aon gu 'm bu 
ieoir aon f hocal o Chriosd, ach cia trie is cia 
durachdach a ta e sparradh so oirnn. " Gu 
deimhim mur beirear duine a ris, nach feud e 
rioghachd Dhe f liaioinn," Eoin iii. 3, 5, Seadh, 
cha 'n e mhain gu bheil e 'g innseadh ach a' 
dearbha' gu bheil so feu mail, Eoin iii. 6. is gu 



7t) 



bheil cluine cho neo-iomchuidh airson neimJi as 
eugais as a bhiodh ainmhidh salach airson talla 
rioghail. 'S am beil thu fathasd a' creidsinn do 
dliochais dhana fein, an aghaidh briatlira' Chriosd. 
Is eigin da dol calg-dhireach an aghaidh lagh a 
rioghachd agus riagliailt a bhreitheanais, mu 'm 
feud e thus'' a shabhaladh san staid so. 

3. Seadh cuideachd, " An aghaidh a mhion- 
nan." Thog e suas a lamh ri neamh, is inhion- 
naich e co sam bith a bhuanaicheadh an ain-eolas 
agus an easumhlachd, gu brath " nach d 1 theid 
iad asteach do ' shuaimlineas/' Salm xcv. J J . 
Agus nach 'eil thu fathasd a' creidsinn, O phea- 
caich, gu bheil Dia da rireadh ? An saoil thu 
gu n 5 toir e mionnan eithich air do shonsa ? Tha 
cumhnanta nan gras air adhaighneaeha'' le mionn, 
is air a sheulacha' le fuil, Eabh. vi. 17. agus ix. 
16, 18, 19. Mat. xxvi. 28. ach is eigin da so air 
fad a bhi air a bhriste, is rathad eile bhi air 
fhaotainn gu neamh ma bhios tus" air do shab- 
hala gun do staid a bhi air a h-athrachadh. Gu 
brath cha sabhalar peacaich as eugais iompach- 
aidh, ni lugha na gheibh iad cumhnant eile o 
Dhia 's a gheibh iad an soisgeul siorruidh sin a 
chaidh a dhaighneacha , soleimnte le fuil mhic 
Dhe, a chur an toiseach an neo-bhrigli : 's nach 
biodh iad gun chiall gun amharus na 'n saoileadh 
iad gu feud a' so tachairt ? 

4. Bhiodh do shabhaladh as eugais iompachaidh 
" an aghaidh onair Chriosd." Nochdaf Dia a 
speis do 'n pheacach, air sheol a leigeas ris cuid- 
eachd fhuath do 'n pheaca\ Air an aobhar sin, 
" an ti tha 'g ainmeachadh ainm Chriosd, is eigin 
da aingidheachd a threigsinn," 2 Tim. ii. 19. is 
cul a chur ris gach uile mhi-dhiadhachd, Agus 
esan aig a bheil dochas ri beatha trid Chriosd, 



77 



is eigin da " e fein a ghlanadh amhluidh mar tha 
esan glan," 1 Eoin iii. 3. Tit. ii. 12. As eugais 
so bhiodh Criosd mar gu 'm V ami a' toirt fas- 
gaidh agus misnich do 'n pheacadh. Ach dh' 
innis e do 'n t-saoghal, ge do bheir e mhaitheanas 
do'n pheacach a ni aithreachas, nach toir e 'm 
feasd tearna dhasan nach dean. Ma tha Daib- 
hidh ag radh ri uile luchd-deanamh na h-aingid- 
lieachd imeachd uaithe, Salm vi. 8. 's a' cum ail 
gach aon diu 'n taobh am ach d' a dhorus, Salm 
ci. 7. nach lugha gu mor a dh' fheudas iad 
conuidh a ghabhail maille ri naomhachd Chriosd? 
Am b' onair dhasan maidraidh a bhi air a bhord, 
mucan a bhi luidhe' le chloinn, is uchd Abraham 
a bhi na nead aig naithrichean ? 

5. Bhiodh so " an aghaidh oifigean." Dli' 
ardaich Dia e " chum bhi na Phrionnsa 's na 
Slanur-fhear," Gniomh. v. 31. Ach cha fhreag- 
radh e aon chrioch dhiu so nan sabhaladh e pea- 
caich as eugais iompachaidh. Is i oifig High u a 
bhi na aobhar eagail do luchd-deanamh an uile, 
ach na chliu dhoibhsan a ni gu math, "Rom. 
xiii. 3, 4. Is e " seirbhiseach Dhe, dioghaltair, 
a nochdadh feirg do 'n ti ni olc." A nis nan 
cuma' Criosd baigh ri daoine mi-dhiadhai', ('s iad 
a' fuireach mar sin) is gu 'n gabhadh e mhuinntir 
sin chum riaghla" maille ris, " leis nach b' aill e 
bhi na Righ os an ceann," Luc. xix. 27. bhiodh 
so gu buileach an aghaidh 'oifig agus a dhreuchd: 
oir 1 s e 'n t-aobhar mu 'm bheil e a' riaghladh, a 
chum as gu 'n u cuireadh e a naimhdean uile fo 
chasan," 1 Cor. xv. 25. Buinidh e do Chriosd 
mar Righ, cridheachan a phobuill a riaghla' 's 
an anamianna chlaoidh, Salm xlv. 5. agus ex. 3. 
Ciod mata an Righ a bheireadh a naimhdean 
astigh g'a chuirt fo'n arma ? Nach b' e so a 



78 



rioghachd, uaehdranachd, agus ughdaras a sgrios 
a dh' aon bheum ; Ma tha Criosd na Righ, tha 
coir aig air onair, urram, umhlachd, Mai. i. 6. 
Ach nan sabhaladh e peacaich, is iad a' fuireach 
san naimhdeas am beil iad, ciod a bhiodh an so 
ach masladh a tharruing air onair, di-meas a 
tlioirt air ughdaras, agus na sochairean sin a 
cheannaich e cho daor a reic air neo-ni? 

A ris, nan deana' Criosd so, clia bhiodh e n$, 
Shlanui'-f hear, ni 's mo na bhiodh e na Phrionnsa. 
!S ann spioradail ata a shlainte: theirear Iosa ris, 
a chionn gu 'n sabhail e a phobull dm peacaidh, 
Mat. i. 21. air chor as nach feudadh e bhi aon 
chuid na Iosa no na Thighearna, nan sabhaladh 
e iad nam peacaidh. Mur deanadh e ach daoine 
a thearnadh o pheanas a pheacaidh, gun an 
saoradh o chumhachd, cha deanadh e ach leith 
oibre, 'scha bhiodh e na Shlanui'f hear foirfidh. 
Is i oifig mar Fhear-saoruidh " an-diadhachd a 
philleadh air falbh o lacob." Rom. xi. 26. Is i 
chriooh gus an d 1 thainig e dh' ionnsui' an t-saog- 
hail " a chum gu in beannaicheadh e daoine le 
'n iompachadh o 'n lochdan/' Gniomh. iii. 26. is 
a chum gu 'n cuireadh e crioch air peaca 1 , Dan. 
ix. 24. A nis nan sabhaladh e daoine gun iom- 
pachadh o 'm peacaidh, chuireadh e an aghaidh 
na criche so, agus chuireadh e oifig fein an neo- 
bhrigh. 

An co-chur. Eirich mata, O pheacaich! ciod 
is ciall duit ? Duisg o d' pheacadh ? mosgail o 
d* thearuinteachd! an t-eagal gu 'm bi thu air do 
chaitheadh ann ad aingidheachd abair mar thub- 
hairt na lobhair, " Ma shuidheas sinn an so 
gheibh sinn bas." 2 Righ vii. 3, 4. Gu deimhin 
cha 'n eil e ni 's cinntiche gu bheil thu 'n dras an 
taobh amach do ifrinn, na gu 'm bi thu gu grad 



79 



an taobh asteach dh' i, mur dean thu aithreachas 
agus mur bi thu air t-ionipachadh. So an t-aon 
dorus a th 1 agad gu dol as. Eirich mata, O 
lundaire, is crath dhiot gach uile leithsgeul: cia 
fhad a bhios tu a' d' shuain, is a dh' fhilleas tu 
do lamhan gu cadal? Seanr. vi. 10, 11. An 
luidh thu sios am meadhon na fairge, no'n caiclil 
thu am barr anchroinn? Seanr. xxiii. 34. Cha'n 
eil caochla sam bith agad, ach an dara cuid iom- 
pacha' no losga.' Cha'n 'eil seachnadh sam bith 
agad air iompacha', ni 's lugha na tha thu leagta 
ri thu fein a sgrios, agus dol dh'ionnsui* na cod- 
ach is faide leis an uile-chumhachdach. O 
dhuine ! na dean so ; ach, ma tha speis agad do 
t-anam, grad-eirich, agus thig air falbh. Air 
learn gu faic mi 'n Tighearn losa a' leigeil 
lamhan trocaireach ort, is mar gu 'm b' ann 
ga d' cho-eigneachadh : air learn gu bheil e 
buinntin riut mar a rinn na h- A ingle ri Lot, 
Gen. xix. 15. &c. "Ann an sin ghreas na 
h-aingill Lot, ag radh, Eirich, mu 'm bi thu air 
do chaitheadh. Agus am feadh a bha e ri moille, 
rug na daoine air laimh air (air d'an Tighearna 
bhi trocaireach dha.) agus thug iad amach as a 
chaithir e, 's thubhairt iad ris, Teich airson t-an- 
ama, na fan sa mhachair uile, teich do'n t-sliabh, 
an t-eagal gu 'm bi thu air do chaitheadh." 

O, cia toileil a bhios do sgrios ma chruadh- 
aicheas tu tliu fein fathasd a' d 1 staid pheacaich ! 
Ach cha 'n urra' neach air bith agaibh a radh 
nach d 1 fhuair sibh rabha' trathail. Ach cha 'n 
urra' mi chur mar fhiach'' orm fein 'ur fagail air 
an doigh so. Cha leor learn idir ge d' dhean mi 
in' an am fein a shabhala'. Ciod ? an leig sibh 
dhomh falbh gun mo ghnothach ? Nach 'eil aon 
air bith agaibh a dh' eireas agus a leanas mi ? 



80 

An robh mi fad na h-uine so a labhairt ris a 
ghaoith; a' seinn ciuil do'n nathair bhodhair; no 
a 1 traoghadh onfha na fairge le argumainte? 
Co dhiu tlia mi labhairt ri clachan is ri cranna 
no ri daoine; ri uaigh na marbh is ri leaca-lighe, 
no ri beo cliomhthional? Ma 's daoine sibh, no 
ni aig a bheil mothacha', seasaibh agus smuaini- 
chibli ait a bheil sibh a $ol: ma tha tuigs' 
agus reusan dhaoine agaibh, na bithibh cho 
cuthaich as ruith do 'n lasair, agus sibh fein a 
thilge* 5 do ifrinn le 'r suilean fosgailte; ach thu- 
gaibh fainear sibh fein, agus grad chuiribh mu 
thiomchioll obair an aithreachais. Ciod e so! 
am beil sibh 'nur daoine, 's gidheadh a' ruith do 
'n t-sloc, 'nuair nach gabh na bruidean fein iom- 
ain thar beul bruaiche ! Ciod so ! reusan agaibh 
is gidheadh sibh a cluiche ri bas, ri ifrinn, agus 
ri dioghaltas an Uile-chumhachdaich! An do 
dhealaich Dia sibh o na bruidean basmhor le ro'- 
mhotllacha , thoirt dhuibhse; 's na dheigh so, 
nach dean sibh deasacha 1 sam bith airson na 
h-uine tha ri teachd ; nach dean sibh cabhag air 
bith gu dol as o phianta siorruidh? O! nach 
eisd sibh ri reusan, 's nach leig sibh fhaicinn gur 
daoine sibh. An ni reusanta" dhuibhse dol a 
dheanamh stri ri 'r Cruthai'-fhear ?" lsai. xlv. 
9. no "sibh fein a cllruadhacha , na aghaidh." 
lob ix. 4. "Mar gu 'n deana 1 neart Israeil 
breug! ,, 1 Sam. xv. 29. An ni reusanta dhuibhs' 
air an do bhuilich Dia caileigin do thuigse, 'ur 
beatha a chaithe direaclr* an agaidh na criche 
gus an deachaidh 'ur cruthacha', 's a bhi air 'ur 
tilgeil amach, mar chre bhriste, do 'n otrach ? 
Am beil e iomchui 1 gu ?m biodh an aon ni san 
t-saoghal so tha comasach air eolas a ghabhail air 
toil Dlie, 's air gloir a thoirt da, ain-eolach air a 



81 



Chruthai'-f hear, is neo-easgaidh na sheirbhis ? 
seadh, gu 'm biodh e ri ar-amach na aghaidh, is 
a' tilg-eil a shile na eudan? Eisd, O neamh, 
agus thoir aire, O thalaimli thuga* na bruidean 
fein breith ma tha e ceart gu 'n deanadh iadsan, 
a rinn Dia " altrum is a thogail suas ar-amach 
na aghaidh," Isai. i. 2. Nach toir sibh breith 
cionnas a thig e do na dreasan agus do 'n droig- 
hinn clol sios an cath an aghaidh an teine mhill- 
tich ? Isai. xxvii. 4. no " do chre na talmhainn 
stri dheana' r' a Cruthai'-f hear ? Ma tha bheag 
idir do reusan agaibh, is eigin dlmibh aideacha" 
nach 'eil so ceart: agus mu'r 'eil, c' arson a 
dh'fhanas sibhse ni 's faide mar a tha sibh, gu'n 
bhi reidh ri Dia le iompacha' 's le aithreachas? 

Ciod a their mi ? Dhuraiginn m' anam a 
bhuileachadh air a chuis so, O nan tuga 1 sibh 
ach eisdeachd dhomh! is gu 'n toisiche' sibh air 
ball air caithe-beatha nuadh. O, nach gabh sibh 
os laimh bhi glan ! c 1 uin idir a thachras e ? An 
e nach cuir mi iompaidh air aon neach agaibh ? 
A leughadair, nach eisd thusa rium air a h-aon? 
Nach suidh thu sios, nach smuaintich thu air a 
chuis so, 's nach faic thu gur e do ghliocas pil- 
leadh. Thig, agus reusanaicheamaid le cheilej 
an glic dhuitsa fuireach mar tha thu? an suidh 
thu mar a th'agad gus an tig a mhuir-lan tharad ? 
An glic dhuitsa dol a dh' fheuchainn am bi Dia 
cho math as fhocal; agus thu fein a mhilleadh 
le barail fhaoin gu 'n eirich gu math dhuit ge 
nach bi thu air do 1^01111^1^' ? 

Ach tha fios agam nach gabh sibh mo chom- 
hairle ; gu'm bi a chuid is mo agaibh mar a bha 
iad ; is gu 'n dean iad mar a rinn iad. Tha fios 
agam gu 'm pill am misg'ear gu mhisg ; an ceal- 
gair gu cheilg; an slaoit-fhear gu shlaoit, is an 



82 



nco-ghlan gu neo-ghlaine a ris. Och! an eigln 
domh 'ur fagail far an robh sibh, n'ur n-ain-eolas 
no n'ur n-aingidheaclid ; n'ur fuar-chrablia no 
n'ur mi-mhothacha' 5 ! Ach iiiur d 1 theid agam 
air tuille, suidhidh mi sios a chaoi 5 call mo 
shaoithreaoh, is a thaomadh amach nVosnaich 
osceann thruaghana' bochd tha basachadh. 

O peacaich gun ehiall ! ciod a chriocli gus an 
tig iad ! ciod a ni iad san la anns an d 1 ting Dia 
g' an amharc ? " Co dli 1 ionnsuidh a theicheas 
iad airson cobhair?" Isai. x. 3. Cia glan a 
chair am peaca* 5 druiVaclid orra, a rinn Dia 'n 
t-saoghail so an dalladh! Cia an bhar a tha iad 
air am mealladh, cia bodliar an cluasan, cia 
cruaidh an cridheachan? Tha iad aig an Aib- 
histeir air a smeide; ge &* glaodh mise cian, gun 
neach ga'm fhreagairt. Feudaidh mi reusan- 
nacha 1 riu bliadhna an deigh bliadhna; eisdidh 
iad rium agus is e sin uiF e. A dh' aindeoin na 
's urra' mi radh, leanaidh iad r 1 am peacana ge 
d 1 innis mi dhoibh gu bheii bas anns a chupa, 
glacaidh iad e: ge d' innis mi dhoibh gu bheil 
iad san t-slighe leathainn da 'n crioch leir sgrios, 
gidheadh theid iad air an aghaidh. Tha mi 'g 
innse' dhoibh an cunnart, ach cha ghabh iad 
suim dheth. Air uairibh, saoilidh mi gu maoth- 
aich trocair Dhe iad, is gu 'n toir gach caomh- 
chuire tha e toirt seachad na f hocal buaidh orra ; 
ach gheibh mi iad direach mar a bha iad. Uair 
eile, saoilidh mi gu 'n cuir uabhasan an Tighearn 
eagal orra; ach cha druigh so orra cuideachd. 
Eisdidh iad am focal, cordaidh an t-searmoin 
riu, 's molaidh iad am ministeir; ach caithidh 
iad am beatha direach mar a rinn iad roimhe, 
Cha toir iad diultadh dhomh, ach cha mho bheir 
iad geill domh. Cruinnichidh iad gu focal Dhe, 



83 



suidhidh iad mu 'm ehomhair mar a phobull-san 
eisdidh iad mo bhriathra; ach cha chuir iad aon 
an gniomh dhiu. Tlia speis aca do mhinisteirean, 
agus seasaidh iad suas air an son, is tha mise 
dhoibli "mar oran ro thaitneach duine aig am 
biodh guth binn," ach cha 'n urra' mi 'm faotainn 
gu teachd fo chuing Chriosd. Tha gaol ac* orm, 
is tha iad ulla' gu radii gu 'n dean iad ni air 
bith air mo shon: ach airson mo bhuidheachais, 
airson m' anama, cha 'n urra' mi chur mar 
fhiach' orra cul a clmr r' am peacaidh, an droch 
cuideachd a sheachnadh, agus sgur da 'n neo- 
mheasarachd, d' am buannachd eacorach, &c. 
Cha 'n urra 1 mi thoirt orra toiseacha' ri urnuigh 
chur suas nan teaghlaichean 's nan ionada uaig- 
neach; ge do gheallas iad dhomh a dheana*, 
cosmhuil ris a mhac easumhal, a thuirt, ci Tha 
mi dol, a Thighearn" ach nach deachai, Mat. 
xxi. 30. Cha 'n urra mi thoirt orra gu r n gabh 
iad eolas air an creide ge d' robh iad ullamh gu 
basacha' le diobhail eolais, lob xxxvi. 12. Tha 
mi 'g innse' dhoibh an truaighe, ach cha chreid 
iad nach 'eil gach ni ceart. Ma dh* innseas mi 
dhoibh gu h-araid gu bheil eagal orm airson a 
leithid so, no leithid so do reusain, gu bheii an 
staid gu h-olc, measaidh iad mi 'm dhuine achas- 
anach, draghail: no, ma mhosglas iad beagan 
san am, air ball tha n' t-Aibhisteir ga 'n cur nan 
cadal a ris, agus tha iad a' call na bli 5 aca do 
mothachadh. 

Mo thruaighe ! mo luchd-eisdeachd bhochda ! 
ji eigin dhoibh mu dheire basacha' nan ceudan, 
nuair tha am ministeirean cho deigheil air an sab- 
hala' ? Ciocl an t-innleachd a ghnathaicheas mi 
leo, nach do ghnathaich mi cheana ? " Ciod a 
ni mi airson nighean mo phobuill," Ier. ix. 7. " 



84 



O Thighearna Dhia cuidich. Och ! am fag* mi 
iad mar so ? Mur eisd iadsan mi, gidheadh eisd 
tlmsa mi : O gu 'm bitheadh iad fathasd beo ann 
ad sliealladh ! A Thighearna sabhail iad air neo 
tha iad caillte. Ghuileadh mo chridhe nam faic- 
inn an tighean ri theine mu ^n ceann, is iad nan 
suain chadail nan leapaichean ; agus nach goirte 
na sin le m' anam a bhi gam faicinn a' tuiteam 
ann an teine siorruidh ! A Thighearna gabh 
truas diu, agus spion amach as an tein' iad : sin 
amach do ghairdean cumhachdach, agus bidh an 
obair deanta ; ach air mo shonsa dheth, cha 'a 
urradh mi buadhachadh." 

CAIB. IV. 

Jl feuchainn chomliaran lets an aithnichear a 
mlminntir neo-iomrpaichte. 

Cha mhor a chuireas e air daoine sinn a bhi lab- 
hairt an aghaidh a pheacaidh, ni \s lugha na thig 
sinn dluth 'g am broilleach agus a shonraicheas 
sinn amach a ghne pheacaidh sin sam bheil iad 
fein gu h-araid ciontach. Cha'n 'eil Daibhidh a' 
gabhail dusgai 1 sam bith le samhluidhean is coim- 
easan an Fhaidh, ach gus am beil e teachd dir- 
each gu uchd is ag innse dha gu soilleir, " Is tus' 
an duine," Aidichidh, ach beag, gach aon gu 
bheil iompachadh 's ath-nuadhacha , ro-f heumail, 
ach tha iad gan sgrios fein le barail mhealltach 
gu bheil an obair deanta cheana. O 'n tha fios 
aca gu bheil iad saor do 'n cheilg oillteil sin tha 
toirt air cuid do dhaoine sgail chreidimh a chur 
umpa chum an aingidheachd a chleith agus co- 
imhearsnaich a mhealla , , tha iad ga meas fein 
treibh-dhireach ; gun smuaineacha , gur teaga' 
gu bheil ceilg is dluithe 's is cunnartaiche na i so 



85 



ceangailte riu ; a cheilg sin leis am beil neach a' 
mealladh anama fein, Seum. i. 26. Acli tha 
cridhe 'n duine na ni cho chealgach agus fein- 
mhealltach, as nach eil fios agam co dhiu 
duiliche, is seirbhe, no is feumala' 'n obair dol 
gu rusgadh is gu leige' ris. Mo thruaiglie mo 
luclid-eisdeach neo-iompaichte 's eigin doibh an 
cridhe fhaicinn no blii caillte. Acli cionnas is 
urra' sinn a leigeadh ris doibh ? 

" Cuiclich mi, O Sholuis a rannsuicheas na 
h-uile nithe, s 1 dean thusa soilleir do 'n fhein- 
mhealltair am bunaehar faoin air a bheil e leagail 
a steidhe. Stiuir mise, Thighearna Dhia, mar a 
rinn thu 'm faidh, gn seomraiche nan iomhaigli ; 
cladhaich troimh a bhalla sin tha cuartachadh 
cridhe a pheacaich, is leig ris na graineileachda 
diomhair sin, tha ga *m falach fein na ionadan 
dorcha.' O cuir aingeal air thoiseach orm a dlr 
fhosgladh gach cearna nan cridhechan 's a 
thoirt air na geataichean iaruin fein sgaoileadh 
o cheile, amhuil mar a rinn doirsan a phriosuin 
ro' do d' sheirbhiseach Peadar. Agus, mar nach 
bu luaithe bhlais Ionathan a nihil na bha' shui- 
lean air am fosgla', mar sin deonuich, O Thig- 
hearna, 'nuair a chi no chluinneas na h-anama 
dalla 1 truagha, ris a bheil mo ghnothach-sa, na 
briathra so, gu *m bi 'n inntin air a soillseachadh, 
's an coguisean air an dusgadh le geur-inhotha- 
cha', chum as gu faiceadh iad le 'n suilean is 
gu 'm biodh iad air an iompachadh, \s gu 'n 
deana' tusa an leigheas.*" 

Is eigin duinn a thoirt fainear, mu 'n toisich 
sinn ris an rannsacha' so, gu bheil e deirbhte 
gu'm feud daoine moran earbsa bhi aca gu bheil 
an staid gu math 'nuair tha i gu h-olc. Cluinn 
beul na firinn fein a leigeil fhaicinn an cuis Lao= 



86 



dicea, gu feud daoine blii " truagh agus bochd 
agus ainniseach, agus dall agns lomnochd," is 
gun fhios aca fein air ; seadh, iiuair a tha iad 
Ian earbsach gu bheil iad " beartach, agus air fas 
saibhir ann an gras," Taisb. iii. 17. " Tlia gineal- 
ach ann a tha glan nan suilean fein, is gidheadh 
nach 'eil nighte o 'n sakhar." Seanr. xxx. 12. 
Co b' f hearr barail air a staid fein na Pol, 'nuair 
a blia e fathasd neo-iompaiclite ? Rom. vii. 9. 
Air choir as gu bheil iadsan gu ro-mhor air am 
mealladh, a tha saoilsinn gur leoir an dearbha^ 
dhoibh gu bheil a chuis ceart ma tha 'n earbsa 
laidir. Iadsan aig nach 'eil barantas ni s fearr 
na so air an iompachadh, cha 'n 'eil fhios aca 
fathasd ciod is ciall da. 

Ach gu teachd ni 's dluithe d'ar gnothach: 
Thachair do 'n mhuinntir air a bheil sinn ag 
iomra 1 mar a thachair do luchd-leanmhuin an 
Ana-criosd, tha cuid dhiu tha giulan an comharan 
am follais air clar an eudainn ; agus cuid eile, ni 
's falaichte na sin, air an dearnaibh. Tha iomadh 
seorta air an cuir sios agus air am fagail fo bhinn 
bais anns na sgriobhtura eagalach so leanas d' an 
coir dhuibh-se aire shonraichte a thabhairt, a 
dl^fheuchainn nach 'eil sibh fein san aireamh. 
Ephes. v. 5, 6. " Oir tha fios agaibh air so nach 
'eil aig striopaichean, no aig neach neo-ghlan, no 
aig duine sanntach, a tha na f hear-iodhol-aoraidh, 
oighreachd an rioghachd Dhe agus Chriosd. Na 
mealla' neach air bith sibh le briathran faoin; 
oir arson na nithe so tha fearg Dhe a 1 teachd air 
cloinn na li eas-umhlachd," Taisb. xxi. 8. Ach 
aig an dream sin a tha gealtach agus mi-chreid- 
each, agus graineil, agus aig luchd-mortaidh, 
agus striopachais agus druidheach, agus iodhol- 
aoridh, agus aig.na h-uile bhreugaire bidh an 



87 



cuibhrionn aims an loch a ta dearg-lasadh le teine 
agus pronnusc ; ni is e *n dara bas ! 1 Cor. vi. 
9, 10. " Nach 'eil fios agaibh nach sealbhaich 
luch deanamh na h-eu-corach rioghachd Dire? 
Na meallar sibh, cha sealbhaich luchd striopa- 
chais, no luchd iodhol-aoraidh, no luchd adhal- 
truis, no luchd macnuis, no na daoine tha ciontach 
an neoghloine mhi-nadurra', no luch goid, no 
luch sannt, no misgearan, no luchd annacainnt, 
no luchd foireigne, rioghachd Dhe : faic Gal. v. 
19, 21. Mo thruaighe iadsan aig a bheil an 
anamianna, sgriobhta measg nam buidhnean so. 
Feadaidh iadsan fios a bhi aca, cho cinnteach as 
ged innse 1 Dia dhoibh e no neamh; gu bheil iad 
fathasd gun naomhachadh agus, amis an staid sin, 
nach 'eii e comasach dhoibh air choir air bith a 
bhi air an sabhaladh. 

Tha gach seorsa dhiu so mata (gun aga' air 
bith) neo-iompaichte ; tha iad a 1 giulan an com- 
haraidh ann an clar an eudainn. 

1. Na neo-ghloin. Tha iad so do ghnath ann 
an aireamh nan gobhar a sheasas air an laimh 
chli ; *s co air bith eile tha air am fagail amach, 
tha 'n ainmsan air a chur sios anns gach aon do 
na clair anamianna sin a chunnaic sinn, Ephes. 
v. 8. Taisb. xxii. 8. 1 Cor. vi. 9, 10. 

2. Na sanntaich. Tha iad so anns gach ait 
air an sonracha' mar luchd iodol-aoraidh, is 
dorus na rioghachd air a dhruideadh orra air an 
ainm, Ephes. v. 8.; Col. iii. 5.; 1 Cor. vi. 9, 10. 

3. Misgearan. Cha 'ii e 'mhain iadsan a tha 
'g ol air falbh an reusain, ach mar an ceudna, 
agus gu h-araid, iad sin tha tuille 's laidir, seadh, 
airson deoch-laidir. An aghaidh na muinntir so 
tha beul Dhe fein a' glaodhaich truaighe, 's a' 
barrantachadh nach "eil " pairt sam bith aca do 
rioghachd Neimh. ,, Isai. v. J 1, 12,22.; Gal. v. 21. 

E 



88 



4. Breugairean. Tha 'n Dia sin nach feud 
breug a dheanamh ag innseadh dhoibh-san, 
nach 'eil cuid sam bith aca d'a rioghachd-san, is 
nach d' theid iad gu brath a steach d' a thulaich : 
ach gu faigh iad an cuibhrionn le Athair nam 
breug, (an ti d' am beil iad nan cloinn) anns an 
loch theine. Salm xv. 1, 2. Taisb. xxi. 8. 27; 
Eoin viii. 44. Seanr. vi. 1 7. 

5. huclid-mhionn. Gun aithreachas goirt agus 
grad, is i crioch no muinntir so leir-sgrios ullamh, 
agus damnadh cinnteach, gun innleachd air bith 
air a sheaclmadh, Seum. v. 12.; Sech. v. 1, 3. 

6. Luchd anacamnt agus cul-chainidh, a tha 
ullamh gu droch sgeul a thogail no airis an 
aghaidh an coimhearsnaich, is gach salchar a 
dh' f h'eudas iad a thilge' na eudann ; no tha ga 
lot gun fhios da air a chul-thaobh. Salm xv. 
1,3.; 1 Cor. vi. 10. agus v. 1 1. 

7. Luchd goid, foir eigne ''s hreith air-etgm, a 
tha sarachadh 's a' bleith nam bochd, is a 1 deanadh 
anacothrom air bith air am braithrean gach uair 
a gheibh iad fath air bith air a dheanamh. Biodh 
fios aca so air fad gu 'm bi Dia na dhioghaltair 
orra, 1 Thessal. iv. 6. Cluinnibh, O sheirbhisiche 
bradach, mi-dhileas agus struidheil; cluinnibh 
O luchd-oibre cealgach anns gach ceaird ; cluin- 
nibh 'ur binne: druididh Dia gu cinnteach a dhorus 
oirbh-se, tionndaidh e 'ur n-ionmhas eu-corach 
gu ionmhas feirge, 's bheir e air 'ur n-or is air 
'ur n-airgiod, a fhuair sibh gu h-eas-ionraic, 'ur 
claoidh mar mhiotailt leaghta *n taobh astigh 
dhibh, 1 Cor. vi. 9, 10. Seum, v. 2, 3. 

8. Gach uile neach a tha ri dear in ad am 
bitheantas air aoradh Dhe : nach 'eil ag eisdeachd 
fhocail no gairm air ainm : a tha cumaii air ais 
urnuigh o Dhia, 's nach 'eil a' gabhail suim d' an 



89 



anama fein no do anama 'n teaghlaichean, ach a 
tha a caitheadh am beatlia gun Dia anns an 
t-saoghal," Eoin viii. 47.; lob xv. 4.; Salm xiv. 
4.; agus lxxix. (?.; Ephes. ii. 12.; agus iv. 18. 

9. I ads an a tha gleidhe* cuideachd amaideach, 
no olc* Thug Dia barantas seachad gu 'n sgrios 
e mhuinntir so air fad, is nach d' theid iad gu 
brath asteach da aite comhnuidh, Seanr. xiii. 20.; 
agus ix. 6.; Salm xv. 4. 

10. Iadsan a bhios rifanaid air diadhachd, is 
a* 1 deana' sgeig is tair air daoine diadhaidh air an 
aidmheil naomha, "s air an giulan faicilleach ? 's 
a tha deana' sporsa dhoibh fein do anmhuin- 
neaclid is do fhailinne nan creideach. Cluinnibh, 
a luchh-fanaid, 'ur binne eagalach. Seanr. xix. 
29.; agus iii. 34. 2 Chron. xxxvi. 16.; Mat. 
xviii. 6. 

A pheacaich, rannsuich gu curamach a dh^ 
fheuchainn nach 'eil thu fein a measg aon seorta 
do 'n mhuinntir sin a chaidh ainmeachadh ; oir 
ma 's e so do chor tha thu fathasd H an domblas- 
sath an t-searbhadais agus an euibhreacha a 
pheacaidh f 1 oir tha gach seorta dhiu so a 1 giulan 
an comharra cho soilleir air clar an eudainn as 
nach 'eil aga 1 air bith nach clann do 'n bhas iad. 
Agus ma seadh, gu'n gabha' Dia truas d' ar co- 
thionail bochda ! O cia beag an t-aire bhios air 
fhagail 'nuair a bhios na deich seortai' so air an 
toirt asda ! Och I cia lion dorus, cia lion eudann 
air an eigin duinn a sgriobhadh " Gu 'n deanadh 
Dia trocair oirnn !" A dhaoine cionnus is urra' 
sibh a chur an ceill duibh fein gu bheil V staid 
gu math, 'nuair a tha Dia o neamh a' labhairt 
'nur n-aghaidh, agus a barrantacha' dhuibh gu 
bheil sibh an staid damnaidh? Ceadichibh 
dhomh reusanacha' ribh ann am briathra Dhe 



90 



" Cionnus a dlr fheudas tu radh. Cha n eil mi 
salach ?" Ier. ii. 23. " Feuch do shlighe sa 
ghleann, tuig ciod a rinn tira." A dhuine nach 
'eil do choguis fiosrach air do chuil-bhearta ceal- 
gach, air do chionta uaigneach, air do shlighe 
bhreugaich? Seadh nach 'eil no chairdean, do 
theaghlach, do choimhearsnaich, nam fianuisean 
air do dhearmad air aoradh Dhe, air do chleach- 
da' sanntach, air do ghiulan mirunach agus far- 
madach ? Nach feud iadsan a chi thu dol seachad 
a radh Sin struidhear costail ; no, Sin misg'ear 
poiteil ; fear-taghail droch cuideach ? Sin 
duine droch-theangaeh ; no, fear-fanaid, no duine 
aig a bheil caithe-beatha mi-theisteil ?— Mo 
mhuinntir iomhuinn, sgriobh Dia mar gu 'm b' 
ann le gath-greine, sah leabhar sin leis an toirear, 
breifti oirbh, nach e bheag dheth so suaicheantas 
a chloinne-san ; is nach d- theid aon neach do 'n 
mhuinntir so, ni 's lugha no bhios e air ath-nuad- 
hacha' le gras an iompachaidh, gu siorruidh as o 
dhamnadh ifrinn. 

O nach gabhadh sibh os laimh a nis " aith- 
reachas a dheanamh, agus pilleadh o 'ur nuile 
chionta, chum as nach deanadh aingidheachd 'ur 
milleadh Esec. viij. 30. Och, a pheacacha' 
cruaidh-chridheach ! an eigin domh 'ur fagail mu 
dheire far an robh sibh ? Am feum mi 'm pohVear 
fhagail san tigh-osda? Am feum mi fear an 
t-sugrai' fhagail r'a mhacnus? Am feum mi 
am mi-runach fhagail na nimh ; is fear nam 
breug no nam mionn a 1 cluiche ri bruaich an 
teine shiorruidh ? Ma 's eigin, biodh fios agaibh 
uile, gu'n d 'fhuair sibh rabha', 's gu bheil mise 
saor o r ur fuil. Agus, " co dhiu a dh' eisdeas 
daoine no nach eisd," fagaidh mi na sgrioptura' 
so maille riu, an dara cuid mar thairneanaich g' 



9i 



an dusgadh, no mar iaruin-losgai g 1 an cruad- 
hacha' 's gam fagail gun mhothacha', Salm lxviii. 
21. " Ceann a naimdhe bristidh Dia, agus 
claigeann greannacli an duine sin a theid air 
aghaidh gu dana na aingidheachd." Seanr. xxix. 
1 . " An ti glieibh achasan gn ininic, is a chruaid- 
hicheas a mhuineal, di-mhilltear e gu h-obann, 
agus gun teasairgin." Caib. i 24, &c. "A 
chionn gu 'n do ghlaodh mi, agus gu 'n do dliiult 
sibh, gu'n do shin mi 'mach mo lamh, is nach d' 
thug duine fainear, &c. Ni mise fan aid 'nuair a 
thig 'ur truaighe, 'nuair a thig 'ur leir-sgrios 
amhuil mar ioma'-ghaoth. 

Cha 'n 'eil teagamh nach 'eil moran a nis ga 
meas fein sonadh 's a" saoilsinn gu bheil gach ni 
ceart, a chionn nach feudar a bheag a chur as an 
leith do na peacaidh sin is soilleire 's is truime 
cionta, bha 'n ceart uair air an ainmeachadh. Ach 
is eigin domh innse' dhuibh gu bheil seort' eile 
do dhaoine neo-naomhaicht'' ann, ge nach 'eil iad 
a giulan an comharai' air clar an eudainn mar a 
mhuinntir so ; ach aig a bheil e ni 's falaichte, 
mar gu 9 m V ann air an dearnaibh. Tha 'n 
dream so gu bitheanta ga meaUa' fein cho math 
ri daoin' eile, 's air am meas nan fior chriosduP- 
ean 'nuair tha 'n cridhe fad na h-uine lan do 
ghaoid is do mhi-fhallaineachd. Tha moran diu 
dpi roi* 'n t-saoghal gun uirread as duine a chur 
amharuis orra\ gus an toir bas agus breitheanas 
gach ni gu solus. Tha na fein-mhealltairean so 
mar gu'm b' ann a' teachd direach gu geata' 
f hlaithinis le lan earbsa ri dol astigh ; is gidheadh 
tha iad air an druideadh amach air a cheann mu 
dheire, Mat. vii. 22. 

Mo bhraithre ionmhuinn, guidheam oirbh aire 
shonraicht' > a thoirt do na smuainte cudthromach 



92 



so, 's an ghleidhe' gu daingean 'nur cnirnhne, 
" Gu bheil na nriltean air an call le bhi toirt 
fasgai' do pheacaidh diomhair eigin, a tha, clia 
'n e 'mhain, falaiclite o dhaoine, eile, acli mar an 
ceudna uapa fein a chionn nach 'eil iad a' mion- 
rannsach an endue/' Feudal duine bin saor o 
ghraineileachd fholais, is gidheadh basacha* le 
gaoid no galar faluichte. Ainmichidh mi a dha- 
dheug do na peacaidh diomhair so leis am beil 
na milte an am a air an sgrios. Rannsaichibli gu 
curamach, a dh' f heuchainn nach 'eil aon air bith 
do na comharan bais so ri f haotainn oirbh ; oir 
tha gach aon diu a' leigeil fhaicinn gu bheil 
neach air bith air am faighear iad fathasd gun 
ghras, gun iompachadh. Air an aobhar sin, mar 
is ionmhuinn leibh 'ur n-anama, leughaibh agus 
eisdibh na nithe a leanas le mor-fhaicill agus 
curam, 's le eud naomh mu 'ur tiomcholl fein, 
eagal gu faighear oirbh aon air bith do na com- 
haran sin a theid ainmeachadh. 

1. " Dall ain-eolais." O, cia lion anam truagh 
tha 'm peaca' so a' mille' gun fhios ! Hos. iv. 6. 
'nuair a tha iad a' saoilsinn gu bheil an cridhe 
ceart, is gu bheil iad air an rathad dhireach gu 
neamh ! 'S e so am murtair a tha sgrios nam 
miltean gu samhach, is gun iad a' faicinn no 
mothachainn co 'n lamh a tha gan cosgairt. 
Ciod air bith leth-sgeul a th' agaibh airson 'ur 
n-ain-eolas, feudai' sibh fhacinn gur peaca' mill- 
teach do 'n anam e, [sai. xxvii. 11. 2 Thess. i. 
8. 2 Cor. iv. 3. Nam faiceadh sibh lan tighe 
do dhaoine, air an stiuradh a lion, aon is aon, le 
'n suilean codaichte, gu beul furnais theine, ' gun 
fhios aca c' ait an robh iad a' dol gus am bidh 
iad air an tilge' sios innte, nach bidh sibh air 'ur 
lionadh le gairr'-eisin leis an t-sealladh ? Ach 



93 



nach goirte na sin smuaineach air ceudan anus 
na h-uile co-thional< a th' air an tiigeil do ifrinn 
gun fliios dlioibh le dall aineolas. O, bithibh air 
'ur faicill an aghaidh a pheacai so. Na saoilibh 
gu'n gabh ni air bith 'ur leth-sgeui airson ain- 
eolais; tha sibh a gleidheadh 'ur murtair ann 'ur 
sgeith, ma 's e's gu blieil sibh a' toirt da fardaich. 

2. " Bin gleidlie' pairt do'n chridhe air ais o 
Cliriosd." An t-iomlan a threigsinn airson 
Chriosd, "fuath thoirt do athair agus do mhathair, 
seadh agus do bheatha duine fein" air a shon " Is 
cruaidh an gnothach so," Luc. xiv. 26. Tha cuid 
a ni moran; ach cha bhi cuid aca do 'n chreid- 
amh sin a dh' i arras gach aon ni orra. Gu brath 
cha toir iad iad fein gu builleach suas do Cliriosd, 
is cha bhi iad gu h-iomlan striochdta dha. Is 
eigin doibh peaca' milis eigin a ghleidhe' ; cha 'n 
'eil toil aca iad fein a dhochann ; no dealachadh 
ri 'm beatha, ri 'n cliu, ri 'n saorsa, ri 'm maoin, 
is ri 'n leithide sin do nithe. Tha moran mar so 
a' gabhail Chriosd air thuiteamas, gun smuain- 
each, air chumhanta, 's gun fhuireach gus an 
cunnt iad an costus. Is mearachd so anus an 
steigh a mhilleas an t-iomlan, is a sgriosas gu 
siorruidh gach neach a bhios ciontach ann, Luc. 
xiv. 28. Mat. xiii. 21. 

3. " Fuar-chrabha'." Tha moran gan toil- 
eachadh fein le taobh amach a' di^idei', Tha iad 
a' dol roi' gach saothair is dleasna's naomh on' 
leith amuigh; is an sin tha iad a' stad gun dol 
iii's faide, Mat. xxiii. 25. Tha 'm mearachd so 
a' mealla' dhaoine ni 's mo, 's gan sgrios ni's 
cinntiche na aingidheachd fhollais; amhuil as 
mar a rinn e air no Pharaisich, Mat. xxiii. 31. 
Tha iad ag eisdachd, a' trasg, ag urnuigh, a' toirt 
deirce seachad ; is uime sin cha chreid iad nach 



94 



'eil an staid gu math, Luc. xviii. 1J. Acli ged 
dhean iad so uile, as eugais obair a chridhe, agus 
cumhachd is beatha na diadhachd a ruigheachd 
air an anam, tha iad a' tuiteani air a cheann mu 
dheire do ifrinn, ged bu mhor an dochas agus an 
earbsa gu 'n robh iad air an t-slighe dhirich dh' 
ionnsui' neamh, Mat. vii. 22, 23. O cia eagalach 
an staid so, 'nuair nach 'eil feuni air bith do 
dliuine 'na chreideimh, acli amhain gu' chruad- 
hachadh na chionta, 's gu anam a mliiHe' le 
mearaclid ! 

4. " Run agus crioch mhearachdach ann an 
oibre mhath agus dhiadhaidh,'' Mat. xxiii. 25. 
B' e so sgrios an Pharaisicli. O cia Honor anam 
truagh a th' air am mille 1 leis so, 's a tha tuiteam 
do ifrinn mu bheil iad a 1 faicinn am mearachd ? 
Tha iad a' gnathachadh deadh oibre, 's an sin a? 
saoilsinn gu bheil gach ni ceart ; is gun iad fad 
na h-uine toirt fainear gur ann o run saoghalf 
agus feolar a tha so uile a 1 sruthadh. Tha e 
tuille 's fior gu 'm beil am peaca' so air uairibh 
a faotainn greim air an duine fhior-iompaichte 
fein ; acli an aite buadhachadh gu bitheanta, no 
riaghladh ann, tha e na chuis fhuath agus iris- 
leachaidh dha, Rom. xiv. 7. Ach 'nuair is e 'n 
t-aobliar mu bheil neach air bith a dol am bith- 
eantas mu thiomchioll dleasnais mhath agus 
dhiadhaidh a thoileachadh a choguis, a dh' f hao- 
tainn ainm bhi diadhaidh, a " chum as gu faichte 
le daoin' e," a leigeil f hacinn a ghibhtean agus a 
cheatfar, no sheachnadh iomradh sgainneileach 
a bhi mi-dhiadhai , , no leithide sin ; tha a chridhe 
fathasd cealgach agus mi-fhallain, Hos. x. 1. 
Sech. vii. 3, 6. O sibhs* aig a bheil deadh aidm- 
heil ! na 'm bu mhath leibh gun sibh fein a 
1111^1^, feuchaibh nach e mhain gu bheil 'ur 



95 



n-oibre math ach mar an eeudna, seadh agus gu 
sonraichte, gu bheil 'ur run agus 'ur crioch math 
cuideachd. 

5. "Earbs'as'ur fireantachd feiu/' Luc. xviii. 
9. Is eucail so a sgriosas an t-anam, Rom. x. 3. 
'Nuair tlia daoine a' deanamh bun as am firean- 
tachd fein tha iad gun aniharus a 1 cur cul ri 
fireantachd Chriosd. Mo chairden, tha faicill 
feu mail dhuibh air gach aon taobh; oir feudai', 
cha 'n e 'mhain ur peacaidh, ach ur dleasnais 
mar an ceudna ur dite.' Theaga' nach d' thainig 
so riabh fainear dhuibh ; gidheadh cha 'n 'eil ni 
air bith is cinntiche na gu'm feud duine a bhi air 
a sgrios le sgail fireantachd is le samhla' grais 
cho math as le peacaidh grain eil agus foliais. Is 
ann mar so a thachras, 'nuair tha earbsa aig duine 
gu'n dean oibre fein fhireanachadh 'm fianuis De, 
a cheartas a dhioladh, a chorruich a thraoghadh, 
'fhabhar is a ghean-math a chosnadh, agus mai- 
theanas a thoilltinn; oir ciod so ach Criosd a 
chur a dhreuchd, agus slanui'fhear a dheanamh 
d' ar grasan agus d' ar deanadas fein. Bithibh 
air 'ur faicill an aghaidh so, a luchd aidmheil, air 
lionmhoireachd no air feathas 'ur n-oibre, ni an 
aon ni so an t-iomlan a mhilleadh. Air an aobh- 
ar sin, 'nuair is saibhire 's is fear a ni sibh 'ur 
dleasnas, bithibh cinnteach nach earb sibh ni sam 
bitli ri so, ach gu 'n leig sibh 'ur taice gu h-iom- 
lan ri Criosd. Measaibh 'ur fireantachd fein mar 
bhroineagan, Salm cxliii. 2. Phil. iii. 9. Isai. 
lxiv. 6. Neh. xiii. 22. 

6. " Naimhdeas agus fuath os n-iosail do ro- 
fhaicill is do theanndachd na diadhachd." Tha 
moran do dhaoine deadh-bheusach aig a bheil 
suim do chrabhadh is do ghiulan riaghailteach o 
'n taobh amuigh, ach aig a bheil fior-naimhdeas 



96 



do ro theanndachd, agus fuath do bheatha 's do 
chumhaclid na diadhachd, Phil. iii. 6. le Gniomh. 
ix. 1. Cha chord e riu bhi faicinn cuid do dhaoine 
tuille 's diadhaidh mar tha barail acasan, is a 1 
cur tuille 's a choir do shaothair orra fein mu 
thiomchioll an creidimh. Tha iad a' diteadh na 
mor-fhaicill is an teas-chrabhaidh so, mar neo- 
nachas, mar amaideachd agus an-bharr eud. Ma 
chi iad searmonaiche ro-dhurachdach, no Crios- 
duidhean fior chrabhaidh, tha iad ga meas nan 

daoine neo-shuidhichte, 's air bheagan ceile. 

Tha e soilleir nach 'eil speis aig a mhuinntir so 
do naomhachd mar naomhachd, (oir nam bith- 
eadh, bhiodh an speis bu mho aca do 'n tomhas 
bu mho dhi) 's air an aobhar sin tha iad gun ag 1 
air bith mi-fhallain nan cridhe, cia math air bith 
a bharail a tha ac" orra fein. 

7. "A bhi stad aig tornhas araid do dhiadh- 
achd:" 'Nuair a bhios aca direach uirread as a 
shabhalas iad (nam barail fein) cha 'n 'eil iarruidh 
ac' air tuille ; 's leis so tha iad a' nochdadh gu 
bheil iad fada goirid air fior ghras, a bhios a** 
sior-bhrosnachadh dhaoine gu dol ni's faide air 
an aghaidh dh' ionnsuidh foirfeachd, Phil. ii. 13. 
Seanr* iv. 8. 

8. " An-bharr speis do 'n t-saoghal.'" So com- 
hara' cinnteach air cridhe neo-iompaichte, Marc, 
x. 22. lEoinii. 15. 

Tha 'm peaca 1 so gu bitheanta ga fhalach fein 
fo sgail a chreidimh 's fo dheadh aidmheil, Luc. 
viii. 14. Seadh, tha 'm peaca' so cho mealltach 
as 'nuair a chi gach aon eile sannt agus saoghal- 
tachd an duine, gu bheil e iomadh uair falaicht' 
air fein, le co-lion dreach, is leth-sgeul, is aobhar, 
a tha e toirt da fein airson a ro-churam rau'n 
t-saoghal; is mar tha e dalladh a shul fein air 



97 



chor as nach leir dha'n truaighe sin gus a blieil 
e 'g imeachd. Cia lionar iadsan a* measg luchd- 
aidmheil a tha toirt tuille do % n cridhe 's do 'n 
aigne do 'n t-saoghai na do Chriosd; aig am 
blieil an air 1 air nithe talmhaidh:" agus mar sin 
a tha leigeil fhaicinn gu soilleir gn bheil iad 
fathasd anns an fheoil, is gu 'n criochnaich iad 
ann an leir-sgrios! Rom.^viii. 8. Phil, iii. 19. 
Gidheadh, feoruich do 'ri mhuinntir so, is innsidh 
iad dhuit gu danadh, gu bheil ff speis agus meas 
ac' air Criosd thar gach ni, 's nior leige' Dia 
nach bitheadh !" ach fad na h-uine cha leir dhoibh 
gu bheil an inntin talmhaidh agus saoghalta, 
chionn nach 'eil iad a 1 mion-rannsacha ,> no toirt 
fainear oibreachaidh an cridhe. Nan ceasnaich- 
eadh iad sin le curam, gheibheadh iad amach air 
ball gur anns an t-saoghal is mo th' aca do 
thlachd is do thoilinntin, Luc. xii. 19. is gur ann 
mu thiomchioll an t-saoghail fhaotainn agus a 
ghleidhe tha chuid is mo d' an saothair agus d 1 an 
iomaguin. Dearbha 1 ni 's cinntiche na so cha 
ruig sinn a leas iarruidh air duine bhi fathasd 
neo-iompaichte. Gu 'n deonuicheadh Dia nach 
bi chuid is mo do luchd-aidmheil air an sgrios le 
laimh a pheacai'' so, gun iad ga mhothacha , ? no 
ga thoirt fainear. Feudaidh daoine bhith, agus 
tha iad gu trie, air an cum ail air an ais o Chriosd, 
le an-bharr speis do thiolaca laghail, cho math as 
leis a chaithebeatha sin is mi-laghaile sam bith, 
Mat. xii. 5. Luc. xiv. 18—24. 

8. " Mi-run laidir agus farmad an aghai' na 
muinntir sin a tha ri tair no ea-coir oirnn," Eoin 
ii 9. 11. O cia minic a chi sinn moran air a 
bheil coslas bhi diadhaidh a' cuimhneachadh ea- 
coir is a 1 gleidheadh iarmad feirge nan cridhe, 
seadh agus a' dioladh uile airson uile do 'n mhu- 



98 



inntir a rinn coire dhoibh, 's a' gabhail tlachd an 
dioghaltas, ge d' tha so calg-dhireadh an aghaidh 
iartais an t-soisgeil, eiseinipleir Chriosd agus 
naduir Dhe, Rom. xii. ]4, 17. 1. Pead. ii. 21, 
23. Neh. ix. 17. Gu cinnteach far a bheil an 
t-olc so air ghoil anns a cridhe, 's a 1 faotainn 
cead tamh a ghabhail, gun na h-uile dhicheal a 
dheanamh air fhuathachadh, agus air a chlaoidh, 
ach air a chuideachadh, tha 'n duine fathasd ann 
am fior dliomblas-sath an t-shearbhadais, agus 
ann am bas a pheacai', Mat. xviii. 34, 35. 1 
Eoin iii. 14, 15. 

A leughadair, am beil ni air bith dheth so a** 
beantuin dhuit-sa? *m bheil thu 'n aireamh pairt 
air bith do na chaidh ainmeacha'? O rannsaich 
agus rannsaich a ris; agus iarr gu soleimnt 1 air 
do choguis i dheanadh a dleasnais. Is an-aoib- 
hinn dhuit gun amharus, ma 's e 's gu faighear 
thu 'n deigh gach aidmheil mhath a rinn thu fo 
chumhachd aineolais no sao-erabhaidh, an clabar 
an t-saoghail, an nimh a mhi ruin ; air do lionadh 
le barail mhor air t-f hireantachd fein ; do chreid- 
eamh cealgach ; agus run mearachdach is crioch 
thalmhaidh agad ann an seirbhis Dhe, no fuath 
agad do fhior-theanndachd a lagha. Leigidh ni 
air bith dlim* so fhaicinn gu 'm bu diomhain 
t-aidmheil, is nach robh thu fo chumhachd na 
diadhachd— -Is amhuil a ni. 

10. "Uabhar gun chlaoidh is gun chur fo 
chois." — 'Nuair a tha daoine 'g iarruidh cliu 
dhaoine ni 's mo na cliu Dhe, 's a 1 leagail an 
cridhe air meas agus urram dhaoine, 's ni deir- 
bhte gu bheil iad fathasd 'nam peacaidh, is gu 
bheil iad nan coigrich do fhior-iompacha , , Eoin 
xii. 43. Gal i. 10. 'Nuair nach 'eil daoine a' 
faicinn, a 1 gearan, no ag caoidh ardain an cridhe, 



99 

tha e soilleir gu bheil iad fathasd marbh ami am 
peacaidh. O, cia daingean agus laidir an greim 
a th' aig a pheaca' so gu diomhair air moran do 
cridheachan, a tlia nan coigrich orra fein cho mor 
is nach 'eil f hios ac' air ! Eoin ix. 40. 

11. "An-bharr graidh do shochair agus do 
sholas," 2 Tim. iii. 4. Is dubh an suaicbeantas 
so, 'Nuair tha daoine toirt do 'n f heoil gacb ni is 
miann le\ ga sasucbadh 's ga toiieach', gun ni 
air bith aicheadb no dbiulta* dh'i; 'nuair a tba 
iad a 1 gabbail mor-thlachd nam broinn is nam 
bias a thoileacha' ; ciod air bith coslas a th' air a 
mbuinntir sin bbi diadhaidh, tlia iad gu li-iomlan 
mi-fhallain, Rom* xvi. 18. Tit. iii. 3. A bliea- 
tba sin a thoilicbeas an f heoil, cha 'n 'eil e com- 
asach gu'n toilich i Dia. " Iadsan 's le Criosd 
cheus iad an fheoil," is tha iad curamach gu cur 
na h-aghaidh, agus gu cumail fo chois mar na- 
mhaid, Gal. v. 24. 1 Cor. ix. 25—27. 

12. Leisg-thearuinnteachd agus dochas dana' 
gun bhunachar, gu bheil an staid cheana ceart," 
Taisb. iii. 17. Tha moran a' glaodhaich sith 
agus tearuinnteachd, 'nuair tha leir-sgrios a' 
teachd gu h-obann nan comhail, 1 Thess. v. 3. 
Is e so a chum na h-oighean amaideach nan cadal 
'nuair bu choir dhoibh bhi "g obair ; air an lea- 
paichean 'nuair bu choir dhoibh bhi 'sa mhargadh, 
Mat. xxv. 5, 10. Seanr. x. 5. Cha d' thug iad 
fainear gu 'n robh iad gun ola gus an d' thainig 
am fear nuadh-phosda! 's am feadh a chaidh isd 
a cheannach, bha 'n dorus air a dhrnideadl. 
O b' fhearr gu 'm biodh na h-oighean so gun 
luchd-leanmhuinn aca! Ach cia an t-aite, seadh, 
cia an teaghlach, ach beag, anns nach 'eil iad ri 
fhaotainn? Tha daoine airson an reusain is 
faoine ulla' gu chur mar fhiacha orra fein gu 



100 



bheil an staid ceart; agus mar so cha 'n 'eil suil 
aca ri atharracha% 's tha iacl a' basachadh nam 
peacaidh. Am beil sith agad? Feuch dhomh 
ciod an steigh air am beil i air a togail. Am 
beii barantas agad air a son o fhocal Dhe? an 
urradh thu comharan an f hior-clireidHch a leigeil 
fhaicinn ? am beil comhdach' agad gu bheil ni 
eigin annad nach 'eil ri f haotainn 'sa chealgair ? 
Mur 'eil, tha do shith na h-ion-eagail dhuit ni 's 
mo na aon trioblaid san t-saoghal; or cha 'n 'eil 
namhad air bith aig an anarn is mo na 'n t-sitli 
f heoloir so, tha toirt buille-bais da, 'nuair a tha 
i ri gean is gaire na eudann. 

Air learn gu'n cluinn mi nis mo luchd-eisd- 
eachd a' glaodhaicli amach leis na deisciobuil, 
" Co mata a bhitheas air an sabbata'." Thoir 
amach as ar co-thional gach aon do na deich 
seortai' mi-dhiadllai , sin a chaidh ainmeacha'' 'n 
toiseach ; is thoir a ris amach gach aon do "n 
da-sheorta-dheug chealgairean fein-mhealltach 
sin a chaidh ainmeacha , mu dheire, "s innis domh 
mu'r tearc am fuighleach a bhitheas na dheigh 
sin air an sabhala''? Cia beag an trend a bhios 
air am fagaiF nuair a bhios iad so air fad air an 
cnr a thaoibh leis na gobhair? Air mo shon fein 
deth, do 'n aireamh lionar a tha gam eisdeachd, 
cha 'n "eil an fhiughair is lugJi' agam aon fhai- 
cinn gn brath air neamh dhiu', a tha ri f haotainn 
am measg an da sheort 'ar f hichead sin a chaidh 
ainmeacha , ; ni 's lugha na bhios iad air an toirt 
gu caochla' staid le aithreachas agus fior iom- 
pacha'. 

An co-chur. A nis, a choguis, dean thusa do 
dhleasnas: labhair amach, is ruigeadh do ghuth 
gu anam gach neach a leughas no dh' eisdeas na 
nithe so. Mu gheibh thu aon sam bith air do na 



101 



1 



comharan sin a chaidh ainmeacha', 's eigin duit 
binn thoirt amach, na aghai' gu bheil e gun 
agadh neo-ghlan, Lebh. xiii. 44. Na gabh breug 
ad bheul, is na labhair sith risan aig nach 'eil 
sith o Dhia. Na toir claon-bhreith airson ana- 
miann air bith, is na deanadh fein-speis no baigh 
ris an fheoil do dhalladh. Tha mise mar mhaor 
o chuirt neimh a** sparradh ort teachd a thoirt 
seachad do chomdaich. Tha mi ga d' ghairm 
an ainm Dhe gu dol maille rium a rannsachadh 
an tighe tha fo amharus. Mar a f hreagras tu air 
a shon, air do chunnart, innis gu firinneach a 
chor agus a staid dhasan tha leughadh an leab- 
hair so no ga eisdeachd. A choguis, an e gu fan 
thu gu tur ad thosd na leithid so do am ? Tha 
mi ga d' mhionnachadh air an Dia bheo gu 'n 
innis thu 'n fhirinn, Mat. xxvi. 63. Am beil 
an duine iompaichte, no nach *eil ? Am beil da 
rireadh gradh, agus umhlachd, agus urram aige 
do Dhia thar gach ui, no nach 'eil ? Thig, cuir 
a ehuis gu bun. 

Cia fhad a bhios an t-anam so air a chum ail 
an amharus? O choguis, thig astigh ]e d' 
chomhdach. Am beil an duine so na dhuine 
nuadh, no nach 'eil ? Cionnus tha thu ga mho- 
thachadh ? An d' thajnig atharracha* mor agus 
iomlan air, no nach d 1 thainig? Ciod an t-am, no 
'n t-aite, no ciod na meadhona leis an deachaidh 
«,n t-arracha' iomlan so na h-ath-bhreith a thoirt 
m'an cuairt na anam ? Innis, a choguis, no mur 
urradh thu dearbhadh a thoirt seachad o fhocal 
De gu bheil an obair deanta ? An deachaidh an 
duine chur bharr a bhuinn fein ; bharr an dochais 
mhealltaich agus na sith mhealltaich as an robh 
aon uair earbsa? An d' f huair e geur-mhotha- 
chadh air a peacaidh, 's ris fein, is an cV thug e 



102 



suas e fein gu h-iomlan do losa Criosd ? Co 
dhiu' tha chuis mar so, no tha e fathasd fo chum- 
hachd ain-eolais agus an salchar na h-aingid- 
lieachd ? Nach d' f huair thu na lamhan buan- 
nachd an easionracais ? Nach 'eil e ain-eolach 
air urnuigh ? deardmadach air an f hocal, gradhach 
mu 'n t-saoglial? Nach do ghlac thu iomad uair 
ann am breig e ? Nach 'eil thu faotinn a chridhe 
iomad uair air ghoil le mi-run, a' losg' le ana- 
miann, no ag aomadh gu sannt? Labhair gu 
soilleir mu thiomchioll gach ni chaidh ainmeach- 
adh: an urradh thu 'n duine so, no bhean so, 
shaoradh o bhi measg aon air bith do 'n da sheort 
'ar f hichead sin a chaidh a chur sios an ordugJi. 
Ma tha e ri fhaotainn a measg aon diu, cuir a 
thaoibh e ; cha 'n 'eil a chrannchur am measg 
nan naomh; is eigin da bhi air iompacha' 's air 
a dheanamh na nuadh-chreutair, air neo cha 'n 
f heud e air chor air bith dol asteach do rioghachd 
Dhe. 

A mhuinntir ghradhacli, na meallaibh sibh fein, 
is na cuiribh lamh 'nur n-anam le sibh fein a dh- 
alla% 's le 'r suilean a dhruideadh air 'ur staid, 
Cuiribh cathair-bhreitheanais suas 'nur n-uchd 
fein,thugaibh am focal agus a choguis cuideachd : 
" Gus an lagh is gus an teisteas, ,,> Isai. viii. 20. 
eisdibh ciod tha *m focal ag radii mu thiomchioll 
'ur staid: agus O guidheam oirbh na sguiribh gu 
brath do 'n rannsacha' gus am faic sibh 'ur staid 
gu soilleir. Is ionnan agus bas mearachd a dh- 
eana' sa ghnothach so. Agus thugaibh fainear 
gu bheil foill a chridhe, carrachd a bhuaireadair, 
agus mealltaireachd a pheacaidh, uile 'nur n-ag- 
haidh, is a' co-chuideachadh a cheile chum an t- 
anam truagh a mhealladh, ler. xvii. 9. ; 2 Cor. 
xi. 3. Eabh. iii. 1 3. Seadh is tha e cho f hurasd 



103 



agus clio bitlieanta le daoine bhi air am mealla' 
sa chuis so, 's gu blieil an tuiteamas is mo gu 'n 
d' theid sibhse cuideachd am mearrachd, m' 's 
lugha na bhios sibh ro f haicilleach agus mion- 
aideach ann 'ur staid spioradail a rannsacha', 's 
ro-churamacli gun bhaigli air bith a chum ail ribli 
fein. Air an aobhar sin thugaibh ro-aire do 'n 
obair so : rannsaichibh 'ur cridlie gu ghrunnd : 
iarraibh 'ur caithe-beatha gu mion, mar gu 'm b' 
ann le coinnlean agus thugaibh gach ni gu thom- 
has air meigh an teampuill, focal De. Na biodh 
earbsadh agaibh as 'ur cridheachan fein. Rach- 
aibh dh'ionnsui' Dhia, " fear-sgrudai' cridhe 's 
airne cloinn nan daoine," chum 'ur rannsachadh 
's 'ur fidreachadh ; 'ur ceasnachadh agus 'ur dear- 
bhadh, Salm xxvi. 2. agus cxxxix. 23, 24. Ma 
's e 's nach foghainn gach cuideachadh eile gus 
an gnothach so thoirt gu crich, is gu bheil sibh 
fathasd ann an agadh, leigibh ris 'ur staid gu h- 
iomlan ri ministeir eigin diadhaidh agus dileas, 
Mai. ii. 7. Na gabhaibh fois gus an cuir sibh 
'ur slainte shiorruidh as an agadh, 1 Pead. ii. 
10. — O Thus' a sgrudas an cridhe, cuir an t-anam 
so dh' ionnsuidh na h-oibre so, agus cuidich leis 
e fein a rannsachadh ? 

CAIB. V. 

A Jenchainn truaighe eagalaich na muinntir 
neo-iompaichte. 

Is cho eagalach os ceann cainnt an staid sam 
beil gach aon anam neo-iompaichte, 's gur trie a 
smuainich mi nan rachadh agam air a chur an 
ceill do dhaoine nach robh iad fathasd air an ath- 
ghintein, gu 'n robh m' obair deanta. 

Ach tha fiosracha' goirt agam gu 'm beil spio- 



104 



rad cadail agus suain' air faotainn grehn cho 
daingean air daoine mi-naomha (Rom. xi. 8. 
Mat. xiii. 15.) 's ge d 1 robhiad deirbhte gu bheil 
iad fathasd neo-iompaichte, gidheadli gu 'n suidh 
iad sios gu bitheanta nan neo-churam, gun a 
bheag do ioniaguin. Tha 'n air 1 air a tarruing 
air falbh le solas feolar, le gnothaichean saog- 
halta, no le curam, anamianna, 's aigne talm- 
haidh, Luc. viii. 14. cho mor as gu bheil guth na 
coguis air a mhuchadh, air sheol as nach 'eil iad 
a toirt dha do f hreagradh ach athchuingef huar, 
no run faoin gu 'n dean iad uair-eigin aithreachas 
agus leasacha^beatha, Gniomh. xxiv 15. 

Air an aobhar so tha e ro-f heumail cha : n e 
'mhain gu'n leiginn fhaicinn do dhaoine gu bheil 
iad neo-iompaichte, ach mar an ceudna gun oid- 
heirpichinn an toirt gu mothachadh air truaigh 
eagalaich an staid. 

Ach tha mi faicinn cheana gu bheil a chuis so 
cruaidh orm. Ciod an teanga' tha comasach air 
meud an truaighe a leige' ris do oighreachan 
ifrinn, amach o theangai 1 an duine shaibhir a tha 
ga chlaoi' san lasair sin ? Luc. xxi. 24. No co 
's urra' truaighe na muinntir sin a chur an ceili 
" aig nach 'eil Dia anns an t-saoghal ?*' Ephes. 
ii. 12. Cha 'n urra 1 sinn so a chur an ceill, o 
nach aithne dhuinn an sonas neo-chriochnach a 
tha ri fhaotainn san Dia uile-bheannaichte sin o 
'm beil daoine air an cumail amach le 'm pea- 
caidh. " Co (arsa Maois) a thuigeas cumhachd 
t-f heirge ?" Salm xc. 1 1. 'S cionnas a chuireas 
mis' an ceill an ni sin nach aithne dhomh ? Gid- 
headli tha fios againn air gu leoir, shaoilemid, gu 
ball-chrith chur air neach air bith aig a bheil an 
deo 's lugha do bheatha spioradail no do mhoth- 
achadh. 



105 

Ach so far a bheil an cruai'-chas, gur ann ris 
a nilminntir sin aig nach 'eil mothacha' tlia mi 
nis a 1 dol a labhairt. So, mo thruaighe I a chuid 
is measa do dhorainn dhaoine; a bhi marbh, 
glan marbh, am peacadh agus ann an aingid- 
heachd, Ephes. ii. 1. 

Ge b' urra' mi Parras a leigeadh ris do 'n phe- 
acach, no sealla' cho flatbail atlioirt da air riog- 
haclid Neimh, as a thug an t-Aibhisteir d' ar 
Slanui-f hear air rioghachdan an t-saoghail agus 
air an gloir: no ge b' urradh mi 'n comhdach a 
tharruing bhar uachdar ifrinn, agus an f hurnais 
iochdrach a leige' ris le lan do uabhasan, Och ! 
cha 'n 'eil suilean aigesan gu so f haicinn, Mat. 
xiii. 14, 15. Ge b' urra' mi maise na naomhachd 
agus gloir an t-soisgeil a chur gu h-iomlan an 
ceill, no ge b' urra' mi uabharrachd agus grain- 
ealachd a pheacaidh a sgaoile' ris da, cha mho 
is leir dhasan maise na diadhachd no graineil- 
eachd a pheacai% na 's leir do 'n duine dhall dat- 
han. Tha e na choigreach do bheatha Dhe, trid 
an ain-eolais a th' ann, a thaobh cruas a chridhe, 
Ephes. iv. 18. Cha 'n 'eil, is cha 'n f heud, eolas 
a bhi aig air nithe Dhe do bhri' gur ann air 
mhodh spioradail a thuigear iad, 1 Cor. ii. 14. 
Cha 'n f heud, a shuilean a bhi air am fosgladh 
air mhodh slainteil, ach a mhain le gras an iom- 
pachai', Gniomh. xxvi. 18. is ann do chloinn an 
dorchadais, I Eoin i. 6. seadh, an solus a th' ann- 
san is dorchadas e," Mat. vi. 23. 

An leugh mi do 'n duine so a bhinne, no 'n 
seid mi 'na chluais trompaid eagalach breith- 
eanais De, a shaoileadh aon a bheireadh air a 
chluasan mosgladh, air uilt fuasgladh, 's air a 
ghluine bualadh air a cheile, mar a dh' eirich na 
gheilt fein do Bhelshasar ? Gidheadh, mo thru- 

F 



106 



aighe ! cha mhothaich e dhomh, clia 'n 'eil clu- 
asan aige gu 'in chluinntinn. No 'n cuir mi suas 
binn-cheol, is an seinn mi oran Mhaois agus an 
Uain ? Cha ghluais so cuideachd e. An tarru- 
ing mi e le fuaim bhinn, is le naidheachd air an 
t-soisgeul ; leis gach cuire, co-f hurtachd agus 
gealla solasach agus priseil a th' ann ? So uile 
cha druigh air, air mhodh slainteil, mur toir mi 
dha, maille ris an naidheachd, cluasan a chum a 
chluinntin, Mat. xiii. 15. 

Cionnus mata, dhruigheas mi air na creatair- 
ean truagha sin ris a bheil mo ghnothach ? co 
mhaothaieheas an cridhe cloiche! Sech. vii. 11, 
12. no bheir do 'n cholainn mhairbh comas 
mothachaidh agus gluasaid ? Co 's urra' so a 
dheanamh ach an Dia sin amhain ata " comasach 
air cloinn a thogail suas do Abraham as na 
clachan," Mat. iii. 9. "a dhuisgeas na mairbh," 
1 Cor. i. 9. agus " a leaghas na cnuic," Nah. i. 
5. an Dia sin a bheir air uisge bruchdadh as a 
charraig chruaidh, Deut. viii. 15. is leis an ion- 
mhuinn na h-oibre sin tha cosmhuil ris fein, mor 
agus miorbhuileach — os ceann dochais agus duil 
dhaoine : an Dia sin a dh' aiticheas eaglais le 
cnamha tiorma, Esec. xxxvii. 4. 's a phlanndai- 
cheas a gharra" le croinn chrionaich, Caib. xvii. 
24. — is e-san a mhain tha comasach airson na 
h-oibre so. " Air an aobhar sin tha mis' a'lubadh 
mo ghluin ris an Dia is airde," Eph. iii. 14. agus 
mar a ghuidh ar Slanui'-f hear aig uaigh Lasaruis, 
Eoin xi. 38, 41. is mar a ruith a bhan-Shuna- 
miteach gu faigh Dhe airson a leinibh mhairbh. 
2. Righ. iv. 25. is amhluidh tha 'ur ministeir 
bfonach-sa nis a' lubadh a ghluin os ceann 'ur 
n-uaighe, is ga 'r giulan an glacaibh urnuigh, 
gus an Dia sin a mhain tha comasach air co- 
bhair oirbh. 



107 



u O Iehobhah uile-chlmihachdaich, a dlf 
oibricheas agus gun chomas do neach air bith do 
bhacadh ! aig a blieil iuchair a bhais agus ifrinn, 
gabh tlmsa truas do na h-anama bochda sin tba 
marbh san aite so, 's abair riu teaclid amach as 
an uaigh, mar*a tliubliairt tliu ri Lasurus. O 
Sholuis gus nach feudar teachd am fagus, soill- 
> sich thus 1 an dorchadas so, 's orduich do 'n inha- 
( dainn dealradh air aite comhnuidh nam marbh 
i sin ris am beil mis 1 an dras a 1 labhairt ; oir is 
urra 1 thusa suilean nam marbh fein fhosgla\ 
Tims' 1 a dhealbh a chluas, nach ann uait a thig 
comas eisdeachd ? abair ris na cluasan so, Eph- 
phatha, agus bidh iad air am fosgla.' Thoir 
suilean seachad a dh' f haicinn t-oirdheirceis, beul 
a bhlasad t-fhocail, tha millis mar mhil agus 
cubhraidh mar ola ; 's thoir mothacha' seachad 
a thoirt fainear cia math t-f habhar, cia trom do 
chorruich, is cia do-ghiulan eallach a pheacaidh. 
Thoir ordugh do d' sheirbheisich fai'sneachd a 
dheana 1 do na cnamhan tiorma, ''s biodh iad air 
an tionnda 1 , mar thachair dhoibh-san ris an do 
labhair am faidh, gu armailte bheo, agus anbharr 
lionmhor," Esec. xxxvii. 1. &c. 

Acli is eigin domh dol a leige' ris a mheud 
agus is urra 1 mi do n* 1 diomhaireachd sin nach 
urra' teanga 1 sam bith a leige' ris gu leoir, no 
cridhe sam bith a lan-thuigsinn, — Gu brath mata 
gus an iompaichear thu. 

3. " Tha 'n t-Uile-chumhachdach air a 
dkaighneacha' fein a t-aghaidh." Cha bheag 
an euibhrionn do d" thruaighe gu blieil thu gun 
Dia air bith anns, an t-saoghal, Ephes. ii. 12. 
Cia goirt tha Micah a 1 caoidh, " Thug sibh leibh 
mo dhee agus ciod tha agam-sa tuille ?" Breith. 
xviii. 24, 1 S cia mo gu mor a dh'f lieudas^tus 1 a 



108 



chaoidh gu bheil thu fein gun Dia; oir clia'n 
fheud thu radh, gun an-danadas is mo, gu bheil 
pairt air bith agad dheth ! Feudaidh tus' a radh 
mu thiomchioll Dhia, mar thubhairt Seba mu 
thiomchioll Dhaibhidh, " Cha 'n 'eil cuid air bith 
againne an Daibhidh 's ni mo tha oighreachd 
againn ann am mac Jesse." 1 Sam. xxi. 1. Cia 
bronach agus goirt an acainn sin aig Saul na aire, 
" Tha na Phiiistich air eiridh am aghaidh, agus 
rinn Dia mo threigsinn !" 1 Sam. xxviii, 15. Ach 
ciod a ni sibhs' a pheacacha, san la sin an tig Dia 
gur n-amharc, no c' ait an teicli sibh airson 
comhnadh ? Isai. x. 3. Ciod a ni sibh san uair 
a thig na Phiiistich oirbh fein ? 'nuair a ghabhas 
an saoghal gu brath a chead dhibh ; is 'nuair 
is eigin duibhse cuideachd 'ur cead a ghabhail 
gu brath do 'n t-saoghal ? Ciod an sin ; a ni 
siblis' aig nach 'eil Dia air bith gus an d 1 theid 
sibh ? an gairm sibh air an sin no 'n glaodh sibh 
ris airson cuideachaidh ? Och ! cha ghabh e 
ribh, is cha toir e idir fainear sibh, Seanr, i. 28, 
29. is an a chuireas e air falbh sibh le radh, 
" Cha b 1 aithne dhomh riamh sibh," Mat. vii. 23. 
ladsan aig am beil fios ciod e Dia bhi aca ri dol 
d^a iounsuidh, Dia gu beatha f haotainn uaithe ; 
tha cail-eigin do fhios aca san cia truagh agus 
eagalach a ni bhi as eugais Dia. Is e so thug air 
an duine naomh sin glaodhaich amach, " Biodh 
agam-sa Dia, air neo bio'm falamh : faigheam 
eolas air fein agus air a thoil ; ciod is aill leis, 
agus cionnus a mealas mi e ; air neo b' fhearr 
learn nach robh riamh tuigse agam gu eolas 
f haotainn air aon ni eile." 

Ach cha 'n e 'mhain gu bheil thu as eugais 
Dhia, ach tha Dia ann a t-agaidh, Esec. v. 8, 9. 
Nah. ii. 13. O nan seasadh Dia na thamh, go 



109 

nach deanadh e cuideacha' sam bith leis a phea- 
each, cha bhiodh a staid clio anbharr truagh ged 
bheireadh Dia suas e gu toil a naimhdean, a 
dheana' ris na V aill leo ; ged blieireadh e thairis 
e do na ceusadairean, Mat. xviii. 34. a chum a 
bhi air a reubadh le aibhisteirean, cha bhiodh 
so cho leth eagalach. Ach cuiridh Dia e fein an 
aghaidh a pheacaich ; agus creid e, " is eagalach 
an ni tuiteam ann an lamhan an De bheo," Eabh 
x. 31. Cha 'n eil caraid cosmhuil ris, no namhad 
coimeas da. Cho fhad is a tha neamh os ceann 
na talmhainn agus cumhachd neo-chriochnach 
os ceann neo-ni, 's co fhad is sin a tha e ni 's 
eagalaiche tuiteam an lamhan an De bheo, na 'n 
lamhan gach aibhisteir an ifrinn, is gach fia'- 
bheathach air thalamh. Is e Dia fein a bhios na 
fhearclaoi' ort ; is thig do sgrios o lathair an 
Tighearna, 2 Thess. i. 9. " Tha Tophet domhain 
agus farsuing, is tha corruich an Tighearna ga 
lasadh mar shruth pronnuisc," Isai. xxx. 33. 
]\Ia bhios Dia a t-aghaidh, co bhios air do shon ? 
" Ma pheacaicheas duine an aghaidh duine eile, 
bheir am breithe' breitheanas air ; ach ma phea- 
caicheas duine ad aghaidh Dhia, co labhras air a 
shon ?" 1 Sam. ii. 25. " Tha thusa, thusa fein, 
ad chuis eagail ; agus co sheasas ad lathair aon 
uair 's gum bi corruich oirt," Salm lxxvii. 7. 
" Co e 'n Dia sin a theasairgeas sibh as a lamhan- 
sa?" Dan iii. 15. An urra' Mamon ? "Cha 'n 
'eil buannachd air bith an saibhreas an la na 
feirge/' Seanr. xu 4. An urradh righre no daoine 
cumhachdach? Cha 'n urra' : "glaodhaidh iad 
so ris na sleibhtean agus ris na creagan tuiteam 
orra, 's am falach o ghnuis an Ti tha na shuidhe 
; air an righ-chathair, is o fheirg an Uain; oir 
thainig la mor fheirge-san, agus co 's urra' seas- 
amh? ,, Taisb. vi. 15—17. 

I 



110 



A plieacaicli ! shaoilinn gu feudadh so dol 
troimli do chridhe mar shaighid, fios fhaotainn 
gur e Dia do namhaid : O, c' ait an d' tlieid tliu ? 
e® ait an gabh tlm fasgadh ? cha 'n 'eil seol air 
bith agad air bhi tearuinte, gun t-airin a leaga' 
sios, gun mhaitheanas a ghuidhe, 's gun Chriosd 
fhaotainn mar do charaid, a dlieana' do sliith ri 
Dia. Mur bitheadh so, dh' f heuda* tu teiclie do 
'n fhasach, is dol gu bas le bron, le an-dochas, 
agus le doilghios cridhe : ach ann an Criosd tha 
e comasacli dhuit trocair fhaotainn, seadh tha 
trocair ann ad thairgse, *s Dia bhi leat ni 's mo 
na tha e 'n dras a t-agkaidh. Ach martreig thu 
do pkeacaidh, is mur pill thu ri Dia gu iomlan 
le fior-iompacha\ tha corruich Dhe a' leantuinn 
riut is tha e 'g iniise'' gu bheil e t-aghaidh, mar a 
tha e 'g radii leis an f haidh Eseceil, caib. v. 8. 
<f Uime sin mar so their anTighearna Dia, Feuck, 
tha niise, eadhon mise fein a t-aghaidk."' 

1. " Tha a ghnuis a t-agkaidk." Salm xxxiv. 
16. " Tha gnuis De 'n aghaidh nan daoi', gu 'n 
cttiifiHii' a sgrios o 'n talamk." Mo thruaighe 
iadsan aig am bi gnuis Dhe nan aghaidh. "Nuair 
nach d' rinn e ach sealltuinn air feachd nan 
Eipkiteack, cia uabhasach mar th ach air dhoibh ! 
Esec. xiv. 8. u Cuiridh mise mo ghnuis an 
aghaidh an duine sin, agus ni mi na chomhara* 
is na ghna , -f hocal e, agus gearrai' mi e 'mack a' 
meadhon mo phobuill, agus aithnichidh sibh gur 
mis' an Tigkearna." 

2. " Tha a chridhe na t-agaidk ; oir is fuath 
leis gach uile luchd-dheanamh na h-eacorach. 
A dhuine, nach 'eil crith air do chridhe, nuair 
a smuainicheas tu gu bheil thu d' chuspair fuaith 
do 'n Uile-chunihachdach ? ler. xv. 1. " Ge do 
sheasadk Maois agus Samuel am lathair, gidheadh 



Ill 



cha bhiodh m' inntinn leis a phobull so ; tilg iad 
amach as mo sheallay Sech. xi. 8. " Tha grain 
aig m 1 anamsa dhoibh-san, is tha fuath aig an 
anama-san dhomh-sa." 

"Tha a lamh a t-aghaidh," 1 Salm. xii. 14, 
15. Tha a bhuaidhean air fad a t-aghaidh. 

(1.) Tha a cheartas mar chlaidhe lasrach air 
a rusgadh ann a t-aghaidh : " Ma gheuraicheas 
mi mo chlaidhe dealrach, is ma ghabhas mo lamh 
greim air breithenais, bheir mi dioghaltas do m' 
naimhde, agus luigheachd do 'n mhuinntir leis 
am fuathach mi, cuiridh mi mo shaighdean air 
mhisg le rail," &c. Deut. xxxii. 41, 42. 

Tha ceartas Dhe cho teann as nach saor e air 
chor air bith an ciontach, Exod. xxxiv. 7. Cha 
toir Dia maitheanas duit am fiacha', " cha mheas 
e air choir sam bith neochiontach thu." Exod. 
xx. 7. iarruidh e uait an t-iomlan, ni 's lugha na 
's urradh thu leigeil fhaicinn o 'n sgrioptuir gn 'n 
d' thug Criosd dioladh air do shon, is gu bheii 
coir agads' air gach ni rinn e. Gus am faigh 
am peacach dusgadh as a chadal sin anns an 
robh an t-Aibhisteir ga luasga 1 , cha leir dha gu 
bheil ceartas Dhe cho teann : tha e saoilsinn gu 
bheil e air a dheana' suas air fad do throcair. 
Tha ceartas Dhe cho teann as gu feum e dioladh 
f haotainn gus an f heoirling dheireannach : " tha 
e glaodhaich feirg agus corruich, trioblaid agus 
amhghair air gach aon anam a ni olc/' Rom. ii. 
8, 9. Tha e " mallacha 1 gach aon neach nach 
buanaich anns na h-uile nithe tha sgriobhta san 
lagh a chum an deanaV iii- 10. 'S 'nuair 
a shuidheas an ceartas so chum breitheanais a 
thoirt air a pheacach, O cia eagalach a bhios a 
I bhinne ! " Ceanglaibh eadar lamhan agus chasan 
e, agus tilgibh ann iomall dorchadais e : an sin 



112 



bithidh gul agus giosgan fhiacal," Mat xxii. 13. 
" Imichibh uamsa a mhuinntir mhalluichte, dh' 
ionnsuiclh teine siorruidh," Mat. xxv. 41. So 
binne eagalach ceartais De ; agus so an cruai'- 
cheartas leis an eigin duit-sa blii air do dheuch- 
ainn, O plieacaicli ! agus mar is beo Dia, so a 
bbinne 's eigin duit a chluinntin, mur dean tlm 
aithreachas agus mur bi thu air t-iompachadh. 

(2.) " Tha naomhaclid Dhe lan naimhdeas na 
t-aghaidh/' Salm v. 4, 5. Cha 'n e 'mhain gu 
bheii corruich no diom aige riut air uairibli (mar 
a dh 1 flieudas bhi aige fa chloinn fein) ach tha 
fuatli daingean, laidir, agus suidhichte aige dhuit. 
" Tha grain aige dhuit fein." Secli. xi. 8. is do 
gaeh ni a ni thu, ge d' robh e air aithne' leis fein. 
Isai. L 14. Mai. i. 10. Tha nadur Dhe cho 
naomh, as gur eigin fuath bhi aige do gach pea- 
cach air bith am ach a Criosd. 

O, cia mor an truaighe so, a bhi 'n taobh 
am ach do ghean-uiath, seadh fo chorruich Dhe ! 
Eccles. v. 6. Hos. ix. 15* Oir cha'n urra 1 Dia, ni 
's lugha na mhuthas e a nadur, gun bhi t-aghaidh, 
is gun fhuath thoirt duit, mur bi thu air t-athar- 
rachadh is air t-athnuadhacha' le gras. O pliea- 
caicli ! cionnus a dh 1 fheudas tusa sealltuinn air 
glaine agus naomhaclid Dhe ! (( Cha 'n 'eil na 
reulta glan na shealla-san," lob xxv. 5. " Tha 
e ga irisleachd fein a dh' amharc air na nithe 
tha ga 'n deanadh air neamh/' Salm cxiii. 6. 
Agus cionnus a dh' fheudas an Ti maomha, 9 s 
an t-suil f hior-ghlan so, amharc ortsa ? — 'S cha 
mho dh' fheudas suil a bhi agad gun tagair 
Criosd do chuis ; oir cha 'n 'eil cuid air bith 
agad dheth-san. Ma tha chuis mar so mata, 
nach 'eil thu nis nlla' gu radh le eagal mar a 
rinn muinntir Bhetsemeis, " Co dh' fhheudas 



113 



seasamh an lathair an Tighearna De naomha so !" 
1 Sam. vi. 20. 

(3.) Tha cumhachd Dhe mar clianan mill- 
teach air a shocrachadh a t-aghaidh." Tha gloir 
cumhachd Dhe ri bhi air a foillseachadh an sgrios 
na muinntir sin nach 'eil a' toirt geill do 'ft 
t-soisgeul, 2 Thess. i. 8, 9. Ni e " a clmmhachd 
aitlmicht' annta/' Rom. ix. 22. a leigeil fhaicinn 
cho uabhasach is urradh e 'n claoidh. Airson na 
chriche so tha e g' an togail suas " a chum as gu 
foillsich e annta a chumhachd," Rom. ix. 17. O 
dhuine ! am beil thusa comasach air cur an 
aghaidh do Chruthui'-f hir ? An seas a chuiseag 
an aghaidh corrain a bhuaniche ? no 'n duilleag 
sheargta roi" 1 sguaba' na garbh dhoininn ? 

A pheacaich, tha cumhachd agus fearg Dhe 
aim a t-aghaidk ; Salm xc. 11. agus 'nuair a 
bhios cumhachd agus corruich ag oibreacha' le 
cheile, 's truagh aon duine air an tuit iad. B' 
fhearr dhuit an domhan air fad a dh'eiridh ann 
a t-aghaidh, na Dia na aonar a bhi 'n corruich 
riut. " Tairneanach a chumhachdsan co clh* 
fheudas a thuigsinn^'Iob xxvi. 14. Mo thruaighe 
e-san d'an eigin so a thuigsinn le bhi ga fhulang 
gu siorruidh ! u Ma ni e stri ris, cha 'n urradh e 
freagra' thoirt da airson aon ann am mile : tha 
e glic an cridhe, 's treun an neart, co riabh a 
chruadhaich e fein na aghaidh 's a thug buaidh 
air? Is e dh' atharraicheas na sleibhtean 's gun 
f hios ac' air, is a thionndas iad bun os ceann na 
chorruich ; is e chrathras an talamh as aite, 's a 
chuireas air chrith a phuist : ma bheir e aithne 
do 'n ghrein cha 'n eirich i ; 's tha na reultan air 
an glasadh suas leis ! Feuch, bheir e leis, agus 
co dh' fheudas a bhacadh ; no co their ris, Ciod 
a tha thu deana' ? Mur pill Dia air falbh a 



114 

chorruich, cromai' na treun uaibhreich sios fo*/' 
lob ix. 3, &c. Agus am beil thus' iomchuidh 
air blar a chumail ri leithid so do namhaid ? O ! 
thugaibh fainear so, sibhs' a tha deanamh dear- 
maid air Dia, eagal gun reub e sibli'nur bloidean 
's gun neach a bhi ann g'ur teasairginn/' Salm L 
22. Striochdaibh do throcair ; clia seasa' duslacli 
agus luaitlire 'n aghaidh an uile-chumhachdaich : 
na cuiribh dreasan agus clroighean roimhe sa 
chath, mun d' theid e rompa 's mun loisg e le 
cheiP iad ; ach deanaibh greim air a neart, agus 
" deannaibh sith ris, Isai. xxvii. 4, 5. " Mo 
thruaighe e-san a ni stri' r'a Chruthui'-fhear," 
Isai. xiv. 9. 

(4.) " Tha gliocas De ann an ti air do mhil- 
leadh." " Mur pill thu, chuir Dia faobhar air a 
chlaidhe, lub e a bhogha, dheasaich e shaighde% 
's rinn e acf huinn-bhais air fad ullamh," Salm 
vii. 12, 13. — Tha comhairle Dhe ann a t-aghaidh, 
a dliealbh do sgrios, Ier. xviii. 11. Ni e fanaid 
ort 'nuair a thig la do theinn ort, Salm xxxviL 
13. Tha e faicinn gu bheil an latha dluth anns 
an tuit thu gu leir-sgrios obann, as nach 'eil gu 
brath tearnadh. 

(5.) " Tha firinn Dhe air toirt mionn a 
t-'aghaidh," Salm xcv. 11. Mata e-san fior, is 
eigin duit basacha' ma theid thu air t-aghaidh, 
Lue. xiii. 3. Mur breugaichear e-san na fhocal, 
is eigin duit dol am mugha mur dean thu aith- 
reachas, Esec. xxxiii. 11, "Mur creid sinne, 
gidheadh tha e-san a' fantuinn firinneach, cha 'n 
'eil e 'n comas da e fein aicheadh," 2 Tim:ii. 13. 
tha e firinneach 'na bhagraidh cho math agus 'na 
gheallaidh, mar a dhearbhas e 'nar sgrios ni 's 
lugha na chreideas sinn. Dh' innis Dia cho 
soilleir as a dheanadh cainnt e " Mur nigh esan 



115 



thu nach 'eil cuid agad maille ris," Eoin xiii. 8* 
" ma chaitheas tu do bheatha reir na feola' gu 
faigh thu bas," Rom. viii. 13. is mur bi thu air 
t-iompachadh, " nach d* theid thu air chor sam 
bith a steach do rioghachd neimh," Mat. xviii. 3, 
Agus, ma chreideas no nach creid thusa e, 
seasaidh Dia ri fhocal. Mar tha ghealla 1 neo= 
chaochlaideach agus a mhionn, nan co-fhurtachd 
laidir do 'n dream a chreideas, Eabh. vi. 18. is 
amhluidh tha iad nan uabhas eagalach do 'n 
dream nach creid. Innis domh, O peacaich, ciod 
i do bharrail air bagraidh uabhasach Dhe, th' air 
an cur sios a t-aghaidh ? Am beil no nach 'eii 
thu creidsinn gu bheil iad fior ? Mur 'eil, cha 
C]lriosdui , thu ach mi-chreideach: is air an aobhar 
sin bum? dhuit cul a chur ri ainm agus ri dochas 
a Chriosduidh. Ach ma tha thu g'an creidsinn, 
O cia cruaidh agus dolubai' do cridhe, 'nuair a 
tlia thu siubhal nios agus sios am fois, 'n tra tha 
thu faicinn iirinn Dhe mionnaicht' agus leagta ri 
d' sgrios ! air chor as ma 's urradh an t-Uile- 
chumhachdach, gu 'm bi thu cho cinnteach air 
do mhilleadh 'a air do dhamnadh. O dhuine? 
tha leabhar Dhe gu h-iomlan a 1 togail fianuis a 
t-aghaidh, am fad as a tha thu gun naomhacha' ; 
tha e ga d' dhiteadh anns gacli earrainn, is tha e 
dhuit cosmhuil ri rola Eseciel, "sgriobht 1 an 
taobh am ach agus astigh le tuireadh, is le bron, 
is le truaighe," Esec. ii. 10. 's cha 'n 'eil ni dhiu 
so nach lean thu agus nach glac thu (Deut. xxviii. 
15.) ni 's lugha na ni thu aithreachas. " Theid 
neamh agus talamh thairis, ach cha d' theid aon 
lide no aon phuinc do na nithe so thairis, gun 
bin air an co-lionadh," Mat. v. 18. 

A nis cuir so uile ri cheile, is innis domh mur 
^eil staid ua muinntir neo-iompaichte truagh agus 



116 



eagalach da rireadh. Mar tha sinn a' leughadh 
mu thiomchioll cuid a cheangail aid fein le 
mionnan agus mallucha gu marbhadh iad Pol, 
is amhluidh, O pheacaich, (eisd so le li-eagal) tha 
uile bhuaidhean an De uile-chumhachdaich air 
an ceangal le mionn' gu thus' a mhilleadh, Eabh. 
iii. 16. O dhuine ! ciod a ni thu ? c' ait an teich 
thu ? ma 's urra' uile f hiosracha , Dhe t-fhaotainn 
am ach, cha d" theid thu as ; ma sheasas an Dia 
fior r'a mhionna, is eigin gu "in basaich thusa, ni 
*s lugha na chreideas tu, "s a ni thu aithreachas : 
ma tha do neart aig an Uile-chumhachdach na's 
urra' do chlaoidli, bithidh tu lan-thruagh a' 
t'anam is a'd' chorp, fad saoghal nan saoghal, ni 
• s lugha' na bhacas tu an dorainn so le grad 
iompachadh. 

II. " Tha cruthachadh Dhe gu h-iomlan a' 
t-aghaidh." " Tha 'n cruthachadh uile (arsa Pol) 
ag osnaich agus am pein mar mhnaoi ri saothair," 
Rom. viii. 22. Agus c 1 airson tha 'n cruthachadh 
'g osnaich, ach airson a mhi-ghnathachai , oillteii 
da' m bheil e buailteach ann am fritheala' do ana- 
mianna dhaoine peacach ? C'airson tha e 'g 
osnaich ach airson saorsa o 'n mhi-ghnathacha , 
so ; oir cha 'n ann le thoil a tha 'n cruthachadh 
fo leithid so do dhaorsa? Rom. vii. 19 — 21. 
Nam biodh cainnt agus reusan aig na bruidean 
is aig a marbh-chruthacha^ghlaodhadhiad amach 
fo 'n daorsa do-ghiulan so leis am beil iad air am 
mi-ghnathacha' le droch dhaoine, fad' an aghaidh 
an naduir agus na criche sin gus an do chruthaich 
Dia iad. Am fad is a bhios Tighearn nam 
feachd a't-aghaidh, bi cinnteach gu 'm bi feachd 
an Tighearna ann a t-aghaidh cuideachd. Gus 
an dean thu cumhnanta do shith ri Dia, cha toir 
Dia gu brath dhuit cumhnanta sith ris a chruth- 
acha', lob xxii. 21—24; Hos. ii. 18—20. 



117 



III 9 " Tha aig an leomhan bheacach a lan- 
chumliaclid os do cheann." 1 Pead. v. 8. Tha 
thu glaist' ann an iongan an leomhain sin tha 
ulla' gu slugadh ; tha thu 'n rib an aibhisteir, aig 
am beil thu air do bheoghlaca' chum a thoiie, 2 
Tim. ii. 26. Is e so an spiorad tha 'g oibreachadh 
an cloinn na h-easumhlachd, Ephes. ii. 2. Is ann 
da tha iacl nan traillean, agus is i thoil a tha iad 
a' deanamh. 'S e-san fear-riaglilai' dorchadais 
an t-saoghail so, Ephes. vi. 12. aig am beil 
uachdranachd os ceann pheacach dorcha' agus 
ain-eolach. Is truagh leibh na h-Innseanaich 
tha toirt aoradh do 'n Aibhisteir, ach cha 'n 'eil 
sibh a' toirt fainear gu bheil sibh fein ris an ni 
cheudna ; oir is i so truaighe choitcheann na 
muinntir mhi-naomh air fad, gur e 'n t-Aibhisteir 
is Dia dhoibh, 2 Cor. iv. 4. Cha 'n e gu bheil 
na 'n aire urram no aoradh a thoirt da, oir bheir 
iad dulan do aon neach a theireadh e ; gidheadh 
tha iad fad na h-uine ri seirbhis da ; a falbh agus 
a 1 teachd air a smeide, 's a" caitheadh am beatha 
fo uachdranachd agus fo lagh. " Is seirbhisich 
sibh do 'n ti sin d am bheil sibh a 1 toirt seirbhis 
agus ttmhlachd," Rom. vi. 16. Cha 'n e seirbhis 
a thoirt do 'n Aibhisteir, ach a phrodhait fein, a 
tha 'n run a bhreugair, gidheadh is e so maighistir 
a tha ga bhrosnacha, ged nach 'eil e ga fhaicinn, 
is a cur na chridhe nan nithe sin a tha e labhairt, 
Gniomh. v. 3. Eoin viii. 44. 'Nuair a reic 
Iudas a mhaighistir airson airgid, is 'nuair a spuil 
na Caldeanaich 's na Sabeanaich lob, is cinnteach 
nach e'n t-Aibhisteir a thoileachadh an run a hli 1 
aca na dheanadh, ach an cridhe sanntach fein a 
shasachadh ; gidheadh is e-san a bhrosnaich iad 
dh'ionnsui 1 na h-oibre, 's a chuir air an aghaidh 
iad nan aingidheachd, Eoin xiii. 27. lob. i. 12, 



118 



15, 17. Feudal daoine bhi nam fior-thraillean 
do 'n Aibhisteir is gun iad fein a bin ga thoirt 
fainear, is a bhi fo' shlabhruidh aigesan 'nuair a 
tha iad gu h-amaideach a' saoilsinn gu bheil iad 
saor agus sona, 2 Pead. ii. 19. 

Am beil thu fathasd an ain-eolas, gun bhi air 
do thionndadh o dhorchadas gu solus ? mata, tha 
thu fo chumhachd an Aibhisteir, Gniomh. xvi. 
18. Am beil thu ann ad chaithe-beatha cleachdta 
ri peaca' sam bith a chur an gniomh le d 1 thoil 
agus le d' f hiosracha' ? ma tha, bi cinnteach gur 
ann do'n Aibhisteir a bhuineas tu, 1 Eoin iii. 8. 
Am beil do chaithe-beatha ann an stri, no am 
farmad, no am mi-run ; gu deimhin ma tha 's 
e-san is athair dhuit, Eoin viii. 40, 41. O mata 
cia eagalach do chor ! oir ciod air bith solas a 
bheir Satan da thraillean san t-saoghal so, Tit. 
iii. 3. cha 'n 9 eil e ga dheanadh aoh a chum am 
mealladh na dheigh gu truaighe shiorruidh san 
t-saoghal eile. Tha an nathair (mar a thainig i 
gu h-Eubh) a' teachd a t-ionnsuidh le ubhal na 
beul, ach cha leir dhuit an gath basmhor a th' 
air a chul. Esan a tha 'n dras ga d 1 bhuaireadh 
ni e do chlaoi' fathasd. O, nach b' urra' mi 
fheuchainn duit cia duaichnidh am maighstir 
da'm beil thu toirt seirbhis, cia trailleil t-obair, 
is cia neo-iochdmhor an t-an-tighearna sin a tha 
thu toilleacha', leis nach 'eil ni air bith cho 
taitneach ri bhi ga d' bhrosnacha' gus an obair 
sin a ni do sgrios agus do dhamnadh cinnteach, 
agus ri bhi deana' na furnais sin ni 's teoitbe 's 
ni 's teoithe anns an eigin duitse bhi ga d' losga' 
fad mhilte do mhilte aimsir. 

IV. " Tha cionnta do pheacai' na luidhe air 
do mhuin mar bheinn, am fad as a tha thu neo- 
iompaichte." Anam thruaigh ! cha 'n 'eil thusa 



119 



ga mhotliachaclh so, ni 's mo na mhothaicheas a 
cholann mharbh an leac a tha na luidhe orra : 
agus is e thu bin marbh mar so tha fagail do 
thruaiglie iomlan. Gun iompachadli cha 'n f heud 
aon do d' pheacaidh bhi air an dubhadh auiach, 
Gniomh. iii. 19. tha iad uil' air chunntas a 
t-aghaidh. Tha iompacha' is maitheanas do 
ghnath ceangailte, r'a cheile. A mhuinntir nach 
'eil air an naomhacha' cha 'n 'eil iad air chor air 
bith air am firineacha' no air an saoradh, 1 Cor. 
vi. 11; 1 Pead. i. 2; Eabh. ix. 14. O cia 
eaglach an ni bhi a'm fiacha do Dhia! Mur 'eil 
thus' a' faicinn so, feoruich do 'n pheacach a 
fhuair sealladh air a chionta: O cia trom a 
chridhe, cia goirt a ghearan, cia beag f hois, gus 
am beil mothachadh aige gu bheil Dia reidh ris ? 

Cia suarach air bith so leats' an dras, mo- 
thaichidh tu aon la gur trom an t-uallach cionta' 
a pheacai' gun bhi air a mhaitheadh. Is clach 
uabhasach so, mu 'm feudar a radh, " ge b' e 
neach a thuiteas orra gu 'n bristear e ; ach ge b' 
e air an tuit ise, ni i min-luaithre dhetli," Mat. 
xxi. 44. Cia goirt a bhuin toilteannas a pheacai' 
ri 'r Slanui'-fhear beannaichte ? dh* fhaisg e 'n 
fhuil am ach as a chuislean, is chraidh e gu ruig 
am bas na anam e : 's ma rinn e so 'sa gheig uir, 
ciod nach dean e 'sa chrann sheargta ? 

O smuainich na thra' air do staid ! An urradh 
thu sealltuinn air a bhagra' sin gun bhall-chrith, 
f basaichi' sibh 'nur peacaidh ?" Eoin viii. 24. 
O b' fhearr dhuit am bas a b' eagalaich air bith 
fhaotainn, na basach ann ad pheacaidh. Nan 
deanadh am bas, 'nuair a bheir e air falbh t-uile 
cho-fhurtachd, do pheacai' thoirt air falbh cuid- 
eachd, bu rud-eigin do sholas e ; ach leanai' do 
pheacai' thu 'nuair a threigeas do chairdean thu 3 



120 



is 'nuair a ghabhas do sholais shaoghaltf air fad 
an cead dhiot. Cha 'n fhaigh do pheacai' bas 
maille riut, 2 Cor. v. 10. Taisb. xx. 12. mar a 
gheibh na fiacha' bas leis a priosunach ; ach 
leanaidh iad gu breitheanas chum do dhiteadh, 
is gu ifrinn a chum do chlaoidh. B' fhearr dhuit 
co-lion aibhisteir agus droch spiorad a bhi mu d' 
thiomchioll na do pheacaidh a luidhe ort an sin, 
is a dheana' greim ort. O cia anbharr a phein a 
bheir iad sin duit ! O seall air t-fhiachaibh na 
thra' ; feuch cia mor a tha thu 'm fiacha do lagh 
Dhe 's do gach aon da aitheantean ; tha ullamh 
air fad gu greim a dheanamh ort mar am prio- 
sunach ! Is ciod a ni thu 'nuair a dh' eireas iad 
uile na t-agaidh ! O fosgail suite' do choguis a 
dh* fhaicinn so, a chum as gu 'n leige' tu dhiot 
gach earbs' air bith asad fein, as gu 'n teicheadh 
tu dh' ionnsuidh Chriosd " airson didein, a chum 
greim dheanamh air an dochas a chuireadh 
romhad, 1 ' Eabh. xi. 18. 

V. " Ann ad staid neo-iompaichte, that t-ana- 
mianna ceann-laidir ga d' chumail a' d' thraill 
bhochd fo smachd." Gu brath gus a bheil thu 
air do thoirt fo cheanglaiche ri Dia, tha thu 'na 
d' sheirbheiseach is 'na d' thraill do 'n pheacadh, 
Eoin viii. 34, 30. Tit. iii. 3. Rom. vi. 12, 14, 16, 
17. Nis cha'n 'eil ain-tighearn air bith ann 
coimeas do 'n pheacadh. O cia eagalach is 
graineil an obair gus an cuir e sheirbhisich ! 
Nach cradhadh e cridhe duine bhi faicinn buidh- 
eann do thruaghana bochda g' m pianadh 's g' 
an saracha' fein a' tionail connai' gu iad fein a 
losga? 'S nach e so 's gna'-obair do uille 
thraillean a pheacaidh ? Anns a cheart am sa 
bheil iad aoibhneach le duais na h-eacorach is a' 
seinn nan solas peacach, cha 'n 'eil iad ach a' 



121 



carnadh feirg suas dhoibh fein airson an teine 
shiorruidh, a' cur tuille connai' nam furnais, agus 
a' deanamh na lasrach ni 's braise le bin tilgeil oV 
innte. Co bheireadh seirbhis do 'n mhaighistir 
sin aig nach "eil obair ach traillealachd, is aig nach 
'eil duais acli bas siorruidh ! Rom. vi. 23. 

Nach bu thruagh an sealladh e-san air an robh 
seilbh aig legion do dheamhain ! Nach craidh- 
eadh e do chridhe bhi ga f haicinn am measg nan 
tuama', ga lot fein is ga reubadh ? Marc. v. 5. 
Is i so do staid-sa, 's i so t-obair ; tha gach aon 
bhuille dh' ionnsuidli do chridhe, 1 Tim. vi. 10. 
Tha gun amharus do choguis an dras na cadal, 
ach 'nuair a ni bas agus breitheanas do dhusgadh, 
an sin mothaichidh tu goimh agus cradh gach aon 
do na lotan so. 

VI. " Tha furnais dioghaltais shiorruidh air a 
teasacha 1 deas fa d' chomhair," Isai. xxx. 33. 
Tha ifrinn agus leir-sgrios a' fosgladh am beoil 
fa d' chomhair, is a' sgaoileadh an gial gu farsuing 
as a cheile chum do shlugadh, caib. v. 14. ga d' 
fhaicinn air a bhruaich, is a' feitheamh gus an 
tuit thu stigh. Ma tha fearg duine " mar bheu- 
caich leomkain," Seanr. xx. 2. " ni 's truiine na 
ghaineamh, caib. xxvii. 3. ciod i corruich Dhe 
uile-chnmhachdaich ? Ma bha furnais lasrach 
Nebuchadnesair, 'nuair a chaidh a deanamh 
seachd uaire ni bu teoithe, cho bras as gu 'n do 
loisg i iadsan a thainig dlu' dhi chum an triuir 
chloinne chur innte, Dan. iii. .19, 22. cia anbharr 
teith amhuinn loisgeach fraoch-feirge 'n Uile- 
chumhachdaich ! Mai. iv. 1. "Am feud do 
chridhe fulang, no do lamhan bhi laidir anns an 
la sam buin mise riut, arsa an Tighearna Dia ?" 
Esec. xxii. 14. An urradh thu giulan le lasair 
shiorruidh ? an urradh thu conuidh ghabhail an 



122 



teine caithteach ? Isai. xxxiii. 14. O plieacaich ! 
ma 's duine thu, mur clach gun mhothachadh 
thu, stad an so, agus beachd-smuainich : smu- 
ainich c' ait a bheii thu na d' sheasamh ; direach 
air bruaich na furnais so, " Mar is beo an Tigh- 
hearna, 's mar is beo t-anam, cha 'n 'eil ach ceum 
eadar thu 's a bin innte," 1 Sam. xx. 3. Cha 'n 
'eil fios agad 'nuair a luidheas tu san oidhche 
nach bi thu innte mu 'n tig a mhadainn, is cha 
'n 'eil fios agad 'sa mhadainn nach bi thu innte 
mu 'n tig an oidhche. Am bi thu cho danadh 's 
gu 'n cuir thu so an neo-bhrigh ? Am buainich 
thu aim an staid cho eagalach, mar nach biodh 
tu idir an cunnart ? Ach ma chuireas tu uait na 
nithe so, 's gun abair thu " Cha 'n 'eil gnothach 
agam-sa ris so seall a ris air a' chaibdeil 
roimhe so, agus innis da rireadh, am beil aon 
sam bith do na comharan a chaidh ainmeacha' 
'n sin ri fhaotainn ortsa? Na druid do shuilean, 
na meall thu fein ; faic do thruaighe am fad 's a 
bhios comas agad a bacadh. Smuainich ciod a 
bhi do dhiobarrach graineil, a d' ghin mhal- 
luichte, a d' shoitheach feirge, sam bi Dia in fad 
is beo e, a' sior thaomadh amach a chorruich 
Rom. ix. 22. 

VII. " Gun iompachadh tha 'n lagh a' dortadh 
gach aon do bhagraidhean agus do mhallachdan 
ort," Gal. iii. 10. Dent, xxviii. O cia uabhasach 
tairneanacli an lagha ! tha e lasadh teine 's pron- 
nuisc na t-eudann ; tha a bhriathra mar chlaidh- 
ean ruisgte, 's mar shaighde geur air an sathadh 
anns a' chridhe. Tha e gun tamh a' glaodhach 
dioghaltais, is ag iarruidh ceartais : tha e labh- 
airt blair is bais na t-aghaidh. O na phlaighean 
uabhasach, is na bais eagalach leis a bheil an 
canan marbhtach so air a luchdachadh ! (leugh 



123 



Duet xxviii. 15, &e.) is tnsa mar bhall-amais 
clireach fa chomhair na h-urchair. " O dkuiiie, 
thoirort gud' dhaighneachd laidir,' Sech. ix. 12. 
teicli o d' pheacaidh, greas dh' ionnsuidh na 
cathair dhidein agus an naomh-ionaid, Eabh. 
xiii. 13. eadhon dh 1 ionnsuidh an Tighearn Iosa 
Criosd ; falaich thu fein ann-san, air neo tha thu 
caillte, gun doclias gu brath ri teasairginn. 

VIII. " Tlia 'n soisgeul fein a toirt damnar 
siorruidh mar bhinne 'mach na t-aghaidh, *s ga 
cheangal gu daingean air t-anam," Marc. xvi. 16. 
Ma dh' fhanas tu san staid 's am beil thu gun 
aithreachas gun iompacha', biodh fios agad gu 
'm beil an soisgeul a 1 toirt binne moran ni 's 
eagalaiche 'mach na t-aghaidh na tha bristeadh 
a* 5 cheud chumhnainte. Is nach eagalach an 
gnothach an soisgeul fein a bin seideadh amach 
bhagraidhean a' t-aghaidh agus ga d* dhamnadh ? 
" An Tighearna bhi 'g eigheach a' t-aghaidh o 
shliabh Shioin ? Ioel iii. 16. Cluinn briathran 
eagalach Dhe : " An ti nach creid bithidh e air 
a dhamna'. Mur dean sibh aithreachas theid 
sibh uiP am mugha', Luc. xiii. 3. Is e so an 
damna', gun d 1 thainig solus do 'n t-saoghal, agus 
gu bheil barrachd graidh aig daoine do 'n dorch- 
adas no do 'n t-solus, Eoin iii. 1 9. an ti nach 'eil 
a' creidsinn tha fearg Dhe gabhail conuidh air, 
Eoin iii. 36. Ma bha focal a labhradh le 
h-aingle seasmhach, is gu ? n d 1 fhuair gach 
uile bhriseadh agus easumhlachd diol-tijarasdail 
dligheach, cionnas a theid sinne as ma ni sinn 
di-mheas air slainte cho mhor ? Eabh ii. 2, 3. 
An ti rinn tair air lagh Mhaois, bhasaich e gun 
trocair ; cia mor is measa na sin am peanas air 
am measar e-san toilltinneach a shaltair fo chois 
Mac Dhe ?" Eabh. x. 28, 29. 

F 



124 



An co-chiir. Agus am beil so gun amharus 
fior ? an e so gu beachd do chor ? — Cha chinn- 
tiche gu bheil Dia ann, na gur e. Is nach fearr 
dhuit mata do shuilean fliosgladh agus fhaicinn 
am fad as a dh' f heudas tu a leigheas, na tliu fein 
a dhalladh agus a chruadhachadh gus am moth- 
aich thu fa dheire na nithe uabhasach sin nach 
'eil thu 'n dras a' creidsinn. Ma tha so uile fior, 
ciod is ciall duit a bhi ri moille na leithid do 
chunnart ? 

Eisd ciod tha Dia 'g radh ; " Nach 'eil eagal 
agaibh romham-sa, ars an Tighearna, nach 'eii 
ball-chridh oirbh am lathair ?" ler. v. 22. O 
dhaoine peacach an cuir sibh an neo-bhrigh an 
fhearg a tha ri teachd ? Mat. iii. 7. Tha mi 
cinnteaeh gu bheil am a' teachd anns nach meas 
sibh cho suarach i. Ach ciod so ? tha na deamh- 
ain a' creidsinn agus a crithneacha', Seum. ii. 19. 
's am beil sibhs' air 'ur cruadhachadh ni 's mo 
na iadsan ? An ruith sibh air bile na creige ? 
An cluich sibh aig toll na nathrach ? An cuir 
sibh 'ur lamh ann nead na nathrach nimhe ? An 
danns' sibh air na h'eibhlean gus an loisgear sibh ? 
no 'n dean sibh cluiche ri corruich caithteach, 
mar gu ^m biodh sibh co-dheas an d' theid no 
nach cl 1 theid sibh as uaipe ? O cuthach gun a 
choimeas ! Laimh ris so is duine glic fear cuthaich 
Sholaimli, a thilgeas leusan teine, saighdean agus 
bas, is a their " Am beil mi ach ri sugradh is ri 
fearas-chuideachd ?" Seanr. xxvi. 18. Cha 'n 'eil 
neacli sam bith cho mor air boile ris a pheacach 
thoileil, Luc. xv* 17. a tha mairsinn na staid neo- 
iompaiclite, gun umhail air bith, mar gu 'm biodh 
a chor gu lan cheart. An duine a ruitheas gu 
beul an chanain, is a thilgeas anam air falbh an 
cluiche no 'n spurt, tha e ciallach, suidhichte, 



125 



tuigseach, air a choimeas ris an neach sin tha 
fathasd a' dol air aghaidli na aingidheachd, Salm 
lxviii. 21. oir " tha e sineadh amach a lamh an 
aghaidh Dhia, 's ga neartacha' fein an aghaidli an 
Uile-chumhachdaich : tha e ruith na chomhail 
eadhon air a mhnmeal, air copaibh tiugha a 
sgeithe," lob xv. 25, 25. An gliocas a bhi ri 
sugra 1 ris an dara bas, no dol le danadas do 'n 
loch sin tha losgadh le teine 's pronnusc ? Taisb. 
xxi. 8. Ciod a their mi ? Cha 'n urra' mi cainnt 
fhaotainn no coimeas, leis an cuir mi an ceill 
cuthach oillteil an anama sin tha dol air aghaidh 
le danadas na pheacaidh. 

Duisg, Duisg, Eph. v. 15. O pheacaich! eirich, 
is gabh gu teicheadh: Cha 'n 'eil ach aon dorus 
air am feud thu dol as, agus is e sin dorus cum- 
hainn an iompachaidh agus an fhior-aithreachais. 
Mur pill thu gu neochealgach o t-uile pheacaidh, 
mur tig thu dh 1 ionnsuidh Iosa Chriosd, mur 
gabh thu e-san mar "an Tighearna t-fhirean- 
tachdsa," 's mur glais thu maille ris ann ^an 
naomhachd is ann an nuadhachd beatha; mar is 
beo Dia, cha chinntiche gu bheil thu 'n dras an 
taobh amach do ifrinn, na gu 'm bi thu 'n ceann 
beagan do laithean 's do dh* 1 oidhchean an taobh 
astigh dh'i. O socruich do chridhe gu smuain- 
each' air do staid. Nach airidh do shonas no do 
thruaighe bhith-bhuan air cail-eigin do smuain- 
eacha' ? Gabh ath-shealladh air truaighe na 
muinntir neo-iompaichte. Mur do labhair an 
Tighearna leam-sa, na toir feart orm ; ach ma 's 
e da rireadh focal Dhe gu bheil an truaighe so 
air do cheann smuainich ciod an cor anns a bheil 
thu. Am feud duine na cheill fuireach na leithid 
so do staid, gun na h-uile cabhag na chomas a 
dheana' gu dol as o leir-sgrios ? O dhuine ! co 



126 



clmir druiVachd ort, Gal. iii. J. 'nuair a tha thu 
comasach air sealltuinn romhad air do chor a 
thaobh an t-saoghail so, air do chunnart fhaicinn 
roimh laimh, is air do dhorainn a sheachnadh ; 
ach mu thiomchioll gnothaiche cudthromach na 
siorruidheachd, tha thu caoin-shuarach agus fuar, 
mar nach buineadh iad idir dhuit ? — Ciod so, an 
ni faoin dhuitsa buaiclhean Dhe bhi air fad leagta 
ri d' mhilleadh? An urradh thu bhi ceart as 
eugais 'fhabhair? an urradh thu dol as o laimh, 
no giulan le chorruich ? am beil thu cluinntin a 
ehruthachaidh ag osnaich fodhad, agus ifrinn a* 1 
miananaich gu d' shlugadh, 's an saoil thu fathasd 
gu'm beil do chor gu math? Am beil thu 'n 
sas ann an spoig an leomliain bheucaich, fo 
chumhachd a pheacaidh, ann am priosun grain- 
eil air do chuibhreacha' le anamianna 's ag oib- 
reacha' damnai' dhuit fein; is nach ion duit 
smuaineachadh air na nithe so ? An cuir thu an 
neo-bhrigh uile uabhasan an laglia, a mhallach- 
dan, a bhagraidhean, is a bhuillean basmhor, mar 
nach biodh annta ach cluiche cloinne-bige ? An 
dean thu fanaid air ifrinn agus leir-sgrios; no 'n 
ol thu cupan searbh fraoch-f heirge an Uile- 
chumhachdaich ? 

"Crioslaich suas a nis thu fein mar dhuine ? 
feoruichi' mise dhiot, agus thoir dhomh freagair t," 
lob xl. 7. Am beil targaid sam bith agad a ni 
do dhion o bhuillean do Chruthui'-f hir ? An 
saoil thu gur cuiseagan a shaighde, no gur conna*' 
mosgain a lanna' marbhtach? Am beil thusa 
cho uaibhreach as gu 'm meas thu ghathan mar 
asbhuain, is gu'n dean thu fanaid air 'nuair a 
chrathas e a lann? Am beil thu cho saor do 
eagal as gu *n dean thu spid air a shaighde cor- 
rannach; lob xli. Am beil thu cosmhuil ris an 



127 



each a bhreabas an talamh, is a ni aoibhneas na 
neart* a' dol an comhail nam fear fo'n armaibh? 
Am beil thu cleana' fanaid air eagal, is cho saor 
do gheilt as nach pill thu air t-ais o chlaidhe 
Dhe, nuair a tha' shaighde ga 'n crathadh a' 
t-aghaidh, a shleagh loinnreach agus a ghath ? 
lob xxxix. 21 — 23. Ach mur dean aon chuid 
bagradh no gairm an f hocail do dhusga' no do 
chur fo gheilt, tha mi beachdacha gu 'n dean 
bas agus breitheanas e. O ciod a ni thu 'nuair 
thig Dia na chorruich am ach a t-aghaidh, 's .a 
dh' fhuilingeas tu na nithe sin a tha thu 'n dras 
a' leughadh 's a' cluinntin? Ma 's e is 'nuair a 
chaidh naimhdean Dhaniel a thilgeil an garaidh 
nan leomhan, iad fein is am mnai is an clann, 
gu'n d' rinn na leomhain an slugadh 's gach 
cnaimh dhiu bhriste mu 'n d' rainig iad iochdar 
na garai", Dan. vi. 24. ciod a thachras dhuitsa 
'nuair a thuiteas tu 'n lamhan an De bheo, "s a 
bhruthas agus a mhion-phronnas e thu 'na chor- 
ruich a' d mhilte bloidean? 

O mata na dean stri ri Dia ? " Dean aith- 
reachas agus bi air t-iompachadh/' 's mar sin 
cha tig aon ni ort do na nithe so, Isai. lv. 6, 7. 
"Iarruibhs' an Tighearn am feadh ata e ri fhao- 
tainn; gairmibh air am feadh ata e 'm fogus: 
Treigeadh an t-aingidh a slilighe, is an duine 
eacorach a smuainte? pilleadh e chum an Tig- 
hearna 's ni e trocair air, is a chum ar DE-ne, 
oir bheir e maitheanas seachad gu saibhir." 

CAIB. VI. 

Anns a blieil Seolanna gu iompachadh. 

Marc. x. 17. — " Agus thainig neach na ruith, agus leig 
se e fein air a ghluinibh dha, agus dh' f heoruich e 
dheth, A lohaighstir nihaith, ciod a ni mi chum gu 
sealbhaich mi a bheatha mhairtheanach ? 



128 



Mu'n leugh thu na Seolanna so, tha mi ^g earail 
ort, seadh, tha mi sparradh ort am fianuis Dhe 's 
nan aingeal naomha, gu 'n cuir thu romhad an 
leantuinn (cho fad as a bhios do choguis cinn- 
teach gu bheil iad freagarach do fhocal De 's do 
staid t-anama) 's gun iarr thu cuideachadh is 
beannacha , Dhe .chum an deanamh eifeachdach. 
Agus mar a dh'iarr mis an Tighearna, 's mar a 
chuir mi mo chomhairle r'a fhocal ciod na seol- 
anna a bheirinn duit-sa, 's amhluidh dh'f heumas 
tusa na seolanna so ghabhail le suim, le h-urram, 
agus le run geill a thoirt doibh, mar is airidh 
focal an De bheo air f haotainn. 

A nis mata thoir aire; Suidhich do chridhe 
•< air na h-uile bhriathra sin mu 'm beil mise toirfc 
fianuis duit air an la 'n diugh ; oir cha ni faoin 
so, tha t-anam ann earbsa ris," Deut. xxxii. 46. 
Is i so crioch gach ni chaidh a labhairt gu ruige 
so, a chum as gu ^n cuireadh iad thu air pilleadh 
agus air gnathachadh na meadhona sin a dh' 
orduich Dia chum t-iompaehaidh. Cha chuirinn 
dragh oirbh, is cha " chlaoidhinn roi' an am sibh," 
3e shealladh thoirt duibh air 'ur truaighe shior- 
ruidh, ach amhain air ghaol as gu 'n tugainn 
oirbh dol as uaipe. Nam biodh sibh cheana 
ceangailte 'nur truaighe gun chomas leasachai', 
bu trocair leigeil leibh, is gun an co^fhurtachd 
bronach sin a th' agaibh san t-saoghal so a 
bhuintuinn uaibh. Ach feudaidh sibh fathasd a 
bhi sonadh, mur cuir sibh le 'r deoin cul ri mea- 
dhona na slainte. Feuch, tha Mise a' cumail an 
doruis fosgailte dhuibli; eiribh, gabhaibh an 
ruaig: tha mi cur slighe na beatha roimhibh, 
gluaisibh innte, is " bithidh sibh beo, agus cha'n 
fhaigh sibh has," Deut. xxx. 19. ler. iv. 16. Is 
goirt learn a smuaineachadh gu 'n dean sibh sibh 



129 



fein a mhurt, is a thilgeil do ifrinn, 'nuair tha 
Dia 's daoine glaodhaich ribh mar a rinn Peadar 
arm an cuis eile r'a mhaighistir, "Caomhainn thu 
fein." 

Eisd mata, O pheacaich! is mar bu mhath 
leat bhi air t-iompachadh air do shabhaladh, 
lean gu curamach na seolanna so tha thu dol a 
dh' fhaotainn. 

Seola' I. Dean thu fein cinnteach naeh feud 
thu gu brath dol do neamh anns an staid neo- 
iompaichte sin sam beil thu. "An urradh neach 
air bith eiP ach Criosd do shabhala' ? is tha esan 
ag innseadh dhuit nach sabhail e gu brath thu, 
mur bi thu air t-athghintein agus air t-iompach- 
adh, Mat. xviii. 3. Eoin iii. 3. Nach esan aig 
a bheil iuchraiche neimh ? is am feud thusa fao- 
tainn astigh gun a chomas ? Oir cha toir e-san 
comas do neach air bith dol astigh gun bin air 
atharrachadh, air iompachadh, air ath-nuadh- 
achadh. 

Seola' IT. Dean dicheall air sealladh ceart 
agus geur-mllothacha , fhaotainn air do pheac- 
aidh." Gus am bi daoine sgith agus tromluch- 
daichte, air am biorradh nan cridhe, 's tinn leis a 
pheaca^ cha tig iad dh' iounsuidh Chriosd, na 
shlighe fein, a dh' fhaotainn fois is leighis; agus 
cha mho dh' f heoruicheas iad le suim, " Ciod a 
ni sin ? 91 Mat. xi. 28. Gniomh. ii, 37.; Mat. 
ix. 12. Is eigin doibh iad fein a mheas nan 
daoine marbha mu 'n tig iad dh' ionnsuidh 
Chriosd a dh' fhaotainn beatha, Eoin v. 40. 
Oidheirpich air an aobhar sin do pheacaidli air 
fad a chur an ordugh fa d' chomhair; na biodh 
eagal ort am faicinn, is deanadh do spiorad 
sgruda' geur gam faotainn amach, Salm lxxvii. 
6. Rannsuich do chridhe 's do chaithe-beatha ; 



130 



mion-cheasnuich thu fein agus t-uile shlighe, 
Salm cxix. 59. chum as gu faic thu gu soilleir 
do staid. Iar comlmadh Spioraid De, (agus 
mothacha' air do dhoille fein) oir is i obair-san 
gu h-araid do pheacaidh leigeadh ris duit, Eoin 
xvi. 8. Sgaoil an t-iomlan an lathair do choguis, 
gus an guil do chridhe 's do shuilean. Na sguir 
a dheanamh stri ri Dia 's ri t-anam fein, gus an 
eigin duit glaodhaich amach o iochdar do chridhe 
mar a rinn fear-coimhead a phriosuin, "Ciod a 
ni mi chum f s gu sabhalar mi ? Gniomh. xvi. 
30. Chum na criche so. 

" Smuainich air lionmhoireachd do pheacaidh." 
\yhi fhailnich cridhe Dhaibhidh 'nuair a smuain- 
ich e air so, 's a thug e fainear gu'n robh a phea- 
cai' ni bu lionmhoire na fait a chinn, Salm xl. 12. 
Thug so air ath-chuinge chur suas airson lionm- 
hoireachd trocaire cllaomha , Dhe, Salm li. I. 
Cha 'n 'eil a chairbhinn mharbh ni 's graineile 
le cnuiuihean gluasadach na tha 'n t-anam mi- 
naomha le anamianna salach. Tha 'n ceann, an 
cridhe, na suilean is am beul, gu h-iomlan lan 
diu. Seall air t-ais; ciod an t-aite, no ciod an 
t-am anns nach robh thu ri peaca 1 ? Seall astigh ; 
ciod an ceatfa anama no cuirp a th' agad nach 
'eil air a phuinseanacha , le peacadh! Ciod an 
dleasnas a rinn thu riabh nach robh cuid do 'n 
phuinsean so air a mheasga' leis ? O, cia an- 
mhor a nis na flac!^ am beil thu, an deigh bhi 
ga mheudacha' gach mionaid do d' bheatha, *s 
gun a pheighin bu lugha dheth riabh air a dhio- 
ladh; is gun chomas agad an dras cuideachd a 
bheag a dhioladh dheth ? Seall air truaill' eachd 
do naduir; seall air mi-ghnathacha do bheatha. 
Cuimhnich do pheacai' dearmaid, do pheacai^ 
deanadais, peacai do smuainte, do bhriathra, 's 



131 



do ghniomhara, peacar t-oige, agus t-aoise. Na 
bi cosmhuil ri aon a chaidh troimh a mhaoin, is 
air am beil eagal dol a rannsachadh a leabliar 
cunntais. Leugh teisteas do choguis gu cura- 
mach ; feumaidh, na leabhraiche so bhi, luath no 
mall, air am fosgladh, Taisb. xx. 12. 

"Smuainich air gach ni tha 'g an-tromachadh 
do pheacai 1 , gur iad naimhdean De, do bheatha, 
is naimhdean beatlia t-anama; seadh, agus nai- 
mhde coitcheann a chinne-daoine mle." Cionnus 
a tha Daibhidh, Esra, Daniel, agus an Leibhiticb 
ag an-tromachadh am peacaidh, o 'n eas-onoir 
do Dhia, 's o 'n ea-coir ata iad a 1 deanamh d'a 
lagh, d'a throcair, is do gach rabhadh a thug e 
seachad nan aghaidh ? Neh. ix. Dan. ix. Esra 
ix. O, 'n cron a rinn am peacadh san t-saoghal ! 
Se so an namhaid a thug asteach am bas, a 
spuill is a thraillich an cinne-daoine, a chuidich 
an t-aibhisteir, is a chladhaich ifrinn, Rom. v. 12.; 
2 Pead. iii. 4. ; Eoin viii. 34. Is e so an namhaid 
tha cur an t-saoghail thar a cheile, tha cur ea-sith 
eadar an duine *s na creatairean, eadar duine 's 
duine, seadh eadar duine 's e fein ? a' cur a 
chuirp an aghaidh an anaina, na toil an aghaidh 
an reusain, na h-anamiann an aghaidh na coguis ; 
seadh, ni 's measa na so air fad, a* cur naimhdeas 
eadar Dia agus an duine, le bhi fagail a phea- 
caich araon fuathach le Dia agus fuathach uime, 
Sech. ix. 8. O dhuine! cionnus a dh' fheudas 
am peacadh bhi cho faoin a' d' shuilean ? Is e 
so an namhaid a dhoirt fuil Mhic De; a reic e, 
a rinn fanaid air, a sgiurs e, a thilg sileadh na 
eudann, a lot a lamhan, a reub a thaobh, a 
bhruth 'anam, a bhris a chorp, is nach do sgnir 
ga chradh gus 'n do cheangail, gus 'n do dhit, 
gus 'n do thairnich, gus 'n do cheus, agus gus 'n 



132 



do eliuir e go naire follais e, Isai. liii. 4 — 6. So 
am puinnsean nimlieil sin, a tha cho laidir is gu 
"n d' rinn aon bhraon deth (a tliuit air freamh a 
cliinne daoine) an sliochd air fad a mhilleadh, 
Rom. v. 18, 19. So am mort-fhear fuilteacli sin 
a mliarbli na Yaidhean, a loisg na fianuisean, a 
chuir gu bas na h-abstoil, na priomh-athraiche, 
's na li-tiile righrean agus uaclidarain. Is e so a 
sgrios bailtean a shluig rioghachdan, is a chuir 
criocli air iiioran cliinneach. Ciod air bitli an 
ionstrumaint, is e 'm peacadli bha do ghnath ris 
a mhilleadh, Rom. vL 23. Am beil thu fathasd 
a saoilsinn gur ni faoin e ? Nam biodh Adhamli 
is a shliochd air fad air an togail as an uaighean, 
is an cuirp air an cariiadh suas ri neamh, is gu'n 
rannsuicheadh 'ixiach ciod am mort-fhear an- 
iochdmhor a bha ciontach anns na bha an so do 
fhuil ? gheibhte mach gu 'n robh an cionta gu 
h-ioinlan ann an sgeith a pheacaidh. Smuainich 
air nadur a pheacaidh gus am bi eagal agus 
grain aig do chridhe dha; agus smuainich air 
uamharrachd agus an-tromachadh gach aon do 
c? pheacaidh fein: mar tha iad an aghaidh gach 
rabhaidh a fhuair thu o Dhia, an aghaidh t-ath- 
chuinge fein, an aghaidh trocair, an aghaidh 
cronuehaidh, an aghaidh soluis, an aghaidh 
graidh, an aghaidh do bhriathran fein do gkeal- 
laidhean, do bhoidean, agus do chumhnantan, &c. 
Agair do chridhe gu teann airson na nithe so, 
gus an gabh e naire dheth fein, is an treig e gach 
bar ail fhaoin a th' aige air fhireantachd fein; 
Ezra ix. 6. 

"Smuainich air toillteannas a pheacaidh/' 
Tha e glaodhaich suas ri neamh; tha e 'g iarr- 
uidh dioghaltais, Gen. xviii. 21. Is e 'dhiol 
tuarasdaii bas agus damnadh ; tha e tarruing 



133 



mallachd Dhe air an anam is air a chorp, Gal. 
iii. 10. ; Deut. xxviii. Tha 'n aon is suaraiche 
do d' bhriathra no do d' smuainte peacach ga d' 
fhagail bu ail teach do fheirg is do chorruich shi- 
orruidh an De uile-chumnachdaich, Rom. ii. 8, 
9. ; Mat. xii. 36. O mata cia an-bharr an t- 
uallach feirge, cia anbharr an cudrom mhallachd, 
is an t-ionmhas dioghaltais a tha na milte do 
mhiltean peacaidh a chuir thu an gninmh a' toill 
tinn Rom. ii. 5. Seum. v. 3. O, guidheam ort c 
thoir breith ort fein, mu 'n toir Dia breitheanas 
ort, 1 Cor. ix. 31. 

"Smuainich air sailchead agus air graineil- 
eachd a pheacaidh." Tha e duaichnidh mar if- 
rinn ; fior iomhaigh agus coslas an Aibhisteir air 
a tharruing air anam, I Eoin iii. 8, 10. Chuir- 
eadh e barrachd oilt ort thu fein f hacinn ann an 
graineileachd do naduir na ged fhaiceadh tu "n 
t-Aibhisteir. Cha 'n 'eil otrach air bhith cho 
salach, cha 'n 'eil cairbhinn cho breun, no plaigh 
no loibhre sam bith cho oillteil ris a pheacadh, 
anns a bheil thusa ga d' aornagaich fein, is ga d' 
fhagail ni 's graineile le Dia na dh' fheudas ni 
air bith sa 1 chruthachadh bhi leatsa, lob xv. 15, 
16. — An gabhadh tu losgann a' t-uchd ? an tug- 
adh tu speis d'i ? feuch, ni 's graineile na tha sin 
duitsa, tha thusa do naomhachd fhiorghlain De, 
Mat. xxiii. 33. gus am beil thu air do ghlanadh 
le fail Iosa, is le cumhadh grais na n-ath-ghin- 
eamhuinn. 

" Os ceann na h-uile peacadh, thoir aire shon- 
raichte do 'n dithis so ; peachda gin, no truailP 
eachd naduir, agus am peachda sin anns an usa 
leat tuiteam." 1. TruailFeachd naduir. Is 
diomhain a bhi gearraV nam meanglan mur d' 
theid an fhreamh a spionadh a bun. Is diomh* 



134 



ain a blii taomadh an t-struthainn mur teid 
cosg chur air an tobar. Rachadh t-aithreachas 
(mar a rinn aithreachas Dhaibhidh) gu ruig 
freanih a pheacaidh, Salni li. 5. Cha tig an 
cridlie 'm feasd gu staid cheart gus am bi lan- 
mhothach , aig air uahamharrachd a pheacaidh 
ghin. Air so socruicli do chridhe ; e so tha 
gad dheana' mall gus na h-uile ni math, agus so- 
aomaidh gus na h-uile do-bheart. Rom. vii. 15. 
'S e so tha sgaoile claon-bhreith, dorchadais, 
uabhair agus mi-chreideimh air feadh t-inntin; 
naimhdeas, neo-shuidheachas, aindeoineachd air 
feadh do thoile; mi-mhothachadh, mairbhead, 
neo-dhilsead air feadh do choguis ; agus laisge 's 
di-chuimhn air do mheodhair. Is e so, an aon 
fhocal, a chuir gach aon chuibhle do t-anam as 
a riaghailt, is a rinn e, 'n aite bhi na ionad con- 
uidh aig naomhaehd, na thorr aingidheachd is na 
ifrinn pheacaicb, Seum. iii. 6. Is e so a shalaich, 
a thruaill, agus a thug mi-bhuil as do bhallaibh: 
a thionndaidh iad gu bhi nan ionstrumainte do 
eas-ionracas, agus nan seirbhisieh do 'n pheacadh, 
Rom. vi. 19. Is e so a lion an ceann le inn- 
leachdan saoghalta agus truaillidh, Mic. ii. 1. 
an lanih le ea-ceairt, Isai. i. 15. an t-suil le sannt 
is macnus, 2 Pead. ii. 14. agus an teanga le 
puinnsean nimheil, Seum. iii. 8. e dh' f hos- 
gail a' chluas gu breugan, miodal agus coradh 
salach, is a dhruid i 'n aghaidh teagaisg na bea- 
tha, Sech. vii. ] 1, 12. Is e dh 1 fhag do chridhe 
na ionad deilbh aimhleis, na thorr aingidheachd, 
Mat. xv. 19. air chor as gu bheil e gun tamh 'a 
bruchdadh amach uilc, 2 Pead. ii. 14. cho nad- 
urra is cho bitheant' is a chuireas tobar amach 
uisge, ler. vi. 7. no thilgeas an fhairge suas a 
salchar, IsaL lvii. 20. Agus am beil thu fathast 



135 



toilichte leat fein, is a saoilsinn gu bheil do chridhe 
ceart ; O, na sguir gu brath a smuaineachadh 
air do thruailPeachd nadurra gus an caoidh thu, 
cosmhuil ri Ephraim, do staid, Ier. xxxi. 18. is 
am buaii thu air t-uchd le naire 'a le bron, mar 
a rinn am Publican ach, Luc. xviii. 13 a' gabhail 
grain diot fein mar rinn lob, is a' deanamh aith- 
reachais ann an duslach agus an luaithre. lob. 
xlii. 2. 

2, "Smuainich air a pheachda sin do'in beil thu 
'in bitheantas buailteach, agus anns an usa na 
cheile leat tuiteam:' faigh amach na h-uile ni 
tha ga 'n an-tromachadh : 's leig ris do d' chridhe 
gach aon bhagradh thug Dia na aghaidh. Fog- 
raidh aithreachas air falbh gach aon pheacadh, 
ach gu sonraichte ruaigidh e 'n leannan peacaidh 
d' am bi barrachd speis againn, is bheir e oidheirp 
thar gach ni air cur as da, Salm xviii. 23. O, 
dean dicheall air a pheacadh so dheanamh fuat- 
hach do t-anam, agus dublaich t-fhaicill agus 
t-oidheirp na aghaidh, a chion gur e so tha toirt 
na h-easonoir is mo do Dhia, 's ga d' chuir fein 
sa chunnart is mo cuideachd. 

Seola III. "Thoir oidheirp do ghnath air 
geur-mhothachadh bhi aig do chridhe air do 
thruaighe.'' Leugh a ris agus a ris an caibdeil air 
thoiseach air so, agus dean mar gu 'm b' ann a 
sgriobhadh air do chridhe. O, beachdaich air 
do thruaighe gus an glaodh do chridhe 'mach 
airson Chriosd, cho durachdach as a dheanadh 
duine bhiodh ga bhathadh airson teasairginn. 
Is eigin do dhaoine an cunnart f haicinn, agus an 
tinneas is an truaigh a mhothachadh, air neo is 
leigh gu 'n mheas nan suilean Criosd, Mat. ix. 
12. "Nuair a bhios an ciontach air a ruagadh 
le dioghaltair fala 's ann an si a ni e dian-cha- 



136 



bhag gu cathair na didein. Is eigin do dliaoine 
blii air an toirt a dh'aindeoin dh'ionusuidh Chriosd, 
air neo cha treig iad an ionracas fein, is cha tig 
iad. 'S ann le fior- eigin agus aire a bha am 
mac struidheil air aontachadh gu pileadh, Luc. 
xv. 16, 17. Am fad as a shaoileas Laodicea i 
fein a blii beartach agus saibhir, is gun fheum 
air aon ni, cha 'n 'eil saod orra math a dhean- 
amh : is eigin d'i bhi lan-mhothachail gu bheil i 
truagh, agus dall, agus bochd, agus lomnochd, 
mu'n gabh i os laimh teachd dh' ionnsuidh 
Chriosd airson oir, agus eudaich, agus sabh-shul 
g'a leighas, Taisb. iii. 17, 28. Air an aobhar sin 
cum suilean do choguis fosgailt' a dh' fhaicinn 
do thruaighe cho soilleir, is cho an-mhor as a 
dh 1 fheudas tu. Na tugadh uabhas air bith ort 
do shuilean a dhruideadh air an t-sealladh. Is 
fearrdhuit an truaighe tha feitheamh rint fhaicinn 
an dras na mothaclia 1 na dheigh so* 

Seola IV. " Cum do glmath ann ad aire nach 
'eil neart no innleachd air bith agad air thu fein 
a shabhaladh." Na smuainich gu brath gu 'n 
dean t'urnuigh, do leugha', feisdeaehd, t'aidmheil 
agus do leasachadh, air chor air bith do leigheas. 
Feumaidh tu na nithe so ghnathachadh gu cura- 
mach, ach tha tliu caillte mur d' theid thu ni 's 
faide, Rom. x. 3. Ma leigeas tu do thaic ri ni 
air bith ach Criosd, dh' fhalbh thu, Gniomh. iv. 
12. Is eigin duit cul a chur ri d' ghliocas fein, 
ri t*f hireantachd fein, ri 'd neart fein, agus thu 
fein a thilgeil gu h-iomlan air Criosd mar a thil- 
geas snamhaich e fein air an uisge, air neo cha 
'n f heud thu bhi air do thearnadh. Am fad as a 
bhios earbs' aig daoine asda fein, agus as an 
deadh oibre, cha tig iad air mhodh slainteil dh' 
ionnsuidh Chriosd, Luc. xviii. 9. Phil. iii. 3. Is 



137 



eigin cluit f haiciim nach 9 eil na do bhuannachd 
aeh calldach agus aolach, nach *eil a' d' neartach 
anmhuinneachd, 's a' t'f hireantachd ach otrach 
agus broineaga* mu 'm feud co-cheangal teann 
air bith bhi eadar thu fein agus Criosd, Phil. iii. 

7, 8, 9. 2 Cor. iii. 5. Isai. lxiv. 6. An urradh 
a choluin mharbh cuibhreachan a bhais f Iiuasg- 
ladh, 's a h-eudach-mairbh a chrathadh dhith ? 
an sin feudaidh thusa thu fein a leigheas, a tha 
marbh am peacadh 's ann eas-aontas, gun cho- 
mas air bith air aon seirbhis thaitneach a thoirt 
do d 1 Chruthai'-f hear anns an staid sin, Rom- viii. 

8. Eabh. xi. 6. Air an aobhar sin 'nuair a 
theid thu gu urnuigh, gu smuaineach, no dleas- 
nas air bith eile gus a bheil thu air do sheoladh, 
imich amach asad fein, is leig do thaic ri co'nadh 
an spioraid, a 1 cuimhneachadh nach feud thu, ann 
ad neart fein, ni air bith a dheanamh bhios tait- 
neach le Dia. Gidheadh na dearmad uair air 
bith do dhleasnas agus do dhicheall fein. Luidh 
aig an tobar, agus feith ris an Spiorad 'na shlighe 
fein. 'Nuair a bha 'n caillteanach a leughadh 
's ann an sin a chuir an Spiorad naomh Philip 
d'a ionnsuidh, Gniomh. viii. 28, 29. 'Nuair a 
bha na deisciobuil ri urnuigh, caib. iv. 31. 'nuair 
a bha Cornelius agus a chairdean ag eisdeachd, 
caib. x. 44. 's ann an sin a thuirling an Spiorad 
naomh orra 's a lion e air fad iad. Oidheirpich 
thu fein thoirt suas do Chriosd ; gnath-oidheirpich 
urnuigh agus smuaineach ; oidheirpich so a dh- 
eanamh cho math agus is urradh thu, mile agus 
mile uair ; is nuair a bhios tu ri dicheall air do 
dhleasnas a choilionadh cho math as a dh' fheu- 
das tu ; thig Spiorad an Tighearn ort, agus cuid- 
ichidh e leat an ni sin a dheanamh nach 'eil thu 
air chor air bith murrach air a dheana" le d' neart 
fein, Seanr. L 23. 



J38 



Seola V. " Air ball cur cul ri t-uile pheacaiclh." 
Ma bheir thu suas thu fein do chleachdadh aon 
pheacaidh tha thu caillte, Rom. vi. 17. Is dio- 
mhain duit suil a bhi agad ri beatha o Chriosd 
ni 's lugha na threigeas tu aingidheachd, 2 Tim. 

ii. 19. Treig do pheacaidh air neo cha 'n f haigh 
thu trocair, Seanr. xxviii. 13. Mur bi thu air t- 
f huasgladh o d' pheacaidh cha 'n f heud thu bhi 
air do cheangal ri Criosd. Nam bu mhath leat 
solas fhaotainn air neamh, na gleidh Delilah ni 
's faide na d' uchd. Is eigin duit do pheacaidh 
a threigsinn no fanam a chall ; ma choigleas tu 
urrad as aon pheacadh, bi cinnteach nach coigil 
Dia thusa. Na toisich ri leth-sgeul air bith a 
ghabhail ; an dara cuid is eigin do d' pheacaidh 
basachadh, no 's eigin duitsa basachadh air an 
son, Salm lxviii. 21. Ma cheadaicheas tu dhuit 
fein ach aon pheaca', cia suarach, cia diomhair 
air bith e, ge do thagair thu eigin, is ge d' robh 
mile lethsgeul agad air a shon, is eigin do bhea- 
tha t-anama dioladh airson beatl^ a pheacaidh 
sin; Esec. xviii. 21. agus baralaich fein inur bi 
e tuille 's daor air a cheannach ? 

O pheacaich ! eisd agus thoir fainear : Ma th- 
reigeas tu do pheacai', bheir Dia dhuit a Mhac. 
Is nach math a mhalairt so ? Tha mis' a' toirt 
fianuis duit air an la so, ma bhasaicheas tu, nach 
e chionn Slanui'-fhear a bhi air a dheasachadh, 
's beatha air a tairgse dhuit is coireach ris, ach 
a chionn gu 'n do roighnich thu (leis na h-lud- 
haich) mort-f hear air thoiseach air Slanui'-f hear, 
peaca' air thoiseach air Criosd ; is gu 'n tug thu 
barrachd speis do dhorchadas na do sholus, Eoin 

iii. 19. Rannsuich mata do chridhe le coinneal, 
mar a rinn na h-Iudhaich an tighean roimh 'n 
chaisg airson laibhinn : dean dicheall air do phea- 



139 



caidh fhaotaiim amach: imich do d' sheomar 
uaigneis agus cnuasaich do shlighe : — Ciod an t- 
olc a bha mi gnathacha' ? Ciod an dleasnas a 
tliaobh Dhia air an robh mi deanamh dearmaid ? 
Ciod am peaca' san robh mi cionntach an ag- 
haidh mo choimhearsnaich ? — Buail a nis mata 
na gathan ann an cridhe do pheacaidh amhlui' 
mar bhuin Ioab ri Absalom 2 Sam. xvin. 14. 

Na seas air chor air bith ag amharc air do 
pheacadh, no ga thionnda mar ghreim milis fo 
d' theangaidh, lob xx. 12. achtilg amacli e mar 
phuinnsean le fuath agus le h-eagal. Och ! ciod 
a bliuannachd a bheir do pheacai" dhuit gu 'm 
biodh e cho cruaidli leat an cuiteacha 1 ? ni iad 
miodal riut, ach marbhaidh iad thu ; ni iad gair' 
a' feudann, ach gearraidh iad do sgornan ; ruis- 
gidh iad claidhe" 1 Dhe a 1 t-aghaidh, is tairngidh 
iad corruich an Uile-chumhachclaich air do che- 
ann. Fosglaidh iad ifrinn air do shon, is carn- 
aidh iad conna' suas innte chum do losgadh. 
Feuch a chrioch a dheasaich iad fa M chomhair ; 
O buin riu mar a bhuineadh ri Haman ; thoir an 
sgrios sin orra fein, a' Vaill leosan a thoirt ortsa' 
uait iad, ceus iad, is biodh Criosd amhain na 
Thighearn ort. 

Seola VI. " Dean roghain sholeimnte agus 
shiorruidh do Dhia, mar do phorsan agus mar do 
shonas;" Deut. xxvi. 17. Leis gach uiV aoradh 
agus urram a'd 1 chomas aidich an Tighearna mar 
do Dhia. Cuir an saoglial le a ghloir, le onoir, 
le sholas agus le inbhe air an dara laimh ; agus 
cuir Dia, le uile shochaire is le uile bhuaidhean air 
an laimh eile; 's feuch gu 'n dean thu gu ciall- 
ach suidhichte do roghain, Tosh. xxiv. 15. Gabh 
t-fhois amhain an Dia, vi. 68. suidh sios fo a 
sgaile, Caint. ii 0 3. tionndaidh a gheallana agus a 



140 



bhuaidhean a mheigh an aghaiclh an t-saoghaii 
gu h-iomlan. Socruich air do chridhe gur leoir 
am porsan dhuitsa Dia; 's nach feud thu bin 
truagh am fad as a bhios e-san agad. Gabh e 
mar do sgiath, agus mar do dlmais anbharr mor. 
Is fearr dhuitsa Dia na aonar na 'n saoghal gu 
h-iomlan ; is air an aobhar sin dean thu fein lan- 
thoilichteleis. Roighnicheadh daoine eile urram 
agus inbhe 'n t-saoghail, ach iarr thusa do shonas 
ann an gean-math Dhe, 's ann an dealradh a 
ghnuis a bhi air a thogail air t-anam, Salm iv 7 . 6, 7. 

A pheacaich thruaigh! chlaon thu o Dhia, 
agus bhrosnuich thu a chorruich is a chumhachd 
na t-aghaidh ; gidheadh biodh^fios agad, a thaobh 
ro-mheud saibhreis a ghrais gu e bheil e tairgse 
bhi na Dhia dhuit ami an Criosd, 2 Cor. vi. 17, 
18. Ciod mata tha thu 'g radii ris so ? An aill 
leat an Tighearn a bhi na Dhia dhuit ? Ma 's 
aill, thig d'a ionnsuidh trid Chriosd agus gheibh 
thu e, Eoin xiv. 6. cuir cul ris gach solas, prod- 
hait, agus cliu peacach d^am beil thu striochda, 
1 Thess. i. 9. tilg iad so as an cathair agus cuir 
gloir Dhe suas ann ad chridhe nan aite. Thoir 
dha, mar is cubhaidh do Dhia f haotainn, an t-ait 
is urramaiche ann ad aigne, aim ad mheas, ann 
ad run, oir cha 'n fhuiling e ni sam bith a chur 
an coimeas ris. Rom. i. 24. Salm lxxiii. 25. ^ 

Seola VII. "Gabh ris an Tighearn Iosa, na 
uile oifigibh, le uile mhi-ghoireas, mar do Thig- 
hearna-sa 's mar do " Shlanui'-f hear." Air na 
cumhnantan so amhain tha Criosd ri fhaotainn. 
A pheacaich, rinn thu thu fein a sgrios gu buil- 
each ; tha thu baitf ann an doimhne truaighe, as 
nach 'eil thu comasach air thu fein a theasairg- 
inn ; ach tha Iosa Criosd comasach agus ullamh 
gu cuideacha ,> leat, is gu saor ga thairgse 1 fein 



141 



duit, Eabh. vii. 25. Eoin iii. 36. Cia lionar air 
bith do pheacaidh, air meud an uamharrachd, no 
air f had *s gan robh iad a? cur dragh ort, gid- 
• headh tha maitheanas agus slaint 1 agad gu cinn- 
teach ri f haotainn, mur cuir thu gu li-amaideach 
cul ris an tairgse so tha mis? an ainm Dhe toirt 
seachad dhuit. Tha 'n Tighearn losa ag iar- 
rui 1 ort sealltuin airsan is a bhi air do shabhala 1 , 
Isai. xlv. 22. " teachd d'a ionnsuidh-san, is nach 
cuir e air chor air bith cul nut/' Eoin vi. 37. 
seadh, tha e guidhe' ort a bhi reidh ris, 2 Cor. v. 
20. Tha e glaodhaich anns na sraidean, tha e 
bualadh aig do dhorus, a? furail ort gabhail ris 
agus do bheatha a chaitheadh maille ris Seanr. i. 
20. Taisb. iii 20. Ma bhasaicheas tu, is ann a 
chionn nach b'aill leat teachd d'a ionnsuidh-san 
airson beatha, Eoin v. 40. 

A nis gabh an Slanui'-f hear so tli > air a thair- 
gse dhuit, is tha thu air do dheananih suas gu 
siorruidh ; a nis thoir do thoil suas da, is cha 'n 
urradh an saoghal gu h-iomlan 'ur sgairachdainn. 
Na seas amach airson gu bheil thu neo-airdh ; 
tha mis' ag in use 1 dhuit nach 'eil ni san t-saog- 
hal is urra' do sgrios mur 'eil thu neo-thoileach. 
Labhair mata ; am beil thu deonach bhi air do 
cheangal ri Criosd ? am beil thu toileach gabhail 
leis anns gach aon daimh agus dreuchd, mar do 
Righ, mar do Shagairt, agus mar tfFhaidh ? An 
aill leat e cuideachd leis gach uile mhighoireas 
agus dochair a dh' f heudas a bhi na dheigh ? Na 
gabh Criosd le buille-tuairmeis ; ach suidh sios 
an toiseach, agus cunnt an cosdus. Am beil thu 
toileach gach ni th' agad a thilge' sios aig a cha- 
san ? am beil thu toileach doltroi' gach aon chun- 
nart air a shon agus maille ris? am beil thu toil- 
each do chrannchur a bhi maille ris, ciod air bhith 

H 



142 



a thachras ? am beil thu toileach " thu fein aich- 
eadh, do chrann-ceusaidh thogail, agus e sari a 
leantuinn ? Am beil thu toileach gu suidhichte, 
gu saor, agus gu daingeaii dlu-leantuinu ris anus 
na h-uile staid, agus amis an h-uile am ; Ma 's 
e 's gu bheil, m' anams' airson t-anam-sa, nach d' 
theid thu gu siorruidh am mugha, ach gu bheil thu 
air t-aiseag o bhas gu beatha, Eoin iii. 16. So a 
chuis ris a bheil do slainte gu h-araid an earbsa, 
thu bhi ami ancumhnanta daingean mar so ri Iosa 
Criosd ; agus air an aobhar sin ma tha gradh agad 
dhuit fein, feuch gu 'm bi thu dileas do Dhia agus 
do t-anam fein sa ghnothach so. 

Seola VIII. "Thoir suas t-uile chumhachd, t- 
uile cheatfaidh, is thu fein gu h-iomlan dhasan." 
Cosmhuil riusan a " Thug eadhon iad fein do hi 
Tighearna," 2 Cor. viii. 5. " Thugaibh 'ur cuirp 
nam " beo-iobairt suas do Dhia/' Rom. xii. 1. 
Tha 'n Tighearn ag iarruidh, cha 'n e 'ur cuid, 
ach sibh fein. Air an aobhar sin thoir suas dha- 
san do chorp le uile bhallaibh, agus t-anam le uile 
cheatfaidh, a chum as gu 'm biodh e san air a 
ghlorachadh ann ad chorp agus ann ad spiorad, 
oir buinidh iad araon dhasan, 1 Cor. vi. 20. 

A ris : is eigin duit gach ni bhuineas duit san 
t-saoghal a thoirt suas dasan. Ma ghleidheas tu 
ni sam bith air ais o Chriosd, ni sin do mhilleadh, 
Luc. xiv. 33. Mur treig thu na h-uile nithe (an 
run is an deasacha' do chridhe) cha 'n fheud thu 
bhi d' dheisciobul dhasan. Is eigin duit fuath 
thoirt do t'athair agus do d' mhathair, agus do 
d' bheatha fein cuideachd, ann an coimeas risan, 
agus cho fad as a sheasas iad na aghaidh, Mat 
x. 37. Luc. xiv. 26, &c. Ann an aon f hocal, 
is eigin duit tha fein thoirt suas da, 's gach ni tha 
agad, gun a bheag a chumail air ais, air neo cha 
■n fheud thu cuid sam bith a bhi agad annsan, 



143 



Seola IX. " Dean roghainn do lagh is do aith- 
eanta Chriosd mar riaghailt do smuainte, do 
bhriathra, is do ghniomhara," Salm cxix. 30. 
*S i so roghainn gach neach a bhios air fhior- 
iompachadh : acb an so, feumaidh tu na tri nithe 
so thoirt fainear. 

1. "Is eigin duit an roighneachadh air fad." 
Cha 11 fheud tbu gu brath dol do neamb le bhi 
toirt umhlachd amhain do chuid dm' : leugb Salm 
cxix. 6, 128, 160. Esec. xviii. 21. Na saoileadh 
neach air bith gur leoir a chuid is ea-truime, 's is 
usa dheana' do aitheanta Dhe thoirt fainear, is 
na dleasnais sin tha draghail, no eosdail, no mi- 
thaitneach le 'r nadur a leigeadh seachad. Feu- 
maidh tu an t-iomlan diu' ghabhail, air neo gun 
bheag idir. An duine . a bhios air f hior iom- 
pachadh, ge d' robh an fhaicill is mo air mu na 
dleasnais is cudthromiche, gidheadh tha suim aig 
a choguis cuideachd do na peacaidh is lugha, 's 
do gach aon dleasnas, Salm cxix. 0, 113. Mat. 
xxiii. 23. 

2. Cha 'n e a mhain gu feum thu 'n coimhead 
gu h-iomlan, ach mar an ceudna " anns gach aon 
am an docair is an socair ; am fliuch is an 
tioram. Tha 'm fior-iompachan tulchuiseach na 
shlighe, seasaidh e daingean aig a roghainn, cha 
tionndaidh e churaobh ris a ghaoith, is cha ghabh 
e cleachduinn an t-saoghail air son a chreideimh, 
¥ Ghreimich mi ri d' theisteas ; coimheadaidh mi 
do reachd gu brath gu crich mo shaoghail. Ghabh 
mi t-aitheanta mar 'm oighreachd gu siorruidh ; 
bheir mi do ghnath fainear do statuisean," Salm 
cxix. 31, 33, 44, 111, 117. A nis^cha 'n ann gu 
faoin a dh 1 f heumas tu so a chuir romhad, ach gu 
suidhichte 's gu daingean. Thuirt am mac eas- 
umhail " Theid mi, Thighearna," ach cha dea 



144 



chaidh e, Mat. xxi. 30. Bu mhath a gheall 
iadsan a thubhairt, " Gach ni labhras an Tigh- 
earn ar Dia riutsa, ni sinne e." Agus theagamh 
gu 'n robh an run a reir an aidmheil : ach 'nuair 
a thainig a chuis gu ait a deuchainn, bha e soilleir 
nach robh an cridhe togarrach gu dheanamh mar 
a gheall iad, Deut. v. 27, 29. 

3. " Thoir fainear na dleasnais araid sin is mo 
tlia 'n aghaidh do chridhe, 's na peacaidh araid 
sin d' am mo do speis ; agus feuch am beil do 
chridhe leagta ris a cheud chuid a dheanamh, 's 
a chuid eil' a sheachnadh." Ciod tha thu 'g radh 
ri d' leannan peacaidh ; ri d' pheaca 1 prodhai- 
teach ? Ciod tha thu 'g radh ri dleasnais chosdail, 
chunnartach, agus shearbh do d' nadur? Mu 
tha thu stad an so, is nach 'eil thu cur romhad, le 
gras Dhe, an f heoil aicheadh is dol air t-aghaidh, 
tha do chridhe fathasd mi-fhallain agus cealgach, 
Salm xviii. 23. agus cxix. 6. 

Seola' X. « Thoir faicill nach cuir thu dail 
ann ad iompachadh, 's gu 'n cuir thu mu thiom- 
chioll gu grad agus durachdach." " Rinn mi 
deifir, is cha d' rinn mi moille," arsa Daibhidh, 
Salm cxix. 60. Cuimhnich le ball-chrith air staid 
nan oighean amaideach nach d 1 thainig gus an 
robh dorus na trocair air a dhruideadh, Mat. xxv. 
1 1 . agus air Felics a chuir Pol air falbh gu am 
eile, nach deachaidh riamh a dheonachadh dha, 
Gniomh. xxvi. 25. O thig a stigh, am feadh a 
theirear ris an diugh, eagal gu 'm bi na nithe sin 
?i bhuineas do d' shith air am falach gu siorruidh 
o d' 811^^^" An dras tha trocair a' suirdh- 
eadh ort ; an dras tha Criosd a' feitheamh gu bhi 
grasmhor dhuit, agus Spiorad Dhe ri stri' riut : 
an dras tha coguis ga d* bhrosnachadh ; an dras 
tha am marga' fosgailte 's feudaidh tu ola fhaot- 



145 



ainn ri cheannach : an dras tha Criosd air a chur 
gu saor ann ad thairgse. O grad dhean greim 
air cuire na trocair. O ! gabh ris an dras nam 
b 1 aill leat a dhean a' gu siorruidh. Ma chuireas 
tu cul ris a chuire so, feudai 1 Dia mionnacha 1 na 
fbearg nach blais thu gu brath d 1 a shuipeir, Luc. 
xiv. 24. 

Seola 1 XI. " Feith gu coinnseasach air an 
fhocal, mar mheadhon t-iompachaidh, 11 Seum. i. 
18. 19. ; 1 Cor. iv. 15. Feith, fha mi 'g radh, 
cha "n ann amhain gu bitheant 1 , ach gu coinn- 
seasach; le togradh, run, dochas agus fiughair 
gu 'm bi thu air t-iompac]iadh leis. Do gach aon 
searmoin bu choir dhuit dol le leithid so do smu- 
ainte ; " O, tha dochas agam gu 'n d 1 thig Dia 
nis asteach ; tha dochas agam gur e 'n diugh an 
t-am, gur e so an duine leis an toir Dia dhathigh 
mi." ^uair tha thu teachd dh 1 ionnsuidh 'or- 
duighean, tog do chridhe suas mar so ri Dia ; 
" A Thighearna, gu ma h-i so an t-sabaid, gu ma 
h-e so an t-am sam faigh mise gras gu nr ath- 
nuadhachadh. O biodh e air a radh, gu *n robh 
air an la so neach air a bhreith dhuitsa!" 

Seola' XII. " Aontaich leis an Spiorad san 
uair an toisich e ri oibreachadh air do chridhe. 1 ' 
'Nuair a thoisicheas e ri d 1 pheacaidh is ri d 1 
staid a leigeadh ris duit, O feuch nach caisg thu 
e ; ach oibrich maille ris, agus guidh air Dia an 
geur-mhothacha 1 so thoirt air aghaidh a churn 
iompachaidh. " Na much an Spiorad, 11 1 Thes. 
v. 29. Na cuir doilghios air bith, no bacadh air. 
Feuch nach caisg thu oibreacha 1 no gheur-mhoth- 
achadh, le droch cuideachd no le damhair ghno- 
thaiche saoghalta. r Nuair a mhothaicheas tu 
trioblaid air bith ort fein air son peacaidh, no 
eagal air bith mu thiomchioll do staid shiorruidh, 



146 



guidh air Dia nach dealaich iad so gu brath ri d" 5 
choguis, gus an farming iad air falbh do chridhe 
gu buileach o pheaca', is an toir iad thairis e dh' 
ionnsuidh Chriosd. Abair ris, " A Thighearna 
gabh air t-aghaidh le t-obair, agus na sguir 'na 
meadlion. Ma tha thu faicinn nacli 'eil mise 
fathasd air mo lot gu leoir, is nach 'eil mi fo 
bliriste-chridhe gu leoir air son mo pheacaidh, 
lot mi, Thighearna, ni 's doimhne ; ruig iochdar 
mo thruaiir eachd, agus claoidh gu tur mo pheac- 
aidh." Mar so thoir thu fein suas do dli' oib- 
reachadh an Spioraid, agus sgaoil do shiuil a 
ghlacadh a ghaoithe. 

Seola' XIII. " Cleachd urnuigh dhurachdach 
ri Dia, gu curamach agus gu coilionta." An ti 
nach 'eil ri urnuigh, cha 'n 'eil ann ach peacach 
mi-naomh aingidh. lob xv. 4. is an ti nach 'eil 
coiliont' ann an urnuigh, cha 'n 'eil ann ach 
cealgair, lob xxyii. 10. Is e aon do na ceud 
nithe sam beil iompacha' soilleir, gu 'n cuir e 
daoine gu urnuigh, Gniomh. ix. 11. Air an 
aobhar sin cuir thusa mu thiomchioll an dleasnais 
so : na leig le latha dol tharad anns nach cuir 
thu 'thaobh cail-eigin do uine, moch agus anmoch, 
air son aora' suidhichte agus soleimnte a thoirt 
do Dhia ann an uaigneas. Air an doigh cheudna 
gach aon latha, gairm do theaghlach ri cheile gu 
coilionta, gu aoradh thoirt do Dhia maille riut. 
Mo thruaigh thusa ma gheibhear do theagh- 
lach-sa 'n aireamh nan teaghlaiche sin nach 'eil 
a' gairm air Dia, ler. x. 25. Ach cuimhnich 
nach ruig crabha' fuar agus marbh leth an rathaid 
gu neamh. Bi durachdach agus dian-leantuin- 
neach. Bheir dian-leanmhuinn agus stridh amach 
buaidh ; acli as eugais so cha toir thu gu brath 
amach rioghachd neimh, Mat. xi. 12. Feumaidh 



147 



tu cruai'-spairn a dheanamh gu dol asteach, Luc. 
xiii. 24. agus gleachd le deoir agus ath-chuinge, 
cosmhuil ri Iacob, ma b" aill leat gu 'n racliadh 
tu air falbh le beannaclia', Gen. xxxii. 24. le 
Hos. xxii. 4. As eugais grais, tha thu gu sior- 
ruidh caillte, is air an aobliar sin is eigin duit cuir 
hiu thiomchioll, agus a cliur romhad nach gabh 
thu diultadh. An duine sin tha leagta ris so 
fhaotainn, d' an cainnt, "Is eigin clomh gras 
fhaotainn, is gu brath cha sguir ini gus am faigh 
mi e ; iarruidh mi, feithidh mi, gleachdaidh mi 
ri Dia 's ri mo chridhe fein, gus an dean e m 1 
ath-nuadhachadh le cumhachd a ghrais : — is e 
so an duine th' air an rathad dhireach gu gras 
fhaotainn. 

Seola' XIV. " Treig do dhroch cliuideachd, 
Seanr. ix. 5« agus seachainn gach aobliar agus 
cion-fath peacaidh." Seanr. xxiii. 31. Cha phill 
thu gu brath o pheaca' gus an seachainn thu gach 
slighe 9 s gach buaire 1 tha ga d' tharruing d'a 
ionnsuidh. Gu brath gus an aicheadh tliu thu fein 
an fhad so, cha bbi suil agam ri d'iompachadh. 
Ma bhios tu ri clinch' air a bhruaich, is a' cur 
do chois aim am beul an rib, theid t-anam gu 
cinnteach a ghlacadh. 'Nuair a bheir freasdal 
De sinn an luib buairidh nach b' urra* 1 sinn a 
sheachnadh. feudaidh suil a bhi againn ri comh- 
nadh araid, ann an gnathacha' nam meadhona : 
ach 'noair a bhuaireas sinn Dia, le ruith do 'r 
deoin am builsgean cunnairt, cha 'n 'eil e geall- 
tuinn na leithid sin do bhuaire' gu'n cum e suas 
sinn. Agus do na h-uile buaireadh, cha mhor 
gu bheil aon air bith is cunnairtaiche 's is measa 
na droch cliuideachd. O cia trie a mhiileadh leis 
so a mhuinntir a b 1 f hearr coslas ! O na h-anama, 
na teaghlaiche, na h-oighreachda, is na bailtean 



148 



a chaidh a mlrillheadh leis so ! cia lion peacach 
truagh, blia air an dusgadh, is air an soillseach- 
adh, direach ullamh gus an t-Aibhisteir a threig- 
sinn, is an deigh an cas a shaoradh as a rib ; ach 
a blia na dheigli sin air fad air an tarruing air an 
ais, agus air an deanamh nan cloinn do ifrinn 
seachd nairean ni 's mo na bha iad roirnhe ? 
Ann an aon fhocal, cha 'n 'eil earbsa air bith 
agam asad, ni 's luglia na chrathas tu dliiot do 
dhroch cliuideaclid. Tha Criosd ag radii riut mar 
tlmirt e aon uair ann seadh eile, " Ma tha thu 'g 
am iarruidh-sa, leig leo sin falbh," Eoin xviii. 8. 
Ris so tha t-anam an earbsa : treig iad sin, air 
neo cha 'n fheud thu bhi beo, Seanr. ix. 6. Am 
bi thu ni 's measa na 'n t-ainmhidh, gu^n ruithe' 
tu air t-aghaidh 's tu faicinn an Tighearna la 
claidhe ruisgte san t-slighe ? Aireamh xxii. 33. 
Biodh nabriathra so air am bualadh gu domhain 
air do choguis, Sgriosar companach nan amadan, 
Seanr. xiii. 20. Labhair Dia so, agus co bhacas 
e? 'S an ruith thus* an comhair do chinn gu 
leir-sgrios, an deigh do Dhia co-lion rabhadh 
thoirt duit ? Ma dh' atharraicheas Dia in' feasd 
do chridhe, chithear e o mhutha do chuideachd. 
O, fuathaich agus seachainn an slochd a shluig 
co-lion mile anam sios gu truaighe. Bithidh e 
cruaidh ort gun amharus dol as ; bithidh do 
chompanaich ri fan aid air do chrabhadh, 's ag 
oidheirpeachadh do lionadh le fuath an aghaidh 
diadhachd ; mar ni mi-sholasach agus tuirseach. 
Gnathaichidh iad gach miodal agus mealladh 
nan innleachd ; ach cuimhnich thusa rabhadh an 
Spioraid naoimh : " A mhic, ma bhrosnuiclieas 
peacaich thu, na h-aontaich leo : ma their iad 
riut, Thig leinne, tilg do chrannchur asteach 'nar 
measg : na h-imich anns an t-slighe maille riu ; 



149 



cum do chas air a h-ais o 'n casan ; seachainn e, 
na siubhail arm, pill uaithe, agus imich romhad : 
oir tha slighe nan aingidh mar dhorchadas, cha 
'n 'eil fios aca ciod tha toirt tuislidh dhoibli : tha 
iad a' luidhe 'm plaid airson fala, is a' luidhe 'n 
uaigneas airson an anama fein," Seanr. i. 10 — 18. 
agus iv. 14 — 19. 

Mar so dh' innis mi dhuit ciod is eigin duit a 
dheanamh chum bhi air do shabhala'. Nach 
toir thu geill do ghuth an Tighearna ? nach eirich 
thu 's nach cuir thu mu thiomchioll na h-oibre ? 
O dhuine, ciod am freagra' bheir thu seachad, no 
ciod an leth-sgeul a bhios agad, ma bhasaicheas 
tu le h-aingealtachd air a cheann mu dheire, 'n 
deigh dhuit eolas f haotainn air slighe na beatha ! 
Cha 'n 'eil eagal orm gu n' d' theid thu air 
seacharan, mur dean do neo-churam agus do 
leisg fein do mhille^ le dearmad a dheanamh air 
na meadhona sin a chaidh cho soilleir a sheoladh 
dhuit. Duisg mata, O lunndaire, is leig air t-obair ; 
toisich agus bi deanamh, is bithidh an Tighearna 
maille riut. 

CAIB. VII. 

Anns a bheil Argumainte gu lompachadh. 

Ged bu leoir na chaidh a chur an ceill cheana, 
mu thiomchioll Jeumalachd an iompachaidh, 
agus truaighe na muinntir neo-ionvpaichte, gu 
thoirt air creatair reusanf air bith cur mu thi- 
omchioll "grad philleadh ri Dia, gidheadh o'n tha 
fios agam gu bheil cridhe 'n duine cho aingidh 
agus do-lubaidh, mheas mi iomchuidh cuid ar- 
gumainte gu iompacha', thoirt seachad an deigh 
nam meadhona is nan seolanna a chaidh ain- 
meacha 1 cheana. 

"A Thighearna, na treig mi nis aim am oid- 



150 



lieirp dheireannach: mata anani air bith a leugh 
gu ruige so, is nach d' f lmair fathasd mothach- 
adh ; nis a Thighearna, dean greiin air agus dean 
t-obair. A nis glac a chridhe, is dean stri ris, 
gus an abair e, Thug thu buaidh, oir is treise thu 
na mise> — A Thighearna/ nach d' rinn thu dhi- 
omhsa iasgair dhaoine, agus shaothraich mi fad 
na h-uine, is cha do ghlac mi bheag. Och! gu 
"n caithinn mo spionnadh gun ni air bith do 
bhuannachd! Anis 'nuair tha mi toirt na h-ur- 
chair mu dheireadh. seas thus a Thighearna 
Iosa air an traigh, agus seol dhomh cionus agus 
c ait an sgaoil mi no lion. Cuidich learn na h- 
anama sin air a bheil mi 'n toir a chuartachd le 
argumaint, cho laidir 's nach feud iad dol as. 
A nis, a Thighearna, thoir dhomh tarruing 
phailt! O Thighearna Dhia; cuimhnich orm, 
guidheam ort, agus neartaich mi ach an aon uair 
so, O mo Dhia !" 

O cia lionar na h-argumainte dh' f heudainn a 
ghnathachadh sa ghnothach so ? Ma tha gliocas 
air bith san t-saoghal, is e so e, aithreachas a 
dheanamh "s teachd asteach: ma tha ni air bith 
ceart, ma tha ni air bith reusanta, is e so e : 's 
ma tha ni sam bith anns an t-saoghal, a tha cuth- 
ach agus amaideach agus mi-reusanta, is e thu 
bhi dol air Uaghaidh ann ad staid neo-ionvpaichte. 
Guidheam ort mata, mur bu mhath leat thu fein 
a sgrios gu toileil, suidh sios, agus cudromich, 
leis na chaidh a radh cheana, na h-argumainte so 
leanas. 

1. "Tha 'n Dia chruthaich thu go ro ghras- 
mhor a toirt cuiridh dhuit." 

(1.) "Tha a nadur iochdmhor agus trocair- 
each ga d' chuireadh." O cia iochdmhor agus 
teo-chridheach Dia ; cia pailt, os ceann a bheag 



151 



air bit'h is urra' sinn a' smuainteadh, a throcair ! 
Tha i ni 's airde na neamh ciod a dh' f heudas 
sinne dlieanamli? ni's doimhne na ifrinn ciod 
a dh' f heudas sinne thuigsinn? lob ix. 7, 8, 9. 
" Tha e lan do iochd agus do ghras ; fad-f hulan- 
gach, agus saibhir ann an trocair/' Salm lxxxvi. 
15. Nach laidir an argumaint so gu peacaich a 
tharruing d'a ionnsuidh ? " Phillibh ris an Tig- 
hearna ar Dia oir tha e iochdmhor agus trocair- 
eachj mall a chum feirge, agus saibhir ann an 
gras." " Co an Dia is cosmhuil riutsa, a mhaith- 
eas aingidheachd ?" Mic. vii. 18. — O pheacacha', 
faicibh ciod an Dia ris a blieil 'ur gnothach : ma 
's e 's gu 'n dean sibhs' ach pilleadh, " pillidh e- 
san a ris agus ni e iochd oirbh ; ceannsuichidh 
e 'ur n-eas-aontais, agus tilgidh e 'ur peacaidh 
ann an doimhne na fairge," rami 19. Pillibh 
riumsa, arsa Tighearna nam feart, agus pillidh 
mise ribhsa," Mai. iii. 7. Sech. i. 3. Cha 'n e 
idir meud na baralach a th' aig peacaich air tro- 
cair Dhe tha gam miileadh, ach gu bheil iad di- 
chuimlmeach air a cheartas, agus earbsach a 
trocair air sheol nach 'eil i air a gealltuinn. Ged 
tha throcair os ceann smuainte, Isai. lv. 9. mor, 
1 Chron. xxi. 13. lionmhor, Neh. ix. 19. caomh, 
Salm xxv. 6. cinnteach, Isai. lv. 3. siorruidh, 
Salm ciii. 17. Isai. liv. 8. gheibh thusa coir air an 
iomlan, mas e 's gu 'm pill thu — Am beil thu 
toileach teachd asteach mata ? Feuch, chuir Dia 
uabhasan a thaoibh, chuir e suas cathair throcair 
tha e sineadh amach slat-shuaicheanteis a shith : 
bean d'i agus bi beo. An deanadh duine tro- 
caireach a namhaid a mharbhadh, agus e na 
luidhe aig a chasan, ag aideachadh a chionta, 's 
a' guidhe trocair ? Nach lugha gu mor a ni Dia 
nangras ? — Cuimhnich ciod eainm,Exod. xxxiv* 
7. agus fiosrachadh nan naomh, Neh. ix. 17. 



152 



(2. ) " Tha na h-uile gairm agus gealladh solas- 
ach a tha e toirt duit ga d' chuireadh." O cia 
durachdach tha tlirocair ga 'd leantuinn ! cia 
teann, cia togarracli tha i 'n toir ort ! " Pill, O 
Israeil chul-sleanihnach, ars' an Tighearna, agus 
clia toir mis 1 air mo chorruich tuiteam ort ; oir 
tha mi trocaireach ars' an Tighearna, 's cha gh- 
leidh mi gu siorruidh mo chorruich ; amhain 
aidich do chionta. Pillibh, O chlann-chul-sleamh- 
nach, ars' an Tighearna, oir tha mise posda ribh ; 
pillibh, agus leighisidh mi "ur cul-sleainhnach- 
aidh." ler. iii. 11— 14. 22. "Mar is beo mi, ars' 
an Tighearna Dia, cha 'n 'eil tlachd agamsa am 
bas an aingidh, ach is i mo roghainn gu m pilleadh 
e o shlighe, is gu 'm biodh e' beo. Pillibh, pillibh 
o 'r clroch shlighean c'air son a bhasaicheas sibh, 
O thigh Israeil ?" Esec. xxxiii. 11. " Ma phill- 
eas an t-aingidh o uile pheacaidh a chuir e *n 
gniomh, is gu 'n coimhid e mo reachdsa uile, 's 
gu 'n dean e an ni sin a tha dleasnach agus ceart, 
bithidh e gun amharus beo, cha *n fhaigh e bas. 
Cha toirear iomradh ris air uile pheacaidh a chuir 
e 'n gniomh ; na fhireantachd a rinn e bithidh e 
beo. Pillibh, agus tionndaibh o *r peacaidh, 's 
mar sin cha dean aingidheachd 'ur sgrios. Cuir- 
ibh air falbh 'ur n-uile pheacaidh, is deanaibh 
dhuibh fein cridhe nuadh agus spiorad nuadh, oir 
c' air son a bhasaicheas sibh ; O thigh Israeil, 
oir cha 'n 'eil tlachd agams* am bas an neach 
a bhasaicheas, ars' anvTighearna Dia, air an aob- 
har sin piliibh sibh fein, agus bithibh beo ? Esec. 
xviii. 21, 23, 30—32. 

O cia trocaireach na briathra so ! guth Dhe, 
agus cha 'n e guth duine ! Cha ^n e so beus 
dhaoine, gu 11 iarradh an t-uachdaran an deigh 
an traill a chuir corruich air, O gun eisde' tusa 



153 

'n diugh a ghuth, 'nuair tha e ga d' leantuinn 
agus a furail trocair ort ! 

2. "Tha geataidh neiuih air am fosgladh 
dhuit, is na dorsan siorruidh air an sgaoile' gu 
farsuing, a chum as gu feuda' tu dol asteach do 
rioghachd Dlie/' Tha Criosd a nis a' labhairt 
ruit mar a rinn Iesebel ri Ahab, s i Eirich agus 
gabh seilbh," 1 Righ. xxi. 15. Gabh sealladh 
do ghloir an t-saoghail eile mar tha i air a 
leigeadh ris san t-soisgeul, dirich Pisgah, sliabh 
nan geallaidhean, is tog suas do shuil gu deas is 
gu tuath, gu 'n ear is gu 'n iar, is faic am fear- 
ann math sin tha 'n taobh thall do Jordan, is an 
sliabh math sin; feuch parras De, air uisgeacha' 
le struthan gloire. Eirich, agus imich feadh an 
fhearainn, air f had agus air a leud, oir am fear- 
ann a tha thu faicinn, bheir Dia gu siorruidh 
dhuit e, mas e 's gum pill thu, Gen. xii. 14, 15, 
17. Ceadaich dhomh a radii riut, mar thuirt 
Pol ri Agrippa, "Am beil thu creidsinn nam 
Faidhean?" Ma tha thu da rireadh a creidsinn, 
dean ach sealla' ghabhail do "na nithe gloir- 
mhor sin a th' air labhairt mu thiomchioll cath- 
air an De blieo.'* Salm Ixxxvii. 3. is biodh fios 
agad gu bheil iad sin uile an so air an tairgse 
dhuit an ainm Dhe: cho cinnteach as is beo Dia, 
buinidh iad gu siorruidh dhuitsa, ma philleas tu, 
is ma blrios tu air t-iompachadh. 

Feuch a chathair sin aig a bheil gloir mar 
sholus, agus Dia mar theampull ! Feuch a 
geatai' sgaoilte, 's gach aon a faotainn cuireadh 
gu saor gu dol asteach ! " O amadana. is 
mall-chridheach gu creidsinn ! " an cuir sibh cul 
ri gloir shiorruidh ? an diult sibh dol asteach gu 
parras, 'nuair tha 'n claidhe lasrach sin a chuir- 
eadh aon uair gu'r cumail amach, an dras, mar 



154 



gu 'm b 9 ann, g 9 ar n-iomain astigh ? Ma dhiul* 
tas, an dara cuid cha 'n 'eil creideamh agaibh, 
air neo cha 'n 'eil ciall agaibh. 

Nach dean sibh ach aire thoirt do na nithe sin, 
a th' air an tairgseadh dhuibh: "rioghachd 
gloire," 1 Thess. ii. 12. " rioghachd shith/' 
Rom. xiv. 1 7. " riogliachd shiorruidh, v ' 2 Pead. 
i. 1 1 . O ! rioghachd bheannaichte gun amharus ! 
an so gabhaidh tu comhnuidh ; an so riaghlaidh 
tu gu siorruidh, agus cuiridh Dia thu na d' 
sliuidhe air righ-chathair-gloir, Mat. xix. 28. 
Cuiridh e le laimh fein crun rioghail air do che- 
ann, is cha 'n e crun sgithich ; oir san aite sin 
cha bhi peacadh, 's ni mo bhios fulangas, Taisb. 
xxi. 27. agus xxii. 3 — 5. " Cha 'n e crun oir 
(oir cha bhi meas air bith air so san la sin,) ach 
" crun heath a," Seum. i. 12. /crun fireantachd," 
2 Tim. iv. 8. " crun gloire." 1 Pead. v. 4. seath, 
" cuiridh tu umad gloir mar thrusgan," I Cor. 
xv. 43. agus " dealruidh tu mar a' ghrian 'sna 
speuran, ann an gloir t-Athar," Mat. xiii. 43. 
Amhairc a nis air do cholainn ghraineil, air a 
chreidh sin a bhios na Ion do na daolan ; 
bithidh a cheart f heoil, a cheart chre so ni *s 
dealruiche na na reultan, Dan. xii. 13. — An ath- 
ghoird, bithidh tu air do dheanamh " cosmhuil 
ri Aingle Dlie,'' Luc. xx. 36. agus dearcaidh tu 
air a ghnuis-san ann am fireantachd," Salm xvii. 
15. Amhairc a nis an taobh astigh dhiot, agus 
innis donih, Am beil thu fathasd a' creidsinn? 
Mur 'eil, is eigin do d' choguis a radii gur ana- 
creideach thu, oir is e so Focal De. 

Ach ma their thu gu bheil thu creidsinn, innis 
domh nis, ciod e do run. An gabh thu ris an ni 
so tha d' thairgse mar do shonas? An cuir thu 
cul ri d' phrodhait pheacaich, ri d' sholas toir- 



155 



misgte ? An saltair thu air urram an t-saoghail ; 
an spion thu thu fein a glacan do sholais ?^ Am 
beil thu toileach gabhail ri masladh 's ri bochd- 
ainn, ma tharlas iad ort anns an t-slighe gu 
nearnh, agus Criosd a leantuinn le caithe-beatha 
iriosal agus fein-aich'eil ? Ma tha, is teats' an 
t-iomlan, agus is leat e gu siorruidh. 

Nach gloirmhor mata na bheil a'd' thairgse ? 
Nach airidh air damna' e-san a theid air aghaidh 
's a bhasaicheas, 'nuair tha so uil' aig airson a 
thogail? An gabh thu Dia air f hocal? An leig 
thu uait do ghreim do 'n t-saoghal, an glan thu 
do lamhan o 'n peacadh, 's an dean thu greim 
air a bheatha mhairtheannaich ? Mur dean, 
innseadh do choguis duit mur 'eil thu air dhio- 
bhail ceille, 'nuair a tha thu deana' dearmaid air 
roghainn cho math, leis am feudadh tu bhi son- 
ad h gu siorruidh. 

3. " Bheir Dia sochairean do-labhairt duit san 
t-saoghal a tha lathair, 1 Cor. iii. 22. Eabh. xii. 
22 — 24. Ge d' robh iomlaineachd do shonais 
air a ghleidheadh gu saoghal eile, gidheadh 
bheir Dia dhuit nithe nach 'eil suarach an laimh." 

Saoraidh e o thrailleachd thu, Eoin viii. 36. 
spionaidh e thu a glac an leomhain ; Col. i. 13. 
bruthaidh an nathair do shail, ach bruthaidh tusa 
a 1 ceann, Gen. iii. ] 5. saoraidh e thu o 'n t-saog- 
hal olc a tha lathair, Gal. i. 4. Cha dean socair 
do sgrios, agus cha dean docair do sgaradh 
uaithe-san, Rom. viii. 35— -38. saoraidh e o 
chumhachd na h-uaighe thu, Salm xlix. 15. agus 
ni e righ nan uamhas na theachdaire sith dhuit. 
Bheir e air falbh am mallachd o 'n chranncheu- 
saidh; Salm cxix. 71. bheir e air docair agus 
trioblaid fein am mol a sheideadh air falbh, is an 
inntin a ghlanadh, Dan. xii. 10. Isai. xxvii. 9. 



156 



Ni e do thearnadh o dhiteadh an lagha, 's am 
mallachd a thionndadh gu bhi na bheannachadh 
dhuit, Rom. vi. 14. Gal. iii. 24. Is ann aige tha 
iuchraichean a' bhais agus na h-ifrinn, agus is e 
a dhruideas agus cha 'n urra' neach fosgladh, 
Taisb. iii. 7. agus i. 18. druididh e am beul so, 
mar a rinn e aon uair beul nan leomhan, Dan. 
vi. 22. air chor as nach bi thus' air do chiuradh 
leis an dara bas, Taisb. ii. 1 1. 

Ach cha'n e 'mhain gu 'n saor e o thruaighe 
tliu; bheir e dhuit mar an ceudna sochairean 
do-labhairt. Bheir e e-fein duit; bithidh e na 
charaid agus ua Atliair dhuit, 2 Cor. vi. 18. is 
grian agus is sgiath dhuit e, Salm Ixxxiv. 12. ann 
an aon fhocal, bidh e na Dhia dhuit, Gen. xvii. 
7. agus ciod tuille dh' fheudar a radh? Ni e 
dhuit gach ni dh' fheudas Dia fein a dheanamh. 
Esan aig am bi righ mar athair no mar charaid, 
bidh suil aige ri gibhtean rioghail uaithe. Ach 
ciod iad prionnsaidh agus righre talmhaidh air 
an coimeas ri Dia! Mar tha esan neochrioch- 
nach an gloir is an cumhachd os ceann an dus- 
laich so, is amhlui' bheir e da reir sin son as neo- 
chriochnach d'a luchd-muinntir os ceann na 's 
urradh iadsan a thoirt do 'n mhuinntir da 'm beil 
speis aca. " Bheir e dhuibh gras is gloir, is cha 
chum e uaibh aon ni math." Salm Ixxxiv. 11. 
Gabhaidh e sibh nur n-oighreachan air a gheal- 
lana, Eabh. vi. 17. agus daighnichidh e leibh a 
chumhnanta gu siorruidh, ler. xxxii. 40. Ni e 
'ur saoradh o gach ni is urradh an lagh, a cho- 
guis, no an t-Aibhisteir a chur 'nur n-aghaidh, 
Rom. viii. 33, 34. Bheir e dhuibh saor-chomas 
teachd na fhianuis, gabhaidh e ri 'r pearsa, is 
eisdidh e 'ur n-urnuigh, Eph. iii. 12. agus i. 6. 
1 Eoin v. 14. Gabhaidh e comhnuidh maille 



157 



ribh, bheir e dhuibh a run, agus cumaidh e co- 
chomunn coiliont agus cairdeil ri 'r n-anam, 
Eoin xiii. 23. agus xxv. 15. 1 Eoin i. 3. Bidh 
a chluas fosgailte, bidh a dhorus fosgailte, is bidh 
a stor fosgailte 's gach aon am dhuibh. Bidh a 
bheannachadh do ghnath maille ribh, agus bheir 
e air na h-uile nithe co-oibreacha , chum 'ur maith, 
Salm cxv. 13. Rom. viii. 28. 

4. " Tha cumhnanta na trocair air a thoirt 
cho iosal air 'ur son as tha e comasach." Chrom 
Dia air son pheacach cho iosal as a dh' fheud- 
adh e. Cha 11 fheud e bhi na ughdair peacaidh, 
no smal a tharruing air gloir a naomhachd; 
agus, gun so a dheanamh, cionnus a dh' fheudadh 
e teachd ni V isle na rinn e? Leig e dheth 
nithe ea-comasach a cheud chumhnainte, ler. iii. 
23. Marc. v. 36. Gniomh. xvi. 31 agus iii. 19. 
Sean, xviii. 13. Cha 'n 'eil e ag iarruidh oirbh 
ni air bith mi reusanta no ea-comasach mar 
chumhnanta beatha. Fo*n cheud chumhnant 
bha da ni mar fhiacha oirbh; 1. "Lan-dioladh 
a thoirt do cheartas De air son peacai' na h-uine 
chaidh seachad." 2. "Umhlachd fhoirfe agus 
iomlan a thoirt nur pearsaibh fein do gach puinc 
do ii lagh anns an uine ri teachd. " Bha iad so 
le cheile neo-chomasach dhuinne, Rom. viii. 3. 
ach feuch cho trocaireach as a rinn Dia an 
isleachadh. An lan-dioladh sin a dh' fheudadh 
e iarruidh oirnn, tha e toileach a ghabhail o 'n 
Urras sin a rinn e fein a dheasacha', 2 Cor. v. 10. 
Tha e 'g innseadh gu 'n d' fhuair e dioladh, lob 
xx xiii. 24. 1 Tim. ii. 6. is nach 'eil e 'g iarruidh 
ni air bith oirbh ach gabhail r 1 a Mhac, is gu *m 
bi e "na fhireantachd agus na shaoirse dhuibh/' 
Eoin i. 1 2. 1 Cor. i. 30. Agus airson umhlachd 
san uine ri teachd, tha e toileach aontacha 1 le 'r 



158 



n-anmhuinneachd, is gun bin ro-theann gu 'r 
failinn a chomliracliadh. Cha 'n 'eil e seasamh 
aig foirfeaclid mar cliumhnanta beatha. Ge d' 
tha e 'g innseadh gur e so a dhlighe, tlia e toil- 
eacli treibh-dhireas a gliabhail na aite, Gen. xvii. 
1. Seanr. xi. 20. Ged nach urradh thu do flria- 
cha air fad a phaighe^ gabhaidh e uait a reir do 
chomais ; an toil airson a^ ghniomh, agus an run 
airson a 1 choilionaidh, 2 Cor. viii. 12. 2 Chron. 
vi. 8. Eabh. xi. 17. Seadh, ma thig sibh da 
ionnsuidh trid Chriosd, is gu 'n socruich sibh 'ur 
cridhe chum a thoileachadh, is gu 'n dean sibh 
'ur n-uile dhicheall na sheirbhis, bheir e cliu agus 
duais dhuibh, ge d 1 robh an saoitheach air a mhil- 
leadh 'nur lamhan. 

O ! smuanaichibh air iochd 'ur Cruthai'-fhir ; 
leigibh dhomh a radh ribh mar a thuirt a sheir- 
bhiseach ri Naaman, O athair, nan abradli am 
Faidh riut ni mor-eigin a dheanamh, nach dea- 
nadh tu e ? nach mo gu mor na sin 'nuair tha e 
ag radh riut a mhain Ionnail agus bi glan ? 2 
Righ. v. 13. Nan iarradh Dia ni eigin teann, 
cruaidh, agus eagalach air do laimh-sa chum dol 
as o dhamnadh siorruidh, nach deanadh tu e ? 
Ge d' iarradh e ort do laithean air fad a chaithe' 
ri bron ami am fuar-f hasaich, thu fein a chlaoidh 
le gort, no toradh do chuirp a thoirt seachad air 
son peaca' t'anama/' nach gabhadh tu gu toileach 
slainte shiorruidh, ge V e so fein an cumhnant ? 
Nan deanadh do Chruthar-fhear air an do chuir 
thu corruich, do chumail re aon bhliadhna, air 
leabaidh chraidh, agus an sin iarruidh ort do 
pheacaidh threigsinn, gabhail ri Criosd, agus 
seirbhis a thoirt da car beagan do bhliadhna^, 
mar tha e cur mar fhiach ort san t-soisgeul air 
neo luidhe san staid so fad saoghal nan saoghal, 



159 



nach gabhadh tu gu toileach an cuire, gun f hui- 
reach fada san ioma'-chomhairle ? O pheacaich, 
pill agus bi beo ; c'ar son a bhasaicheas tu, 'nuair 
tha beatlia ri faotainn air son a gabhail ; 'nuair 
tha trocair, mar gu 'm b' ann, a griosadh ort gun 
diultadh ?; Nam b' urradh thu radii gun amharus, 

A thighearna, bha fios agam gu 'm bu duine 
cruaidh thu ?" Mat. xxv. 24. Bha ni-eigin do 
lethsgeul agad ; ach 'nuair a dh' islich Dia neimh 
e fein cho mor, is a chrom e cho iosal,co is urradh 
smid a radh as do leth, mas e 's na dheigh sin 
uile gu 'n seas thu amach ? — Os-barr. 

5. " Far am beii thusa lag, tha Dia tairgse 
dhuit grais chum do dheanamh comasach." 
" Shin mi 'mach mo lamh, is cha d' thug aon 
neach fainear/' Seanr. i. 24. Ge d 1 tha thu air 
do thilgeadh san t-slochd thruaighe sin, as nach 
urradh thu fein gu brath teachd amach, gidheadh 
tha Criosd a' tairgse comhnadh leat ; tha e 
sineadh amach a laimhe dhuit, is ma bhasaicheas 
tu 's ann a chionn gu bheil thu cur cuil r'a chuidh- 
eacha\ " Feuch, tha mis' am sheasamh aig an 
dorus agus a' bualadh, ma dh' fhosglas neach 
air bith dhomb, thig mi 'steach," Taisb. iii. 20. 
Ciod e ge d' robh thu bocJid agus truagh, agus 
dall, agus ruisgte ; tha Criosd a tairgse leighis 
air son gach aon do t-uireasuidh, tha e furail ort 
'fhireantachd agus a ghrais. " Camhairlicheam 
dhuit or a cheannach uamsa, chum as gum bi 
thu saibhir ; agus trusgan geal, a chum as gu'n 
codaichear thu ; agus ung-sa do shuile le sabh- 
shul a chum as gur leir dhuit. ,,) Taisb. iii. 17, 
1 8. Am beil thu cur an ceill gu bheil so cruaidh 
a chionn nach 'eil agad ni air bith leis an cean- 
naich thu ? Ma tha, biodh fios agad gu bheil 
an ceannach so, " gun airgiod agus gun luach," 
i 



160 



Isai. lv. i. Tlia e ri fhaotainn le 'iarraidh agus 
le "ghuidhe, trid gnatliachadh durachdach agus 
coilointa nam meadhona sin a dli' orduich Dia, 
Seanr. ii. 3. 4. Tlia Dia 'g iarruidh ort eolas a 
ghabliail air, agus eagal a bhi agad roimlie. Am 
beil thu 'g radii gu bheil t'inntinn dall is do 
chridhe cruaidh air chor as nach "eil thu coma- 
sach air so a dheanamh ! Tha mi "g innse" dhuit 
gu bheil Dia tairgse finntinn a shoilseachadh, "s 
eagal-san a chur ann do chridhe : ma *s e so do 
roghainn, Seanr. i. 29. " Do bhrigh gu 'n- d' 
f huathaich iad eolas, agus nach do roighnich iad 
eagal an Tighearna so far a bheil anfhailinn. 
Air chor as ma bhios daoine nan coigrich air Dia, 
agus aineolach, gur ann a chionn nach 'eil " toil 
aca eolas a ghabhail air a shlighe," lob xx. 14. 
u Ma tha thu 'g eigheach an deigh eolais, ma 
tha thu 'ga iarruidh mar airgiod, &c. an sin 
tuigidh tu eagal an Tighearna, is gheibh thu eolas 
Dhe," Seanr. ii. 3 — 5. Nach math an tairgse so? 
"pillibh air \xC achasan-sa, feuch, doirtidh mi 
mach mo Spiorad chugaibh Seanr. i. 23. Ge 
nach urradh sibh ni air bith a dheanamh uaibh 
fein, gidheadh feud aid h sibh na h-uile nithe 
dheanamh le Spiorad-san ga'r cuideachadh ; is tha 
e tairgse dhuibh a chomhnadh trid gnatliachadh 
dicheallach air na meadhona. Tha Dia 'g iar- 
raidh oirbh " sibh fein ionnlad agus a gUanad!!," 
lsai. i. 16. tha siblis' ag radh gu bheil sibh cho 
neo-chomasach air so, as a tha 'n liopard air a 
bhreice chur uaithe. Ier. xiii. 23. Ach tha Dia 
tairgse 'ur glanadh, air chor as ma bhios sibh 
salach an deigh sin gur h-ann le'r n-antoil fein a 
thachras e. Esec. xxiv. 13. "ghlan mis" thu, 
agus cha robh thu glan,'' Ier. xiii. 27. O Ierusa- 
lem, nach bi thu air do dheanamh glan? c'uin 



161 



idir a bliitheas e ?" Tlia Dia a' feitheamh gus 
an aill leibh bin air'ur glanadh, gus an gabh sibh 
a thairgse, is gus an leig sibh leis na nithe sin a 
dheanamh annaibh agus air 'ur son, nach urra' 
sibh a dheanamh air 'ur son fein. Cha'n 'eil fios 
agaibh ciod a ni Dia air 'ur n-athchuinge, ma 
leanas sibh e gun fhois, agus ma bhuanaicheas 
sibli ann an urnuigh, Luc. xi. 8. agus xviii. 5. 
Ge d' eisd e ribh tamull, gidheadh bheir e freagra' 
dhuibh an am iomchuidh, is ni e mu dheire' 
troaair oirbh ; oir cha d' iar neach riabh gnuis 
De Iacoib an diomhain, Isai. xlv. 19. 



CO-DHUNADH AN IOMLAIN. 

A nis, mo bhraithre, ieigibh ris domh 'ur n-inn- 
tinn ciod tha sibh a' cur roimhibh a dheanamh ? 
An d' theid sibh air 'ur n-aghaidh 's am basaich 
sibh ? no, an cuir sibh mu tbiomchioll iompachaidh 
iomlain agus grad, is an dean sibh greim air a 
bheatha mhaireannaich ? Cia fhad a ni sibh 
moille ann an Sodom ? " Cia fhad a sheasas 
sibh eadar da bharail? ,,) I Righ xviii. 21, Am 
beil sibh fathasd an aga' co dhiu 1 is e Criosd no 
Barrabas, co dhiu' is e solas no claoidh, co dhiu' 
is e fearann Chabuil, 1 Righ ix. 1 3. no parras De, 
roghainn is taitniche ? — Am feud thu bhi 'n amh- 
arus air bith co dhiu' is fearr Abana agus Phar- 
phar, aimhnichean Dhamascuis, na uile shrutha 
Edein ; no co dhiu' is fearr clabar a pheacaidh 
na uisge na beatha, glan mar ghloine, teachd 
amach o ri-chathair Dhe is an Uain ? An urradh 
an saoghal gun amharus na nithe sin a dheanamh 
air do shon a ni Criosd ? An seas e laimh riut 
fad siorruidheachd ? An d' theid solas, fearann, 



162 



ionmhas agus urram sios do 'n uaigh leat ? Salm 
xlix. 17. 1 Tim, vi. 7. Mur d 1 theid, nach iom- 
chuidh sealltainn ma 'n cuairt air son ni-eigin a 
leannas riut ? Ciod is ciall duit a bhi san ionia'- 
chomhairle mar so ? air t-ais agus air t-aghaidh ? 
A chlarm amaideach ! cia fhad a dh' fhanas sibh 
mar so an eadar-roinn ? An eigin domh 'ur fagail 
air a clieann mu dheireadh cosmhuil ri Agrippa, 
gun bhi acb dluth air bhi'nur Criosduidhean? Ma 
dh' f hagas mi 'n so sibh, tha sibh gu brath caillte ; 
mur Criosdufean sibh idir. Tha leth-run agatbh 
'urcaithe-beatha neo-churamach a leigeadhdhibh, 
is cuir mu thiomchioll giulain naomlia agus f hai- 
cillich ; b' f hearr leibh gu 'm biodh sibh cosmhuil 
ri cuid eile, 's gu 'm b' urradh sibh a dheanamh 
mar ni iadsan ; ach cia fhad a dh\fhanas sibh 
aig a leithid so do run faoin is do ghuidhe diom- 
hain ? C uin a thig sibh gu run lan, daingean, 
agus tul-chuiseach a bhi 'nur Criosduidhean da 
rireadh? Nach 'eil sibh faicinn mar tha n' 
t-Aibhisteir ga V mealladh le bhi toirt oirbh dail 
a chur 'nur n-iompachadh ? Cia fhad a chum e 
cheana sibh an slighe an aimhleis ? Cia lion 
bliadhna bha sibh a' cur roimhibh leasachadh ? 
Ciod nan deanadh Dia 'ur gearradh sios anns an 
uine so ? 

Guidheam oirbh, na cuiribh air falbh mi gun 
fhreagradh; na tugaibh iomradh air an uine ri 
teachd ; is eigin domh 'ur toil f haotainn air balh 
Mur 'eil 'ur run suidhichte nis, 'nuair tha Dia 
ri stri' ribh, tha e moran ni 's ea-coslaiche gu m 1 
bi sibh toileach na dheigh so, 'nuair a bhios na 
smuainte so air dealachadh ribh, is a bhios sibh 
air 'ur cruadhachadh trid mealltaireachd a pheac- 
aidh. An sin sibh dhonih 'ur lamhan ? an toir 
sibh seilbh do 'n Tighearn Iosa gu h-ullamh is 



163 



gu h-iomlan ? Am beil sibh toileach sibh fein a 
nasgadh an cumhnanta ris ? Ciod tha sibh ag 
radii ? Ma tha sibh fathasd a' cur dail sa' chuis, 
chaill mise mo shaothair, is thig gach ni rinn mi 
gu neo-bhrigh. Guidheam oirbh, na leigibh dha 
so tachairt : thigibh ; tilgibh asteach 'ur crann- 
chur; deanaibh roghainn : "So ant-am taitneach, 
so latha na shlainte ; an diugh ma dh' eisdeas 
sibh a ghuth." — Cuim' nach b 1 e so an la o 'n 
tionnsgain do shonas ? Cuim' an gabhadh tu do 
dhanadas fuireach la ni 's faide sa' chunnart 
eagalach sa' bheil thu ? Ciod nan iarraidh Dia 
air an oidhche so uait tfanam ? " O gu 'm b' 
aithne dhuit, ann ad la so fein, na nithe a bhuin- 
eas do d* shith, mu "m bi iad iar am falach o d' 
shuilean, v Luc. xix. 42. Is e so do la, is cha 'n 
'eil ann ach la, Eoin ix. 4. Fhuair daoine eiP 
an latha fein, is fhuair iad na dheigh sin am binne, 
's tha thus' a nis air do thoirt dh 1 ionnsuidh an 
t-saoghail a thilgeil do chrannchuir air son sior- 
ruidheachd. Cuimhnich gur ann ri d' ghiulan 
an dras tha do chor fad saoghal nan saoghal an 
earbsa. Mur dean thu roghainn ghlic an dras, 
tha thu caillte gu siorruidh. Bi faicilleach mata 
mu d' roghainn, oir bithidh do chor da reir gu 
siorruidh suthainn, Luc. x. 42. agus xvi 25. 
Seanr. i. 27—29. 

Is am beil so gun amharus fior ? Am beil 
beatha agus bas a'd roghainn ? Seadh, tha e 
cho fior as a dh 1 fheudas firinn a bhith, Deut. 
xiii. 14. c'arson mata nach bi thusa sonadh ? 
Ciod ach do dhearmad, no do dhiulta'' toileil fein 
is urradh do bhacadh. " Feuch an so tha uisge," 
(ars' an ^Caillteanach ri Philip) " ciod a bhacas 
mise gu bhi air mo bhaiste' ?" Air an doigh 
cheudna, feudaidh mise radh riutsa, Feuch an so 



164 



tha Criosd, an so trocair, maitheanas agus 
beatha ; ciod a bhacas tusa bhi air do shaoradh, 
is air do shabhaladh ; O pheacaich ! an loisg 
thusa, is do mliaitheanas a'd' thairgse ? Nach 
toir thu suas thu fein do Chriosd, nach cuir tlm 
cul ri d 1 pheacaidh, nach aiclieadli thu thu fein, 
is nach tog thu a^chuing is an crann-ceusaidh, 
agus theid an latha leat. Seadh, ma ni thu so, 
is leat Criosd, maitheanas, sith beatha, sonas, na 
h-uile nithe. 'S nach math is fhiach dhuit gabh- 
ail ri leithid so do thairgse ? C'arson a sheasas 
tu an aga', no an ioma'-chomhairle ? Am beil 
agadh air bith nach fearr Dia na diomhanas, 
agus gloir na peacadh ? C arson a threigeas tu 
do shonas, is a pheacaicheas tu ''n aghaidh t-ana- 
ma fein ? C uin a chrathas tu dhiot do leisg, 
is a chuireas tu do leth-sgeula air chul ? " Na 
dean uaill as an la-maireach," oir cha *n 'eil fios 
agad c'ait am feud an oidhche nochd do thas- 
gaidh, Seanr. xxvii. 1- 

A mhuinntir mo ghraidh, tha 'n Spiorad 
naomh an dras a' stri ribh, ach cha dean e stri 
ribh an comhnuidh. — Nach do mhothaich thu, 
dhuine, do chridhe blath leis an fhocal, is nach 
beag nach do chuireadh mar fhiacha' ort do 
pheacaidh a threigsin is teachd dh' ionnsuidh 
Dhe ? Nach do mhothaich thu cuid do smuainte 
math a' gluasad a'd' chridhe, bha toirt rabhadh 
dhuit air do chunnart, is ag innseadh dhut c' ait 
an criochnaich do ghiulan mi-fhaicilleach agus 
aingidh ? Theagamh gu bheil thu cosmhuil ris 
an leanabh Samuel, aig nach robh fios, 'nuair a 
ghlaodh Dia ris aon uair, agus a ris, gu 'm b' e 
guth a Thighearna Mi' ann, 1 Sam. iii. 6. 7. 
Gidheadh is iad na smuainte so cuire, gairm, 
agus stridh an Spiorad: O, ceap an ceol-mara, 
agus aithnich latha do shitli. 



165 



An dras tha 'n Tighearn losa, le glacaibh sga- 
oilte, ullamh gu gabhail riut ; agus 'a guiclheamh, 
ort leinne teaclid d'a ionnsuidh. Cia durachdach, 
cia trocaireach, cia iochdmhor tha e glaodhaich 
riut! Cia grad tha 'n eaglais a 1 mosgladh le 
fuaim a ghutha ? " 'S e gutli mo ghraiclh ata 
ami !" Caint. ii. 8. O, an cum thusa cluas 
bhodhar r'a ghuth ? Cha 'n e an gutli sin a bhr- 
isteas na cedair, is a bheir air na sleibhtean clis- 
geadh, a chuireas an fliasacli air chrith, 's a sga- 
oileas an dealanach, leis a blieil e labhairt riut ; 
cha mho is e tairneanach Shinai th 1 aim, ach gutli 
ciuin agus samhach; cha 'n e guth sleibh Ebaii, 
gutli mallachaidh agus uamhais a th' aim, ach 
guth sleibh Gerisim, guth beannachaidh, agus ait- 
sgeula, Deut. xxvii. 12, 13. Cha 'n e guth na 
trompaid no a' chogaidh a th' ami, ach teachdair- 
eachd sith o Righ na sith, Eph. vi. 15. 2 Cor. 
v. 18, 20. Shaoilinn, 'nuair tha a' chuis mar so, 
gun abradh tusa leis an leannan, " Dh' f haiinich 
mo chridhe 'nuair a labhair e," Caint. v. 6. 
Feudaidh mi radh riut, O pheacaich, mar thu- 
bhairt Marta, r'a piuthair, " Tha am Maighistir 
a 1 teaclid, agus tha e ga d' ghairm." Eoin xi. 28. 

0, eirich a nis gu grad le Muire, 's thig d'a ion- 
nsuidh. Cia solasach agus cia saor a chuire! 
" Ma tha tart air neach air bith, thigeadh e m' 
ionnsuidhsa agus oladh e," Eoin vii. 37. Seanr. 

1. 21. Tha e fosgladh a thaoibh gu iocshlaint' 
a thoirt do gach neach, is cha 'n eil e bacadh aon, 
" Co air bith leis an aill, thigeadh e is gabhadh 
e uisge na beatha gu saor," Taisb. xxii. 17. Co 
air bith ata glic thigeadh e 'steach an so. Thi- 
gibh, ithibh do m > aran, olaibh do 'n f hion a 
mheasg mi," Seanr. ix. 4 — 6. " Thigibh a m 1 
ionnsuidh-sa, &c. gabhaibh mo clming oirbh, 

K 



166 



agus foghluimibh uam, agus gheibli sibh fois do 
'r n-anama, 1 ' Mat. xi. 28, 29. " An ti thig am 
ionnsuidh, clia tilg mi air chor sam bith amach 
e," Eoin vi. 37. Cia goirt a tha e caoidh na 
muinntir tha cur cul ris ? " O Jerusalem, Jer- 
usalem ! cia minic a b' ail learn do chlann a chru- 
inneacliadh r 1 a clieile mar a chrainneachas 
cearc a h-eoin fa sgiathan agus clia b 1 aill leibh!" 
Mat. xxiii. 39. " Feucli mise, feucli mise, sgaoil 
mi 'mach mo lamhan fad an la do chinneach eas- 
umhal," Isai. lxv. 1,2. O, tilgibh sibh fein anis 
fa dheireadh ann an glacaibh a ghraidh, agus 
bithidh gu brath tearuinte. 

Feuch, O chlann nan daoine, dh 1 f hosgail an 
Tighearn losa a nis am priosun, is tha e teachd 
do 'r n-ionnsuidh mar na h-uachdarain dh' ionn- 
suidh nan abstol, Gniomh. xvi. 39. agus a^ guid- 
he' oirbh teachd amach. Nam b' ann a parras, 
no a luchairt a bhiodh Criosd ga gairm, cha 
b 1 ioghnadh ged nach biodh sibh toileach; (is 
gidheadh cia furasd a bha Adhamh air a mheall- 
adh as a sin !) Ach is ann o ? r priosun, a dhaoine, 
o 'r geimhlibh, o aimhleas agus o dhorchadas, a 
tha e ga 'r gairm, Isai. xlii. 6, 7. agus an e nach 
tig sibh ? Tha e ga "r gairm gu saoirse, Gal. v. 
13. agus nach eisd sibh ris ? Tha a chuing ea- 
trom, a lagh furasd, a sheirbhis saor, Mat. xi. 30. 
Seum. i. 25. 1 Cor. vii. 22. Agus cia beag air 
bith tlachd th' agaibh an dras do shlighe Dhe, 
ma chreideas sibh e fein, mothachaidh sibh gu 
goirid gu 'm beil i lan do shith agus do sholas, 
blaisidh sibh aoibhneas do-labhairt, agus gheibh 
sibh sonas neo-chriochnach innte, Sean. iii. 17. 
Salm cxix. 103. 111. 165. 1 Pead. i. 8. 

A mhuinntir ionmhuinn, is duilich learn deal- 
achadh ribh ; cha 'n 'eil fios agam cionnus a 
bheir mi thairis sibh. Tha mi nis ullamh gu co^ 



167 



dhunadh, ach bu mhiannach, learn mu 'n sguir 
mi an cumlinanta so a nasgadh eadar Criosd 
agus sibli-se, mu 'n d 1 tlieid mi air m' ais a dlr 
ionnsuidh mo mhaighistir, le gearan goirt gu 'n 
do chuir sibh cul ri m' theachdaireachd. Ach is 
suaracli cul a chuir rium-sa, tha sibh a' cur cuil 
ri trocair Dhe, ri iochd an t-Slanui'-fhir, is ri 
gras an Spioraid, Gniomh. vii. 1 1 . 

Ach ge do ghlaodh mi fada ribh is ge do dhiult 
sibh, an aon uair so fathasd togaidh mi suas mo 
ghuth mar thrompaid,^gus glaodhaidh mi o ion- 
ada arda a' bhaile, mu 'n toir mi 'n eigh thruagh 
agus dheireannach gu 'n do leig mi gu buileach 
dhiom sibh. Aon uair eile glaodhaidh mi n 
deigh pheacach gun mhothachadh, chum is ma 
tha e comasach gu 'n duisginn iad: "O thal- 
aimh, a thalaimh, a thalaimh, cluinn briathra 'n 
Tighearna," ler. xxii. 29. Mur 'eil sibh leagta 
ri basachadh, thugaibh aire, mar gu 'rn b' ami, 
do 'n chuire dheireannach a gheibh sibh o thro- 
cair. Feuch, an ainm Dhe, tha mis gu follas a 
reic na teachdaireachd ribh. " Eisdibh rium, O 
chlann, eisdibh ri teagasg, agus bithibh glic, is na 
cuiribh cul ris," Seanr. viii. 32, 33. 

Ho ! gach aon air am beil tart, thigibh a chum 
nan uisgeachan ; agus esan aig nach 'eil airgiod ; 
thigibh, ceannaichibh agus ithibh ; seadh, thigibh, 
ceannaichibh fion agus bainne, gun airgiod agus 
gun luach, Carson a chaitheas sibh 'ur n-airgiod 
airson sin nach aran, agus 'ur saothair airson an ni 
sin nach sasaich ? Eisdibh gu durachdach riumsa, 
agus ithibh an ni math, agus biodh'ur n-anam lan 
do sholas. Aomaibh 'ur cluas agus thigibh am 
ionnsuidh sa ; eisdibh, agus mairidh 'ur n-anam 
beo, is ni mise cumlinanta siorruidh ribh, eadhon 
trocaire cinnteach Dhaibhidh, Isai. Iv. 1—3. 

Ho ! gach neach tha tinn le gne air bith eacail 



168 



no craidh, Mat. iv. 23, 24. no th* air a bhuaire 1 
le droch spiorad, ardan, feirg, no anamiann, no 
sannt, thigibh a chum an Leigh, is thugaibh leibh 
'ur daoine tinne; feuch an so tha esan " a leig- 
hiseas gach gne thinneis, agus gach gne eacail a 
measg a phobuill." 

Ho ! gach aon tha am peacadh, gach aon a 
tha am buaire, gach aon a tha "n cruai'chas air 
bithno an trioblaid, cruinnichibh sibhfein a chum 
Chriosd, agus bithidh e na Chaiptean oirbh ; tear- 
naidh e sibh o theanndachd an lagha, agus saor- 
aidh e sibh o dhioghaltas. Feuch, tha e na 
thearuinteachd chinn teach dhuibh is na aite-didein, 
Eabh. vi. 18. Salm xlviii. 3. Cuiribh uaibh 
bhur peacadh, is teichibh da ionnsuidh mu 'n 
glacar sibh le corruich an Uile-chumhachdaich. 

Ho ! gach peacach ain-eolach, thig agus cean- 
nuich sabh-shul a chum as gu V leir dhut, Taisb. 
iiL 18. Cuir uait gach lethsgeul; tha thu gu 
siorruidh caillte, ma dh' fhanas tu sa' bheachd 
's am beil thu, 2. Cor. iv. 3. Ach gabh ri Criosd 
mar tff haidh, agus bheir e solus dhuit, Isai. xlii. 
6. Eph. v. 14. Glaodh ris airson eolais, rann- 
suich 'fhocal, meoruich sfeidh do chreidimh, 
irislich thu fein na lathair, agus teagaisgidh e 
dhut a shlighe, is ni e glic thu chum slainte, Mat. 
xiii. 36. Luc. viii. 9. Eoin v. 49. Ach mur 
gnathaich thu gu durachdach na meadhona, is 
gu 'n suidh thu sios gu lunndach, a chionn nach 
'eil agad ach aon talant, ni e do dhite' mar sheir- 
bhiseach leisg agus aingidh, Mat. xxv. 24, 26. 

Ho ! gach peacach ain-diadhaidh, ciod air bith 
thu, thig a steach agus bi beo : pill ris an Tigh- 
earna, agus ni e trocair ort. O, gabh os laimh 
pilleadh agus teachd, thus 1 a shalaich do bheul 
le mallachadh, is le mionnan, is le breugan ; bi- 
thidh gach gne pheacaidh agus blaspheimi " air 



169 



am maitheadh dhuit." Marc. iii. 28. ma philleas 
tu gu h-iomlan, is ma thig thu dh' ionnsuidh 
Chriosd, ge do bha thu cho neo-ghlan ri Magda- 
len, " cuir uait do neo-ghlaine as do shealladh, 
is t-adhaltrus o d' chridhe," 's thoir suas thu fein 
do Cliriosd mar shoitheach naomha, iomchuidh 
airson a sheirbhis ! agus an sin ge d' robh do 
pheacai' mar scarlaid bitliidh iad mar olainn, is ge 
d' robh iad mar chorcar bithidh iad geal mar 
shneachda, Luc. vii. 47 ; tsai. i. 18. Eabh. ix. 14. 

Eisdibh, O mhisgeara, 66 cia f had a bhitheas 
sibh air mhisg ; cuiribh uaibh 'ur deoch laidir," 
1 Sam. i. 14. Ge do bha sibh roimhe so ga V 
n-aorneagaieh nar salaiche fein, pillibh a nis le 
h-aithreachas, agus cuiribh gu buileach cui ri 'r 
n-anamianna, "s bithidh sibh air 'ur failteachadh 
leis an Tighearn, 2 Cor. vi. 17. Tlmgaibh suas 
sibh fein do Chriosd, a chum 'ur beatha a chaithe 
gu measara, gu cothromach, agus gu diadhaidh : 
deanaibh greim air fhireantachd-san,striochdaibh 
da uachdranachd, is cia graineii air bith a bha 
sibh, ni esan 'ur n-ionnlad agus 'ur glanadh, I'aisb. 
i. 5. 

Eisdibh, O chuideachd dhiomhain, aig am beil 
tlachd an companas aingidh agus amaideach, a 
chum 'ur beatha a chluich air falbh an aighear is 
an sag radii, thigibh a steach air iarrtas gliocais ; 
roighnichibh i fein agus a slighe, is mairidh sibh 
beo, Seanr. ix. 5, 6. 

Eisdibh, O luchd fanaid, eisdibh guth an Tigh- 
earna ; ge do rinn sibh fanaid air diadhachd, is 
air a luchd aidmheil, ge do rinn sibh tair air 
Criosd agus air a shlighe, gidheadh ribhse tha e 
glaodhaich sibh fein a chruinneachadh fo sgiathan 
a throcair, Seanr. i. 22, 23. Ann an aon fhocal, 
ge d' robh sibh am measg na cuid is measa do 'n 



170 



aireamh mhi-dhiadhaidh, 1 Cor. vi. 9, 10. gidh- 
eadh air dhuibli fior-iompachadh, bithidh sibli air 
'ur naomhachadh an ainm an Tighearn losa, 
agus le Spiorad ar Dia-ne, rami 11. 

Ho ! gacli fear aidhmheil fuar agus saobli- 
chrabhach, thus a nach 'eil ach ad Chriosduidh 
meadh-bhlath agus leth-bhrnich, is a tha stad ami 
an coslasna diadhaehd, thoir thairis d' bhacaiche 
's do d' leth-dheanadas, bi ann ad Chriosduidh gu 
h-ionilan,bi eudmhor agus dean aithreachas; agus 
an sin cia graineil air bith a bha thu le Criosd 
roimhe so, bithidh tu nis ann ad thoilinntinn d'a 
chridhe, Taisb. vii. 16, 19, 20. 

A nis thugaibh fianuis gu 'n deachaidh trocair a 
thairgse dhuibh. " Tha mi gairm neamh agus 
talamh gu fianuis a thogail 'nur n-aghaidh air an 
la 'n diugh, gu 'n do chuir mi mu V coinneamh 
beatha agus bag, beannachadh agus maliachadh ; 
uirne sin roighnichibh beatha, chum as gu mair 
sibh beo," Deut. xxx. 19. Cha 'n urradh mis'' 
ach cuire' thoir t duibh agus rabhadh : cha 'n 
urra' mi 'ur n-eigneachadh gu bhi sonadh, na 'm 
b 1 urradh dheanain e. Ciod mata m' freagradh 
chuireas sibh leamsa dli' ionnsuidh mo mhaigh- 
stir ? Leigibh dhomh labhairt ribh ami am bri- 
athra sheirbhisich mhath Abraham, " Agus a nis 
ma bhuineas sibh gu caoimhneil agus firimieach 
ri m' mhaiglistir, innsibh dhomh, 1 1 Gen. xxiv. 
49. — O gu freagradh sibhs' a nis cho taitneach as 
a rinn Rebecca, xxiv. rami. 57, 58. " Agus 
tlmbhairt iad gairmidh simi a mhaighdean, agus 
feoraichidh sinn d'a beul fein. Agus ghairm iad 
Rebeca, 's tlmbhairt iad ritbe, An d' theid thu 
leis an duine so ? agus tlmbhairt ise, Theid mi 
leis." — O gu faighinnsa 'm freagradh ceudna 
uaibhse ! C' arson is eigin domhsa 'ur diteadh. 



171 



Mat. x. 14, 15. 'nuair tha mi 'n ti cho mor air 
'ur sablialadh ? C arson a bhios gach cuireadh 
's gach stri tha trocair a' deanamh ribh, air an 
tionndadh gu bin 'nan an-tromachadh d' ur cionn- 
tadh 's nan co-chuideachadh d'ur truaighe ? 
Thugaibh fein breitlieanas : an saoil sibh nach 
bi diteadh na muinntir sin an-bhar eagalach, a 
theid air an aghaidh nam peacaidh, an deigh na 
h-uile meadhon agus dicheall a bhi air an gna- 
thacliadh clium am pilleadh ? Cha 'n 'eil aga' 
air bith nach bi e ni 's w so-iomchaire do Thirus 
agns do Shidon. seadh, do Shodom agns do Gho- 
morrha, ann an la a bhreitheanais, na dhuibhse," 
Mat. xi. 22, 24. 

A mhuinntir mo ghraidh, ma tha iochd air bith 
agaibh air *ur n-anama truagha, grad db eanaibh 
greim air an trocair sin a tha 'nur tairgse : na 
cuiribh sibh fein ann tuille cunnairt, agus na 
tugaibh dhuinne tuille peine. Mata ughdaras 
air bith aig an Dia a chruthaich sibh os 'ur ceann, 
thugaibh geil da aithne, 's thigibh asteach: Mur 
b' aill leibh tarcuis a dheanamh air gras agus 
dorus na trocair a dhruideadh oirbh fein, grad 
dheanaibh aitlireachas agus bithibh air 'ur n-iom- 
pachadh. Na leigibh le neamh seasamh fosgailt' 
air 'ur son an diomhain : na leigibh leis an Tig- 
hearn losa gach seud priseil a th' aige chur m' 
'ur coinneamh, is iarruidh oirbh ceannach gun 
airgiod agus gun luach, an diomhain ; na leigibh 
le 'mhinistearan is le 'spiorad stri' a dheanamh 
ribh an diomhain ; is 'ur fagail mu dheire' gun 
iompachadh ; air eagal gu 'n d* thig am binne 
so amach 'nur n-aghaidh, " Tha na builg air an 
losgadh, tha 'n luaith air a caithe' leis an teine, 
tha 'm fear-leughaidh a leughadh an diomhain, 
oir cha 'n 'eil na h-aingidh air an tarruiiig as : 



172 



droch airgiod, goiridh daoine riu, do bhrigh gu 
'n do dliiult an Tighearn iad," Ier. vi. 29, 30. 

O Athair nan uile spiorad, gabh thus 1 a' d** 
laimli fein an cridhe sin tha tuille 's cruaidh air 
mo shonsa, creatair lag agus ea-treoirach. Na 
sguir thusa ge do sguir mise : ni an lide is lugha 
naitse an gnothach ; oir cha "n 'eil ni sam bith 
cruaidh air do chumhachd. O thus' aig a bheil 
iuchair Dhaibhidh ; a dh' fhosglas agus cha 'n 
urradh neach druideadh, fosgail thus' an cridhe 
so mar a rinn thu cridhe Lidia, 's leig le Righ 
na gloire dol asteach, chum gu 'n gabhadh e 
seilbh air an anam. Na leig leis a bhuaireadair 
a mhealladh le neochuram, no le dail ; na leig 
dha glideacha'' as an aite so, no shuil thoirt bharr 
nam briathra so, gus an gabh e run suidhichte 
gu 'n treig e pheacai', 's an dean e greim air 
beatha, air na cumhnantan sin air a bheil thusa ga 
tairgse. Ann a t-ainm-sa, O Thighearna Dhe, 
thionnsgain mise san t-saothair so, agus aim a 
t-ainm tha ma nis ga co-dhunadh. Na leig do 
'n uine sin a bhuillich mi m' a thiomchioll, a bin 
gu buileach air a call ; na leig do gach smuainte, 
do gach curam, is do gach saothair a ghabh mi, 
bhi air fad an diomhain. A Thighearna, cuir do 
lamh a steach agus bean ri cridhe na ti tha ga 
leughadh so, no ga eisdeachd, agus cuir d'a ionn- 
suidh do Spiorad, mar a chuir thu Philip dh' ionn- 
suidh a Chaillteanaich 'nuair a bha e na cliarbad 
a 1 leughadh an f hocail ; is ge nach bi fios agams' 
air gu brath am fad is beo mi, gidheadh guidheam 
ort, O Thighearna Dhia, faicear air an la sin, amis 
an gairmear sinn uile gu cunntas, gu 'n robh cuid 
do anama air an iompachadh leis an obairso, agus 
deonuich gu 'm feud cuid seasamh suas an sin 
agus a radh gu 'n do chuir na h-argumainte so 
iompachd orra gu pilleadh riutsa. Amen, Amen. 



173 



EARAL ARAID DO CHEANNARDA THEAG H LAICHEAN. 

A mhuinntir ionmhuinn, cha 'n 'eil fiughair 
agam 'ur toirt gu bratli gu slainte as eugais 
naomhachaidh, no gu 'n d' theid am feasd 'ur 
cur an seilbh sonais mur bi sibh an toiseach 
naomlia. Tha fios aig Dia nach 'eil an dochas is 
high' agam gu 'm faic mi aon aghaidh agaibli 
gu brath an neamh, mur bi sibli air 'ur n-iom- 
pachadh is air 'ur naomhachadh, is air 'ur cleachd- 
adh ri diadhachd. Guidheam oirbli mata, bithibh 
diadhaidh 'nur pearsa fein, agus diadhaidh n'ur 
teaglilaicliean. 

1. N'ur pearsa fein. Feuchaibh gur e u'r 
curam, araid Criosd a chur suas 'nur cridheachan ; 
feuchaibh gu striochd 'ur gnothaiche saoghaita 
air fad dhasan ; is gu 'hi bi sibh feiti is gach ni 
bhuineas duibh deas gach am a' feitheamh air a 
sheirbhis. Ma bheir sibh d' 'ur deoin, am bi- 
theantas, agus le fios duibh, fardach do pheaca' 
sam bith, tha sibh caillte, Salm lxviii. 21. Esec. 
xviii. 10. Feuch gu 'n gabh sibh gu neocheal- 
gach lagh Chriosd mar riaghailt 'ur smuainte, 
briathra, agus gniomhara. Striochdaibh an duine 
gu h-iomlan, eadar cholann agus inntinn gudileas 
dasan, Salm cxix. 34. Rom. vi 13. Mur 'eil fior 
speis agaibh do aitheantan Dhe gu leir, cha 'n 
'eil 'ur cridhe fallaiu, Salm cxix. 6. O, tliugaibh 
gach oidheirp gu iomhaigh Dhe fhaotainn air a 
bualadh oirbh an taobh astigh. Toisichibli aig 
a chridhe, air neo tha sibh a' togail gun aon 
steidh. Deanaibh dicheall air atharrachadh slain- 
teil fhaotainn o 'n taobh astigh, air neo 's diomh- 
ain gach seirbhis a ni sibh o 'n taobh amach. 
Oidheirpichibh an sin cumhachd na diadhachd a 
leigeal f haicinn 'nur caithe-beatha. Gu ma h-e 



174 



urram agus eagal De 'ur ceud cliuram agus 'ur 
curam sonraichte. So dleasnas is mo air bith. 
Feuchaibh nacli bi aon neach agaibh mi-chrabh- 
ach, no ri dearmad air urnuigh, oir is comliara 
cinnteach so gu bheil neach gun Chriosd, gun 
ghras aige, is gu bheil e na fhior choigreach air 
eagal De, Salm v. 7. Na leigibh do 'ur Biobuil 
cadal diomhanach ; feuchaibh gu 'm bi sibh gach 
la a 1 coradh ri focal De. Eoin v. 89. Cha 9 n 'eil 
gnothach aig an duine sin gu brath ri sonas aig 
nach 'eil tlachd an naomh-reachd Dhe, 's nach 
'eii ga rannsachadh sin, a's a chridhe, fein a dh' 
oidhch' a's a la, Salm i. 1,2. 

Ach cha 'n *eil an eagal De gun seirc do 
dhaoine ach leth ar dleasnais, seadh, cha 'n 'eil 
ann ach cealg ghraineil. Cha 'n f heud sinn clair 
an lagli a roinn. Feuch mata gu 'n dean thu 
ceartas agus gu 'n gradhaich thu trocair ; gu 'n 
ruith cothrom agus gras air feadh gach aon cheum 
do d' ghiulan. Bi measarra anns na h-uile nithe'; 
is thoir geamnureachd agus stuamachd leat 
gach taobh a theid thu. Biodh firinn agus glaine, 
socair agus cudrom, a' cuir maise do ghnath air 
do choradh. Biodh foighidinn agus irisleachd, 
aon-fhilteachd agus treibh-dhireas a' dealradh 
anns gach earrainn do d' choluadar. Feuch gu 
'n dichuimhnich is gu 'n toir thu maitheanas anns 
gach ea-coir, is gu 'n diol thu math air son an 
uilc, mar bu mhath leat a bhi 'n aireamh cloinne 
De. Bi ciuin agus seirceil, ann a t-achasan, agus 
cuir an dreach agus an seadh is fabharaiche 's 
urrainn thu air giulan do bhraithrean. Bi mall 
gu gealladh, ach cinnteach gu mionaid ann an 
coilionadh. Leig le ciuineas agus neo-chion- 
tachd, le suairceas agus le nadur so-lubaidh agus 
saor o cheilg, do ghiulan a dheanamh, taitneach 
do na h-uile dhaoine. Thoir do d 1 luchd-daimh 



175 



aa gradh, an t-urram, an dleasnas, an t-seirc, a' 
chaomhalachd agus an curam, a bhnineas doibh 
f haotainn amis gacli daimh fa leth. Is e so da 
rireadh diadhaclid. Tha mi sparradh oirbh uile 
'n lathair an De is ro-airde, nach bi aon air bith 
agaibh ri mionnan, no ri breugan no mi-runach, 
no sanntach, no misgeach, no geocach, eas-ionraic 
na ghnothach, neo-ghlan na chaithe-beatha, a' 
dusgadh aimhreite, ri goid, no cul-chaine, no ri 
anacainnt agus trod ; oir tha mi ga 'r deanamli 
cinnteach o 'n Dia bheo, gur leir-sgrios agus 
damnadh is crioch dhoibh so air fad, Seanr. xiii. 
20. Seum v. 12. Taisb. xxi. 8. I Cor. vi. 9, 10. 
Gal. v. 19—21. 

2. 'Nur teaghlaichean. Esan a chuir Criosd 
suas na chridhe, cha dean e dearmad air a chur 
suas na theaghlach cuideachd. Biodh gacb aon 
teaghlacli na theampull do Dhia, na chomhthional 
Criosduidh, 1 Cor. vi. 19. gacli tigh na thigh 
urnuigh. Abradh gacli ceann teaghlaich mar 
tlmbhairt Ioshua, " Bheir mis'' agus mo theagh- 
lach seirbhis do 'n Tighearna caib. xxiv. 15. 
agus cuireadh e roimhe le Daibhidh gu 'n gluais 
" e na fhardaich le chridhe fior-ghlan ceart," 
Salm ci. 2. A thaobh so, leigibh dhomh a spar- 
radh oirbh : 

An toiseach. Diadhaclid a bhi mir teaghlaich- 
ean, cha ''n ann mar leth-obair, (a ni sibh air 'ur 
socair, 'nuair a bheir an saoghal agus *ur gno- 
thaiche cead duibh,) an teaghlaich. Na deanaibli 
dearmad air urnuigh ni 's mo na air 'ur Ion air 
na traith suidhichte. Am beil aon air bith do 'r 
teaglaichean nach faigh uine gu'm biadh ghabhail ? 
a dhuine thruaigh ! nach co f hurasd duit uine 
f haotainn gu urnuigh nam biodh tu cho toileach ? 

A ris, Socrichibh air an ceangal suas ann an 



176 



anamaibh 'ur teaghlaich. Tha iad air an ear- 
bsa ribhse, 's ma bhios iad air an call le 'r neo- 
churam, theid an iarruidh air 'ur lamhan. A 
dhaoine, mur "eii fios agaibh air, mothaichidh 
sibh fathasd, gu 'm beil curam anama na chur- 
am mor, is gu 'm beil fuil anama na throm- 
chionnta. O dhuine, am beil iad so agad ri 
freagairt air an son, is nach 'eil thu toirt gach 
oidheirp air an sabhaladh, chum as nach faig- 
liear am full ann ad sgeith? Nach dean thu 
tuilF air son nan anama nach basaich na ni thu 
air son nam bruide basmhor? Ciod tha thu 
deanamh air son do chloinne 's do sheirbheis- 
each? tha thu toirt doibh beidh agus dibhe iom- 
chuidh ri an nadur; is nach 'eil thu deanamh so 
cuideachd air son t-ainmhidhean ? tha thu gan 
leighas agus gan eiridin 'nuair a bhios iad tinn ; 
agus nach 'eil thu ri so cuideachd air son do 
bhruidean? — Thugaibh mata gu sonraichte fain- 
ear. 

1. Gu 'm bi am focal gu soleimnte air P a 
leughadh, agus sailm air an seinn 'nur teagh- 
laichean, Eoin. v. 39. Salm cxviii. 15. Faic 
Criosd a' seinn le theaghlach, eadhon le dheis- 
ciobuil, Mat. xxvi. 30. 

2. Biodh gach aon "nur teaghlaichean air an 
gairm gu cunntas cho teann, ciod a bhuil a tha 
iad a' toirt as an fhocal a tha iad ag eisdeachd 
no a' leughadh, "s a bhitheas iad mu ghnothach 
air bith leibh fein a dh' earbas sibh riu. Is 
dleasnas ro fheumail so, agus meadhon araid a 
thoirt air gach neach fo 'ur curam buil mhath a 
dheanamh do na chluinneas iad, agus a ghleidh- 
eadh nan cuimhne. Faic eisimpleir Chriosd a' 
gairm a theaghlaich mar so gu cunntas, Mat. 
xvi. 11, 13, 15. 



177 



3. Gabliaibh cimntas trie do na h-anama fo 
'ur curam mn thiomchioll an staid spioradail, (an 
so fenmaidh sibh blii 'nur luchd leanmliuim air 
Criosd, Mat. xiii. 10. 36. 51. Marc. iv. 10. 11.) 
rannsaicliibh amacli an cor, leigibh ris doibh gu 
trie an cionnta 's an truaighe thaobh naduir agus 
am feum a th' ac" air iompachadh is air ath-ghi- 
neamhninn a chum blii air an sablialadh. Thu- 
gaibh rabhadh dhoibli le suim, mil thiomchioll 
am peacaidh, thugaibh misneachdhoibh amis gach 
toiseach leasachaidh, leanaibh iad gu durachdach, 
is na tugaibh fois doibh gu brath gus am faic 
sibh atharrachadh slainteil air teachd orra. Is 
clleasnas ro-chudromach so, ach tha eagal orm 
gu bheil e gu ro-uamhasach air a leigeil air 
dearmad. Nach 'eil do choguis ag radh, " Is 
tus' an duine ? 

4. Thoir aire theann gu 'm bi "n t-sabaid air 
a naomhachadh le d' theaghlach gu h-iomlan, 
Exod. xx. 10. Lebh. xxiii. 3. Tha iomadh 
teaghlach boehd aig nach 'eile moran uine ri 
sheachnadh ach so. O builichibh 'ur sabaidean 
an saoithreachadh cho durachdach (a dh* f hao- 
taiim eolais, agus a thoirt seirbhis do 'r Cruthai , - 
fhear) as a tha sibh a" deanamh 'nur gnothaicheaii 
saoghalta air laithean eiie, 's cha 'n 'eii eagal 
nach soirbhich sibh. 

5. Gach aon la, moch agus anmoch, biodh 
urnuigh sholeimnte, mar iobairt mhaidne agus 
fheasgair, air a cur suas anns gach aon do 'r 
teaghlaichean, Salm xeiL 1, 2, Exod. xxx. 7, 8. 
Luc. i. 9? 10. Thugaibh aire nach faighear sibh 
an aireamh nan teaghlaiche sin nach ? eil a' gairm 
air Dia; oir c' arson a bhios corruich Dhe air a 
dortadh air 'ur teaghlaichean-sa ? ler. x. 25. O 
theaghlaiche thruagha, tha gun Dia san t-saoghal, 



178 

a tha gun aoradh 'nur taighean! A bheil coilion 
easbhuidh, coilion trocair agaibh, mar theaghlach, 
is nach bi urnuigh-teaghlaich agaibh cuideachd ! 
Gun urnuigh-teaghlaich, cionnus tha sibhse "'g 
urnuigh leis gach gne urnuigh agus ath-chuinge," 
Eph. vi. 18. — Na h-abair, " Cha 'n'eil uin agam." 
Ciod an leth-sgeul so! Nach ann a chum seir- 
bhis a thoirt do Dhia, 's t'anam a shabhaladh, a 
tha t-uine gu h-iomlan air a deonachadh dhut? 
Is gidheadh am beil thu 'g radh nach eile uine 
agad chuige so? Ma gheibh thu cridhe, cha 'n'eile 
curam nach faigh thu uine. Cum o d' bhiadh, no 
cum o do chadal i, mu 'm bi i uait air son na h- 
oibre so. — Na h-abair, " Cha toir mo gnothaiche 
cead dhomh ;" cha 'n'eil gnothach air bith is mo 
na thu fein a shabhaladh, is na h-anama sin a 
chaidh earbsa riut a thearnadh. Cha chall-gnoth- 
aich idir feitheamh ri urnuigh. Is ann le urnuigh 
gheibh thu beannachadh do ? n iomlan, ler. xxix. 
11, 12.; 2 Sam. xii. 29« agus ciod is fiu do gnoth- 
aiche mur toir Dia dhut a bheannachadh? — Na 
h-abair, " Cha 'n'eil mi comasach:" builichan aon 
talanta 's bheir Dia dhut an tuille, Mat. xxv. 14, 
&c. Tha cuideachadh agad ri fhaotainn gus am 
bi thu ni 's comasaiche. No mar 'eil atharrachadh 
do sheol agad, is eigin duit dol maille ri d' cho- 
imhearsnach is mo comas; thug Dia gealladh 
sonraichte do urnuigh ann an co-chuideachd, 
Seum. v. 4—12. Gniomh. xii. 5. 10. 12.; 2 Cor. 
L 11. air an aobhar sin is eigin duit na h-uile co- 
throm a ghabhail air an dleasnas so a choilionadh. 

6. Cuiribh gach aon 'nur teaghlaichean air ur- 
nuigh a dheanamh an uaigneas. Bithibh furachair 
gu bheil iad ga thoirt so fain ear Ma bhios e 
feumail, faighibh dhoibh riaghailt g' an cuideachadh 
gus an urradh iad deanamh as eugais. Seolaibh 



179 



dhoibh cionnus a m iad urnuigh, le bhi toirt fain- 
ear dhoibh am peacaidh, an uireasbhuidh, agus an 
tiolaca; oir is iad so cungaidh na h-uile urnuigh 
— So an cleachadh a bh' aig Eoin, agus aig Iosa, 
Luc. xi. 1. &c. 

7. Cuiribh suas ceasnachadh 'nur teaghlaichean 
air a chuid is lugha uair san t-seachduin. Am 
beil suim idir agaibh do iartas an Uile chumhach- 
daich, sibh a " theagasg na nithe so gu curamach 
do 'r cloinn, agus labhairt m ? an tiomchioll 'nuair 
a shuidheas sibh 'nur taighean ? Deut. vi. 6. &c. 
is 'ur " clann a thogail suas anns an t-slighe san 
coir dhoibh gluasad?" Seanr. xxii. 6. An do 
chliudhaich Dia Abraham cho mor, air son "a 
chlann is a theaghlach a theagasg," Gen. xviii. 19* 
is a chionn gu J n robh aige moran do " sheirbhisich 
aig an robh eolas," (mar tha cuid ga eadarthean- 
gacha,) Gen. xiv. 14. is an d' thug e dha gealladh 
cho mor air a shon so ; is am beil thusa gun toil 
pairt a bhi agad aon chuid sa' chliu no sa' gheall- 
adh? An do chuir Criosd onoir air ceasnacha' 
le lathaireachd fein; Luc. ii. 46. is nach cuirthus' 
an suim e le bhi ga chleachdadh? — Na h-abair 
" Tha iad neochurmach, is cha 'n ionnsuich iad:" 
c' ar son a fhuair thusa ughdaras ach a chum a 
ghnathachdadh air son Dia agus leas an anama-sa? 
Gairmidh tu mach iad is bheir thu orra t'obair 
fein a dheanamh, is nach bu choir dhut, air a 
chuid bu lugha, hi cho eudmhor gu 'n cur dh' 
ionnsuidh obair Dhe? Na h-abair gu bheil iad 
"dall agus neochomasach:' Ma tha iad dur no 
dall, tha Dia ? g iarruidh ort an tuille curaim agus 
foighidin a ghnathachadh leo : ach dur agus dall 
mar tha iad, bheir thu orr' ionnsachadh cionnus a 
ni iad obair; agus nach feud thu ionnsachadh 
dhoibh cuideachd cionnus a ni iad urnuigh? Am 



180 



beil iad comasach air eolas a ghabhail air ceaird, 
is nach 'eil iad comasach air eolas a ghabhail air 
cinn shoilleir a chreidimh? Uime sin mata ma 
bu mhath leibh gu faiceadh sibh am feasd diadh- 
achd a' fas, aineolas air a leigheas, aingidheachd 
air a cosgadh, agus mearachd air a chuir air falbh, 
coilionaibh m' aibhneas-sa ann an gnathachadh an 
dleasnais so. 

Am freagair gach gairm a tha sibh a' faotainn 
o fhreasdal De? Am b* ail leibh na trioblaideah 
tha oirbh a chui'teachadh, no na trioblaidean tha 
dluth dhuibh a philleadh ? Am b' aill leibh geug- 
an a phlanndachadh ar son eaglais De? Am b' 
ail leibh gu ? n togadh Dia suas 'ur taighean, agus 
gu'm beannaicheadh e 'ur maoin? Am b' ail 
leibh gu 'n tugadh 'ur clann am beannachd oirbh? 
Am b ? ail leibh gu 'n co'laicheadh sibh 'ur clann, 
'ur seirbhisich, ? ur luchd-teagaisg agus ? ur Tigh- 
earna gun eagal 'nuair a sheasas sin uile aig cat hair 
a bhreitheanais ? O mata, cuiribh urnuigh suas 
? nur teaghlaichean agus urram Dhe 'nur taighean, 
mar bu mhath leibh gu brath a bhi beannaichte, 
na bhi 'nur beannachadh. Biodh 'ur cridheachan 
agus 'ur teaghlaichean nan teampuil do 'n Dia 
bheo, anns am faigh e (reir nan seolanna a chaidh 
thoirt seachad) aoradh gu coilionta, agus gu h- 
uramach. Seanr. xxix. 1. An ti gheibh achasan 
minic, is a chruaidhicheas a mhuineal, theid esan 
a sgrios gu h-oban agus gun tearnadh." O bithibh 
glic ri tim, a chum as nach bi sibh truagh fad 
siorruidheachd! 

a' chrioch. 



GLASGOW :— PRINTED BY GEORGE RICHARDSON, 



GAELIC BOOKS 



SOLD BIT D. HACVEAN. 



s. d, 

A Kempis' Imitation, 1785, - - - 3 0 

Adam and Eve, by M'Lean 12mo. - - 2 0 

Alleine's Alarm, 18mo. 1839, boards, - .16 

An t-Aillegan, Song Book, plate, - 0 6 

Bible by Kirk, 2 vols, 1690, - - - 10 0 

Blair's Sermons, 8vo. - - - 2 6 

Ballads, (Gaelic) 8 kinds, each - 0 1 

Baxter's Call, 12mo. - - - 2 6 

Boston's Fourfold State, 12mo. - 4 0 

Crook in the Lot, - - 2 3 

Bunyan's Pilgrim, 12mo. - 3 6 

■ Badman, 12mo. - - 3 0 

Brooke's Apples of Gold, - - 2 6 

Bible, 8vo. 7s. 6d. do. 24mo, - - 3 6 

Buchanan's Hymns, with Life, 1837, - 0 6 

Catechism, Shorter, large type, - 0 1 

Common Prayer, 8vo. - - 4 0 

Confession of Faith, - - 2 0 

Currie's Grammar, 12mo. - - 2 0 

Doddridge's Rise and Progress, 12mo. - 4 6 

Economy of Human Life, - - 2 6 

Erskine's Sermons, 12mo. - - - 3 0 

Gillies' Collection, 1786, - - - 10 0 

Grant's Hymns, 24mo. 1837, - 2 0 

Gaelic Proverbs, 12mo. 1819, - 3 0 

Guthrey's Trial, 18mo. - - 2 0 

History of Joseph, l8mo. - - - 1 0 

Inverness Collection, 1806, - - 3 0 



2 



s. d. 

Macfarlane's Psalins, 1753, - 3 0 

Macdonald's (Alex.) Poems, 18mo. - 1 6 

Macdonald's (Ronald) Poems, 12mo. 2 6 

Macalpine's Dictionary, - - . 6 (* 

Macintyre's Poems, 18mo. 1834, - 1 8 

Mackenzie's Poems, 1792, - . 3 0 

M'Diarmaid's Sermons, - .50 

M'Dougald's Poems, 1829, - . 5 0 

M'Farlane's Vocabulary, 2 vols. - 6 0 

M'Lean's Poems, 1818, - - -30 

M'Callum's Poems, 1821, - 3 0 

M'Gregor's Hymns, 18mo. - 1 0 

McGregor's Songs, 1819, - - - 0 6 

M'Kellar's and Carswell's Hymns, «■ .02 

M'Leod's Dictionary, 8vo. - - - 14 0 

Messenger, 2 vols, 8vo. - -80 

Leabhar Nan Cnoc, 12mo. - 2 6 

— Sermon, 12mo, 0 4 

Munro's Grammar, - 4 6 
Ossian's Poems, (in Gaelic,) 1818, bound, - 3 6 

Popular Gaelic Songs, - - - 0 6 

Psalms, 18mo, Is. 6d. do. 32mo, - 1 0 

Rob Donn's Poems, 8vo, - .50 

Ross' Poems, 12mo, ... 26 

- — Psalms, - - - - 1 8 

Reid's Account of Gaelic Books, 8vo, - 2 6 

Smith's Sean Dana, 1787, - 2 6 

— Prayers, &c. - - .26 

Sermons, (14) by Dewar, &c. 8vo. - .16 

Stewart's Grammar, - - - .40 

Stewart's Collection of Poems, 1804, - . 4 6 

Turner's Collection, 1813, - .60 



Deacidified using the Bookkeeper process. 
Neutralizing agent: Magnesium Oxide 
Treatment Date: Nov. 2005 

PreservationTechnologies 

A WORLD LEADER IN PAPER PRESERVATION 

111 Thomson Park Drive 
Cranberry Township, PA 16066 



LIBRARY OF CONGRESS 




0 014 239 239 2 



< 



LIBRARY OF CONGRESS 



II II III j 






0 01' 


\ 239 239 2 



